Wandel door natuurgebied De Wieden in het Nationaal Park Weerribben-Wieden bij Wanneperveen. Een gebied rond voormalige eendenkooien, vol bijzondere vogels en planten. Met een beetje geluk word je tijdens het wandelen verrast door de zeldzame vlinder de zilveren maan, of zie je reeën en vossen op het open veld.
Wandelen door De Wieden
Je wandelt door een waterrijk gebied dat samen met De Weerribben het Nationaal Park vormt. De wandelroute loopt langs een open land nabij de voormalige Zuiderzee (nu IJsselmeer). In de 17e eeuw was dit een ideale plek om eenden te vangen.
Er werd een bos aangelegd waarin een plas werd gegraven. Tamme eenden lokten nieuwsgierige wilde eenden naar de plas in het ‘veilige’ bos, waar ze voor de kooiker met zijn hondje en een ingenieus vangsysteem een makkelijke prooi vormden.
Omdat er in de wijde omgeving niet mocht worden gejaagd, zijn kooibossen altijd erg vogelrijk. Natuurmonumenten beheert in De Wieden vier eendenkooien. In deze kooi worden geen eenden meer gevangen; elders nog wel, maar uitsluitend om ze te ringen voor onderzoek. In verband met de rust is het kooibos niet toegankelijk: je wandelt er dus omheen.
Meer wandelroutes in Overijssel
De wandelroute
Vanaf de Loze Dijk zijn er twee wandelingen uitgezet: de Veenweidewandeling (rood) van 4 km (eventueel in te korten = blauw) en het Kiersche Wijdepad (geel) van 4,5 km.
Honden zijn niet toegestaan.
Wat is er tijdens het wandelen te zien?
(De nummers komen overeen met de nummers op de kaart.)
1. Kiersche Wijde
Het water in de Kiersche Wijde is sinds een paar jaar weer schoon. Er groeit nu weer krabbescheer. Op deze stekelige plant maakt de zeldzame zwarte stern haar nest. De krabbbescheer is nog jong en instabiel. Daarom heeft Natuurmonumenten vlotjes uitgelegd waarop de vogels kunnen broeden. ’s Winters trekt de plas kleine zwanen en eenden, ’s zomers onder meer kleine karekiet, rietgors en waterral.
2. Slagenlandschap
Waar geen veen is gewonnen, vinden we het zogeheten slagenlandschap. De lange percelen zijn gescheiden door sloten en elzenhagen. In de sloten groeien zwanenbloem, egelskop en pijlkruid. Hier en daar groeit het water alweer een beetje dicht. Dit ‘verlanden’ is een natuurlijk en welkom proces. Elk stadium van verlanding kent zijn eigen planten.
3. Elzen
Het elzenbroekbos is hier spontaan ontstaan. De zwarte elzen staan ‘met de voeten in het water’ en hebben daardoor oppervlakkige wortels. Door het vocht groeien overal prachtige mossen. In het najaar peuteren groepen sijsjes de zaden uit de elzenpropjes.
4. Trekgat
Natuurmonumenten maakt in De Wieden nieuwe trekgaten om de verlanding steeds weer op gang te brengen. Zo blijft de variatie in het landschap én dus in planten en dieren bestaan. Water en riet trekken moerasvogels zoals het baardmannetje en de waterral.
5. Diep water
De zandplas is diep en bevriest dus bijna nooit. Dat is belangrijk voor vogels die voedsel zoeken op open water zoals eenden, blauwe reigers en grote zilverreigers. In het struweel rondom zitten zangvogels.
6. Kooibos
Je loopt nu langs het kooibos. Zo’n bosrand met een geleidelijke opbouw van laag naar hoog is belangrijk als vliegroute voor vlinders. Reeën en vossen schuilen in het bos: je kunt ze op het open veld soms zien lopen.
A. Wilgenbos
Dit wilgenbos is hier spontaan gegroeid. De zaden zijn door de wind aangevoerd. Het hele jaar door zijn hier zangvogels te horen. De brandnetels zijn belangrijk voor de atalanta: deze trekvlinder (overwintert in Frankrijk!) zet zijn eieren erop af.
B. Paadjes
Op de dichtbegroeide paadjes zie je in de zomer allerlei vlinders zoals bont zandoogje, kleine vuurvlinder en verschillende koolwitjes. Ze komen op de nectar af van de rijk bloeiende planten.
C. Trekgat
Dit trekgat is in 1996/1997 door Natuurmonumenten gegraven met de bedoeling om de plas heel langzaam weer te laten verlanden. Het duurt decennia voor water helemaal is dichtgegroeid met planten en stevig land geworden is. Bij elk stadium van verlanding horen nieuwe planten: het proces verrijkt dus de natuur. De plas is nog open, maar in de luwe hoeken staat al wat krabbescheer, waterlelie en gele lis. De kranswieren en fonteinkruiden in het water wijzen erop dat het schoon is.
D. Zilveren maan
De graslandjes naast de plas worden gehooid en zijn rijk aan bijzondere bloemen als dotterbloem, echte koekoeksbloem en moerasviooltje. Hier vliegt soms de zilveren maan: een zeldzame vlinder.
E. Slagenlandschap
Vanaf de Veldweg is het typische slagenlandschap met zijn lange rechte kavels goed te zien.
Teruggekomen bij het kruispunt van routes (hier staat een bord) ga je rechtsaf en meteen linksaf, blauw/rood volgen.
F. Bosrand
Zo langs de rand van het bos kan je vaak reeën zien lopen, vooral bij schemering.
G. Weilanden
De weilanden worden beweid met koeien en schapen. Zo blijft de grasmat een ideale broedplek voor watersnip en slobeend met zijn karakteristieke brede snavel. De ene sloot is nog open, de andere verlandt: de plantenrijkdom is enorm.
Hoe is de wandelroute te bereiken?
Met eigen vervoer
Parkeer de auto op de parkeerplaats aan de Lozedijk tussen Wanneperveen en Doosje.
Adressen
Bezoekerscentrum De Wieden
Beulakerpad 1
8326 AH Sint-Jansklooster
T (0527) 24 66 44
VVV Meppel
Kromme Elleboog 2
7941 KC Meppel
T (0522) 25 28 88
VVV Giethoorn
Eendrachtsplein 1
8355 DL Giethoorn
T (0900) 567 46 37
Café-Restaurant Het Wapen van Utrecht
Kloosterweg 44
8326 CE Sint-Jansklooster
T (0527) 24 64 54