Wandelroute Dal van Ruiten A, vlakbij Vlagtwedde

De wandelroute loopt in het Dal van Ruiten A langs de beek De Ruiten A. Voor of na het wandelen, kan je bij Smeerling’s Theehuys wat drinken.

Wandelen door het Dal van Ruiten A

Het Dal van de Ruiten is zo’n 450 ha natuurgebied dat zich langs de beek uitstrekt over een lengte van acht kilometer. De grootte van het natuurgebied zal in de toekomst toenemen door de herinrichting van Westerwolde.

De Ruiten A zelf is een verrassend smalle beek die zich door het parkachtige landschap slingert. Na ontginning van de hoogvenen is het gebied lange tijd voor landbouw in gebruik geweest.

Verspreid in het landschap liggen essen (hooggelegen akkers) en boomweiden waarin Lakenvelders grazen.

In deze extensief begraasde weiden komen prachtige kruiden voor zoals pinksterbloem, dotterbloem en kruipend zenegroen. Ook vogels als de buizerd, geelgors, wielewaal en grauwe klauwier voelen zich thuis is dit kleinschalige landschap.

In het Dal van de Ruiten A ligt verder het Metbroekbos. In dit oude loofbos valt in het vroege voorjaar een zee van bosanemonen te bewonderen.

Meer wandelroutes in Groningen
 

De wandelroute

Volg de blauw gele paaltjes vanaf de parkeerplaats bij het Smeerling’s Theehuys. De route begint en eindigt hier.

Wat is er tijdens het wandelen te zien?

(De nummers komen overeen met de nummers op de kaart.)
 

1. Smeerling

Smeerling bestaat uit acht verspreid liggende oude Saksische boerderijen. De prachtige gerestaureerde boerderijen hebben samen de status van beschermd dorpsgezicht. In één van de gebouwen zit Smeerling’s Theehuys.

In het theehuis is de charme van de oude boerderij perfect bewaard gebleven, terwijl ook het comfort van de huidige tijd is geïntroduceerd.

In de grote boerderij is namelijk een verwarmde glazen ruimte waarin je van lekkere dingen kan genieten zoals een kopje chocomelk voor de kinderen.

Ook kan je over de glazen ruimte lopen en zo de dakconstructie van de oude boerderij bekijken.

2. Landbouw

Op het diepste punt van het pad steek je een zijtak van de Ruiten A over, die eveneens Ruiten A genoemd wordt. Achter je ligt Smeerling, links en rechts liggen de hoog gelegen essen.

Vereniging Natuurmonumenten verbouwt hier haver of rogge op een milieuvriendelijke manier: zonder chemische bestrijdingsmiddelen en met gebruik van stalmest.

Door een milieuvriendelijke manier van landbouw krijgen hier akkerkruiden als korenbloem en akkerviooltje een kans. Er is gekozen voor wintergranen. Deze worden in de herfst gezaaid. De kans dat onkruiden het graan in het voorjaar nog gaan overwoekeren is klein.

3. De korte wandelroute

Sla voor de korte wandelroute hier rechtsaf en volg de ongenummerde paaltjes. Je komt bij punt (8) weer op de beschreven wandelroute.

4. Metbroekbos

Lange tijd werden de bomen van het Metbroekbos door de buurtbewoners gebruikt voor van alles en nog wat. Na de novemberstorm van 1972 laat Natuurmonumenten de natuur haar gang gaan in het Metbroekbos. Als een boom sterft blijft hij gewoon staan.

Spechten en holenduiven broeden in zo’n dode boom. Als de boom omvalt, zullen mossen, insecten en paddenstoelen het dode hout blijven gebruiken. De insecten trekken weer vogels aan. Kortom: de natuur wordt veel rijker als de dode bomen in het bos achterblijven.

5.    Water met ijzer

Het kleine beekje dat je hier passeert, watert af in de Ruiten A. Het water van het beekje is bruin gekleurd omdat er ijzer in zit. Het is kwelwater. Dit water komt uit de bodem naar boven; onderweg lossen er allerlei mineralen in op.

IJzer is één van die mineralen. Kwelwater is, ondanks de bruine kleur, erg schoon. Daarom kunnen hier bijzondere planten zoals de egelboterbloem en een aantal soorten zegges voorkomen.

