Baltsen in hartje winter

Aalscholver in broedkleed
Fotograaf: Piet Munsterman
Bron: Saxifraga

Door de hoge temperaturen gaat het er deze winter in de natuur anders aan toe dan normaal gesproken het geval is. Ook aan de dieren en planten in De Wieden is dit goed te merken.

Baltsende vogels

De koolmees, pimpelmees, merel, zanglijster, winterkoning, roodborst, heggenmus en kleine bonte specht fluiten alweer. En ‘s nachts baltsen de kerkuilen volop. Aalscholvers vliegen met nestmateriaal rond en bij een enkeling komt het broedkleed al een beetje te voorschijn. Moeraskartelblad bloeit al voor de derde keer dit jaar en ook speenkruid staat weer in bloei, terwijl dit meestal pas in maart het geval is. Het lijkt wel lente!

Wintergasten

Zijn bovengenoemde soorten momenteel volop te vinden in De Wieden, de wintergasten laten zich dit jaar veel minder zien. Zo zijn er normaal tussen de 80 en 100 grote zaagbekken en is er nu maar een gesignaleerd. Ook zijn er pas 18 nonnetjes waargenomen, terwijl er in de winter meestal wel 150 exemplaren van deze eendensoort in het gebied verblijven.

Een andere wintergast heeft het in De Wieden wel naar zijn zin: de klapekster. Een jager die zijn prooi vanuit een hoge boom spot, vangt en vervolgens op een tak spiest. Door de hoge temperatuur zijn er meer vogels actief, waardoor de klapekster meer prooien heeft. Er zijn dit jaar al zeven winterterritoria van deze soort in De Wieden gevonden, wat behoorlijk veel is.

 

Klapekster
Fotograaf: Ronald Messemaker

 

Schadelijk?

De hoge temperaturen heb geen schadelijk effect op de natuur. “De natuur is erg flexibel’’, aldus Rosalie Martens, ecoloog in beheereenheid De Wieden. “Het zou voor de dieren vervelend zijn als ze door hun vetreserves heen zijn en er dan nog een strenge winter komt. Maar een keer zo’n zachte winter is niet verkeerd. Veel sneeuw en ijs betekenen vaak een uitputtingsslag voor veel dieren, omdat ze geen voedsel kunnen vinden.”

De ijsvogel bijvoorbeeld houdt, hoewel zijn naam anders doet vermoeden, helemaal niet van ijs, omdat hij daardoor geen vis kan vangen. Een strenge winter kan fataal zijn voor de ijsvogelstand. Ook de otter en roerdomp hebben liever geen ijs, zodat ze gewoon vis kunnen blijven vangen en eten. Een bijkomend voordeel van het uitblijven van ijs is dat er niet geschaatst wordt, waardoor dieren die in rust zijn niet verstoord worden. 

Extra bloei

Planten bloeien door de hoge temperatuur vaker; boven de tien graden komen veel planten opnieuw in bloei. Erg is dit niet, het put ze niet uit als de bodem rijk genoeg is. “Moeraskartelblad krijgt, doordat hij meerdere keren bloeit, de kans om meer zaad af te zetten,” aldus Rosalie. “Het is een plant die zorgt voor het terugdringen van gras, dus wij zijn daar wel blij mee.”

 

Moeraskartelblad
Fotograaf: Ferry Siemensma
Bron: Natuurmonumenten