Geuldal

Op weg

Steek bij Hotel Herberg De Smidse de weg over. Ga door een draaihekje het kerkenpad op. Het pad voert u over de Terzieterbeek en even verderop via een bruggetje over de Geul. U loopt schuin over de binnenplaats van de Volmolen. Na de binnenplaats gaat u linksaf en loopt u door een draaihekje tussen het bakhuisje en het waterrad de wei in.

De Geul

De 56 kilometer lange Geul (1) stroomt bij Bunde in de Maas. Dit punt ligt 242 meter lager dan de bron, die in België ligt. De Geul wordt gevoed door 130 zijbeken, waarvan de Terzieterbeek er één is.

De Volmolen

De Volmolen (2) was lange tijd in gebruik voor het ’vollen’ van geweven stoffen tot viltig en sterk laken. De stof werd hiertoe gedrenkt in een mengsel met ranzige boter of gerotte urine en bewerkt met stampers die door het waterrad werden aangedreven. Het stinkende materiaal werd regelmatig op de Geul geloosd. Het is dus niet toevallig dat de Volmolen ver buiten de bewoonde wereld gelegen is. In 1872 is de molen omgebouwd tot graanmolen. Op zaterdagen kunt u naar binnen om het raderwerk te zien draaien.

Aan het einde van de wei gaat u niet door het draaihekje maar gaat u rechtsaf door de wei omhoog met de meidoornheg links van u.

Heggen en houtwallen: huis voor dieren

De dichte meidoornheg (3) waarlangs u loopt, vormt een barrière voor het vee. Een heg moet regelmatig geschoren worden om hem zo dicht te houden. Aan de overkant van het weiland ziet u een heg die niet geschoren is en daardoor is uitgegroeid tot een houtwal. Er zijn weer andere dieren, waaronder reeën en ransuilen, die in zo’n houtwal kunnen leven.

Drie meter nadat u de wei uit bent gaat u rechts door een opening in een heg. Loop nu door de wei met in het begin de heg aan uw rechterhand. Verlaat deze wei door een draaihekje. Vervolg het pad over grote stenen.

Nog meer water naar de Geul

Tussen de grote stenen in het pad (4) stroomt water uit de helling naar beneden. Naast de 130 zijbeken wordt de Geul ook door dit soort oppervlakkige afstromingen gevoed. U komt uit op een verharde holle weg. Voor de verkorte route gaat u naar rechts. Bij * (in de tekst) pakt u de beschreven route weer op. Voor de lange route gaat u linksaf en in het gehucht Camerig bij het veldkruis met de vier beuken rechtsaf.

Camerig

In het goed bewaard gebleven gehucht Camerig (5) kunt u genieten van de oude vakwerkhuizen. Rechts van de weg zijn een aantal hoogstamfruitbomen te zien. De appelbomen hebben een appelvormige kroon en de perenbomen hebben een peervormige kroon.

Aan het einde van Camerig maakt de weg een bocht naar links om een grote kastanjeboom bij een klein vakwerkhuisje met nummer 1A. Let nu goed op: ongeveer 50 meter na het huisje gaat u via een draaihekje rechts door de heg. U loopt nu door een hoogstamboomgaard van het Limburgs Landschap. Het pad met aan weerszijden prikkeldraden eindigt in een wei. Loop hier schuin naar rechts door (er is nauwelijks sprake van een pad). Verlaat de wei en loop langs een poel in de volgende wei. Loop vervolgens rechts langs het seismologisch station ’Heimansgroeve’ van het KNMI.

De Heimansgroeve

U staat nu op de kop van de Heimansgroeve (6). Deze niet meer gebruikte groeve is vernoemd naar Eli Heimans. Heimans was één van de oprichters van Vereniging Natuurmonumenten. Heimans was bijzonder geïnteresseerd in de levende natuur en de relatie tussen bodemgesteldheid en plantensoorten. Als jonge onderwijzer liet hij zijn leerlingen kijken en ontdekken, zich verbazen en genieten. Vervolg uw pad links door een draaihekje, steek een smal beekje over, sla onmiddellijk daarna rechtsaf en loop door de wei langs het beekje met de stroomrichting van het water mee. Ongeveer dertig meter verder gaat u er weer overheen. Houd de Geul nu aan uw linkerhand.

Weer de Geul

Natuurlijk is dit de ideale plek (7) om nog eens goed te kijken naar de gevolgen van het meanderende water: de buitenbochten zijn steil en soms stort er een stukje van de oever in het water. De binnenbochten zijn glooiend. Vooral in de winter kunt u in de populieren groene bollen zien. Dit zijn de zeldzame maretakken. Een maretak is een halfparasiet waarvan de kleverige bessen door vogels aan de takken gesmeerd worden. Via een bruggetje steekt u de Geul over. Op de verharde weg slaat u rechtsaf. Tegenover de Smidsberg (een weg van links) gaat u door een draaihekje rechts een pad op. Dit pad volgt u tot bij het startpunt.

Gebiedsinformatie

Het zal menigeen verbazen welk een groot dal de lieflijk ogende Geul heeft uitgesleten. Grote delen van het dal zijn in gebruik als weiland, met vaak nog hagen als perceelsscheiding. Lopend over de kerkenpaden gaat u via draaihekjes, ook wel stegels genoemd, van de ene wei naar de andere. De plantengroei in dit gebied is lange tijd beïnvloed geweest door de lood- en zinkmijnen in België. Bij de jaarlijkse overstroming van het winterbed werd lood en zink aangevoerd waardoor hier planten kunnen groeien als zinkviooltje en zinkboerenkers. De Geul zelf is een prachtig voorbeeld van een meanderende beek. Vogels van snelstromend water zoals de ijsvogel, de waterspreeuw en de grote gele kwikstaart komen hier voor.

Routebeschrijving

Met het openbaar vervoer
U neemt vanaf station Maastricht of Heerlen bus lijn 57 naar Epen. U stapt uit in de Julianastraat. Vandaar is het nog 10 minuten lopen naar Hotel Herberg De Smidse, waar de route begint.

Met eigen vervoer
Op de A2 bij knooppunt Kerensheide de A 76 richting Heerlen/Aken nemen. Afslag Vaals, Simpelveld nemen en via de N281 altijd rechtdoor tot de N278. Bij de N278 (T-splitsing met stoplichten) rechtsaf. In Wahlwiller linksaf richting Mechelen/Epen. In Epen borden Vaals volgen. Hotel Herberg de Smidse, waar de route begint, ligt aan de Molenweg 9 in Epen.
 

Colofon

Tekst en productie: Buro Kloeg, Bunnik
 

Adressen

VVV Zuid-Limburg
Julianastraat 15
6285 AG Epen
tel. 043-4551346

Hotel Herberg
De Smidse Molenweg 9
6285 NJ Epen
tel. 043-4551253

Bezoekerscentrum Brunssummerheide
Schaapskooiweg 99
6414 EL Heerlen
tel. 045-5630355

Natuurmonumenten ledenservice
tel. 035-6559911