6.    Eiken en beuken

Links van dit pad staan voornamelijk beuken, terwijl rechts eiken staan. Dit geeft ons mooi de gelegenheid om verschillen te zien tussen een eikenbos en een beukenbos. Onder de eiken zijn struiken te zien als lijsterbes, hazelaar, hulst en vuilboom.
Van de beuken krijgen deze struiken nauwelijks een kans. De beuken vormen al vroeg in het voorjaar een bijna lichtdicht bladerdak. Struiken krijgen zo onvoldoende licht om te kunnen groeien.

Toch is de bosbodem onder de beuken niet helemaal kaal. In het voorjaar zijn bijvoorbeeld prachtig bloeiende bosanemonen en lelietjes-van-dalen te zien.

7.    Grote gele kranen aan het werk

In 1991 verschenen hier op de akkers van het Eemboerveld kranen die hoogtes en laagtes maakten in de bodem. Met deze ingreep is het reliëf hersteld dat hier zo’n honderd jaar geleden ook aanwezig was: er was toen een nat en golvend heidegebied met plassen in de lagere delen.

Nu het bodemreliëf weer hersteld is, lijkt het wel of het nooit anders is geweest. Wilgen en zwarte elzen nemen weer bezit van de oevers.

Geen van deze planten is gezaaid of geplant. Ze zijn allemaal spontaan opgekomen. De aanblik van dit gebied zal de komende jaren blijven veranderen. Het pad door dit natuurontwikkelingsgebied is vernoemd naar de heer Hemerik.

Hij heeft zich bij de Herinrichting Westerwolde/Drents-Groningse Veenkoloniën ingespannen voor het verkrijgen van bufferzones rond bossen als het Metbroekbos.

Het Hemerikpad eindigt op de verharde Eemboerveldweg. Aan de overkant van deze weg is een groot landbouwgebied. Als deze gebieden door Natuurmonumenten verworven zijn, zal ook hier nog natuurontwikkeling gaan plaatsvinden.

8.    Lakenvelders’ luilekkerland

Rechts van de weg is een kleinschalig landschap te zien met stukjes bos, houtwallen en bomenrijen. In dit gebied hadden wel vijftien boeren een stukje weiland.

In 1976 zijn alle hekwerken van prikkeldraad verwijderd waardoor één grote, aaneengesloten weide is ontstaan, met daarin nog wel bomen, houtwallen en drinkdobbes. Een drinkdobbe is een natuurlijke poel zonder aanvoer of afvoer waaruit vroeger werd gedronken door mensen en vee.

Deze enorme en afwisselende weide wordt begraasd door Lakenvelders. Deze koeien hebben hier veel ruimte want per twee hectare loopt één koe. Hierdoor kunnen de dieren gaan en staan waar ze willen, ze kunnen kiezen wat ze het lekkerst vinden.

Waar de dieren gemakkelijk kunnen komen, wordt doorgaans veel gegraasd, terwijl andere, vaak lage delen, lange tijd niet door de Lakenvelders worden bezocht. Zo ontstaat een mooie variatie in begroeiing.

Het gegraas van de koeien zorgt er bovendien voor dat het weidegebied verschraalt. Op de natte plekken groeien meestal veel verschillende plantensoorten, zoals dotterbloem en pinksterbloem. Op de wat drogere delen vestigen zich planten als meidoorn en sleedoorn.

Hoe is de wandelroute te bereiken?

Met het openbaar vervoer

vanaf NS-station Groningen kun je bus 71 nemen naar Vlagtwedde. Je stapt uit bij halte Smeerling.
 

Met eigen vervoer

A28 (Groningen-Assen-Hoogeveen), afslag Veendam. Je volgt de N33 naar Veendam, in Veendam gaat u rechts (N366). Je rijdt door de Pekela’s richting Stadskanaal. Bij Alteveer slaat u linksaf richting Vlagtwedde. Tussen Onstwedde en Vlagtwedde ligt Smeerling.

Colofon

Tekst en productie: Buro Kloeg, Bunnik

Adressen

VVV Westerwolde
afdeling Vlagtwedde
Dr. P. Rinsemastraat 2
9541 AL Vlagtwedde
tel. 0599-312623

Smeerling’s Theehuys
Smeerling 15
9591 TX Onstwedde
tel. 0599-312611