Wandelroute op de grens van Friesland en Drenthe in het Fochteloërveen

Wandel door het bijzondere hoogveen van natuurpark Fochteloërveen. Geniet van de rust en de uitgestrektheid van het landschap. Laat je verrassen door de bijzondere veenplanten en de vele vogelsoorten die hier te vinden zijn.

Bron: Natuurmonumenten

Wandelen door natuurpark Fochteloërveen, vlakbij Assen

Natuurpark Fochteloërveen is een uitgestrekt, verlaten gebied, waardoor je heerlijk kan wandelen. Onder het gras gaat een zachte, kletsnatte laag schuil: het hoogveen. Een opmerkelijke bodemsoort die is opgebouwd uit veenmossen en zo vochtig, voedselarm en zuur is dat er geen boom kan groeien.

Vroeger bestonden aanzienlijke delen van Nederland uit deze bodemloze hoogveenvlaktes. Maar afgravingen voor de winning van turf en ontwateringen voor de landbouw hebben er voor gezorgd dat het Fochteloërveen nu een van de allerlaatste stukken levend hoogveen is.

Ook kan je langs de wandelroute bijzondere dieren zien. De afgelopen jaren hebben de kraanvogel en slangenarend zich hier gevestigd. Wellicht zie je langs de wandelroute de prooidieren van de slangenarend zonnen: de gladde slang, ringslang en adder.

Geen wonder dat Natuurmonumenten haar uiterste best doet om dit hoogveen op de grens van Friesland en Drenthe te behouden en te herstellen.

Het Fochtenloërveen ligt op ongeveer 17 kilometer van Assen.

Meer wandelroutes in Friesland
Meer wandelroutes in Drenthe

De wandelroute

Vanaf de parkeerplaats aan de Fochteloërveenweg loop je naar het informatiebord bij het fietspad naar Veenhuizen. Volg de wandelroute door het Fochteloërveen met behulp van de rode paaltjes.

De volgende punten komen overeen met de cijfers op het kaartje.

1.    Geschenk uit de ijstijd

Je wandelt over een fietspad. Het fietspad loopt over een in de ijstijd gevormde rug van zand en keileem, de Bonghaar. Deze hoge, droge strook gebruiken mensen al eeuwen om het zompige en verraderlijke hoogveen veilig over te steken.

2.    Veilig door het hoogveen

Als je de zandrug verlaat loop je over het gedeeltelijk afgegraven hoogveen. Het hoogveen is hier ongeveer een halve meter dik. Gelukkig zorgt een hooggelegen pad ervoor dat je droog door het natte hoogveen komt. De dammen die naast of onder het pad liggen, zorgen ervoor dat het regenwater langer vastgehouden wordt.

Zo probeert Natuurmonumenten de kletsnatte situatie waarin hoogveen kan groeien te herstellen.

3.    Mos en pluis

Op dit punt kom je typische veenplanten tegen. Het groene spul dat overal in het water drijft is waterveenmos, één van de vele soorten veenmos die hier voorkomen. Het waterveenmos groeit op plaatsen van het veen die altijd onder water staan.

Veenpluis is een plant die vooral in de laagste en natste delen van het hoogveen voorkomt. Veenpluis is in het voorjaar gemakkelijk te herkennen aan de helderwitte pluizen. Vroeger werden de wollige zaadpluizen geplukt als vulling voor kussens.

4.    Boekweit en pijpenstrootje

Aan de rechterkant van het pad is een patroon in het landschap te ontdekken dat ontstaan is door boekweit dat hier vroeger verbouwd werd. Mede door deze boekweitcultuur is het hoogveen zo verstoord dat in plaats van veenmos het pijpenstrootje de overheersende soort is geworden. Overal om je heen zie je de strogele halmen van dit taaie gras.

Met een uitgekiend waterbeheer probeert Natuurmonumenten het aandeel pijpenstrootje te verminderen en de groei van veenmossen en andere bijzondere planten te bevorderen. De eerste resultaten zijn bemoedigend. Door de vernatting van het gebied zullen de sporen van de boekweitbrandcultuur langzaam maar zeker uit het landschap verdwijnen.

5.    Tam en wild

Je bent nu opnieuw op de zandrug de Bonghaar.

Doordat de heide regelmatig wordt geplagd houdt Natuurmonumenten de heide hier in stand.

In dit droge, zandige deel kun je een adder zien zonnebaden of een kiekendief zien zweven. Let ook eens op het paapje, de roodborsttapuit en de boomvalk. In totaal broeden er zo’n 60 soorten vogels in en om het Fochteloërveen.

Je loopt hier trouwens precies op de grens tussen Friesland en Drenthe. Deze grens is te herkennen aan een oude grenssteen die iets verderop naast het fietspad staat. Terug bij de parkeerplaats ben je weer bij het startpunt van de wandeling.

Hoe is de wandelroute te bereiken?

Met het openbaar vervoer

Je kunt met de bus tot Appelscha of Veenhuizen komen en van daaruit lopen of fietsen (5 km). Een andere mogelijkheid is een fiets huren bij het NS-station Assen (25 km).
 

Met eigen vervoer

Je rijdt vanaf Groningen of Assen naar Veenhuizen. Aan het eind van het dorp sla je met een scherpe bocht linksaf, richting Oosterwolde. Tweede weg links, Weperpolder, wordt na 1,5 km Fochteloërveenweg. Vanaf Meppel of Hoogeveen kunt u beter via Appelscha rijden. In dit dorpje ga je over de brug richting Fochteloo, de tweede weg rechts is de Fochteloërveenweg, richting Fochteloërveen.
 

Colofon

Tekst: Frits Vaandrager
Productie: Buro Kloeg, Bunnik 
 

Adressen

VVV Appelscha
Boerestreek 23
8426 BN Appelscha
tel. 0516-431 760

Fietsverhuur NS-station Assen
tel. 0592-310 424

Fietsverhuur Rikus Kramer
Boerestreek 12
8426BP Appelscha
tel. 0516-431 607

Vereniging Natuurmonumenten
ledenservice tel. 035-655 99 11