Brabantse Wal

Groote Meer
Noordpolder van Ossendrecht
Vluchtheuvel
 
 

Langs de grens van West-Brabant met Zeeland en Vlaanderen ligt een opvallend landschap: de Brabantse Wal. Hoge, met bos bedekte zandgronden gaan hier over in de lager gelegen zeekleipolders.

Het meest opvallend is de steilrand, een monument van aardkundige waarde. Deze steilrand slingert van Ossendrecht langs Hoogerheide, Woensdrecht en Bergen op Zoom tot helemaal in Steenbergen. 

Bijzonder landschap

Het landschap is uniek in Nederland. Niet alleen behoort het tot één van de vogelrijkste plekken van ons land, ook zorgen de vele overgangen in het gebied voor een gevarieerde rijkdom aan planten en dieren. Daarnaast is de Brabantse Wal geologisch gezien uniek voor Nederland en speelde het gebied een belangrijke rol in verschillende oorlogen.

Historisch gebied

Op de Brabantse Wal liggen historische plaatsen en nederzettingen van bijna duizend jaar oud: Woensdrecht, Zuidgeest, Borgvliet, Bergen op Zoom en Halsteren. De plaatsen Zandvliet en Ossendrecht zijn iets jonger, zij dateren van het begin van de twaalfde eeuw.

Strategisch gebied in oorlogstijd

Door de strategische ligging werd het gebied door de eeuwen heen geteisterd door oorlogen, van de Tachtigjarige Oorlog tot en met de Tweede Wereldoorlog. De lokale bevolking heeft hier veel onder geleden en sporen van de geschiedenis zijn dan ook in het gebied geworteld. Maar ondanks alle rampspoed is in de loop der jaren toch een prachtig, rijk geschakeerd landschap ontstaan.

Uniek geologisch gebied

In geologisch opzicht vormt de Brabantse Wal een uniek element in het Nederlandse landschap. De ondergrond  bestaat hoofdzakelijk uit zandige afzettingen met plaatselijk kleilagen. Op de hoge kant van de Wal liggen, veelal beboste, zandverstuivingen.

De in het oog springende steilrand heeft op sommige plaatsen een hoogteverschil van zo'n 20 meter! Erosie van de Schelde zorgde voor het ontstaan van deze steilrand. Restanten van deze oude rivierlopen zijn nog zichtbaar zich in de polders.

Van 'bosbewoners tot strandjutters'

De Brabantse Wal hoort tot één van de soortenrijkste gebieden van ons land. Het aantal vogelsoorten is zo groot vanwege de grote afwisseling aan biotopen (leefgebieden). Er zijn in ons land geen plaatsen waar zo dicht bijeen zoveel verschillende vogelsoorten voorkomen. 

Tijdens een wandeling van enkele kilometers kunt u bosbewoners als boom­klever en kuifmees tegenkomen. In de Noordpolder van Ossendrecht is een ontmoeting met kluten of tureluurs best mogelijk. Daarnaast broeden er ook nog eens zeldzame soorten, zoals nachtzwaluw en lepelaar. Kortom, een waar feest voor de natuurliefhebber.

Vliegende lepelaar
Fotograaf: F. Siemensma
Bron: Natuurmonumenten

Vogels spotten op de Brabantse Wal

Wilt u zoveel mogelijk verschillende vogels spotten op één dag? Denkt u dan ook eens aan een tocht langs de Brabantse Wal. Vooral in het najaar hangt er een aparte sfeer, wanneer de vogeltrek op gang komt. Duizenden vogels (vinkachtigen, leeuweriken, graspiepers en zwaluwen) volgen dan de scherpe contouren in dit landschap op hun reis naar het zuiden.

Rijkdom aan planten en insecten

In ons land zijn maar weinig grensmilieu’s, ofwel gradiënten. Dit zijn landschappen waarin veel overgangen voorkomen, waardoor een microklimaat ontstaat met een speciaal daarbij behorend planten- en dierenleven.

Op de Brabantse Wal vinden we een aantal van zulke grensmilieu's. Er zijn overgangen te vinden van hoog naar laag, van vochtig naar droog gebied en van zanderige duintjes tot vlak daaronder klei- en leemlagen. De rijkdom aan wilde planten en insecten is daardoor zeer groot langs de Brabantse Wal.

Bron: Brabantse Wal

Steun ons

Natuurmonumenten werkt volop mee aan de instandhouding van het prachtige landschap in deze regio. Steun Natuurmonumenten in haar streven de natuur in Nederland gezond en vitaal te houden. Word lid of maak iemand anders lid. U steunt Natuurmonumenten al vanaf € 2,- per maand. Kijk op onze ledenpagina voor details.

Nieuws uit Brabantse Wal