Haast u voor de Grutto

grutto
Fotograaf: J. van der Geld
Bron: Natuurmonumenten
Weidevogels als de grutto, tureluur en scholekster hebben eeuwenlang kleur gegeven aan de Nederlandse poldergraslanden. Met hun aankomst uit West-Afrika luiden ze het voorjaar in. In maart en april maakt hun gezang de polders tot een spectaculair gebied om in te vertoeven. In mei steken de kuikens hun kopjes boven het gras. Ze horen bij de ziel van ons agrarische landschap. Met aangepast graslandbeheer kunnen boeren hun bedrijfsvoering, gesubsidieerd, combineren met de aanwezigheid van deze prachtige vogels. 
 

Achteruitgang weidevogels

Maar het gaat niet goed met de Nederlandse weidevogels. Doordat graslanden steeds vroeger gemaaid worden, wordt het ze op steeds meer plaatsen onmogelijk gemaakt om te broeden, of worden nesten zelfs vernietigd. Áls er al gebroed wordt, kost de eerste graslandsnede tal van kuikens het leven; ieder jaar weer. Polder Oude Oostdijk, op de Kop van Goeree, is een schrijnend voorbeeld.
 

Kievit
Fotograaf: Piet Munsterman
Bron: Saxifraga
Alleen in natuurgebieden

De Nederlandse weidevogels vertonen een dramatische afname. Soorten als kemphaan en watersnip zijn uit het agrarische landschap verdwenen en komen uitsluitend nog voor in natuurgebieden. Grutto, tureluur en scholekster laten een ongekende achteruitgang zien. Hun populaties nemen in Nederland jaarlijks met ongeveer 5% af. 
 

Voortbestaan staat op het spel

Als er niets veranderd, staat het voortbestaan van deze soorten op het spel. De veldleeuwerik, een tot voor kort algemene verschijning, is de laatste 25 jaar met maar liefst 90% afgenomen. Zelfs de kievit vertoont tegenwoordig een zorgwekkende achteruitgang. Het Nederlandse cultuurlandschap vertoont op steeds meer plaatsen een silent spring. Het voorjaar wordt stil en leeg in de agrarische polders. Waar hoor je in mei nog weidevogels zingen?
 

Agrarisch weidevogelbeheer

De laatste jaren is veel onderzoek uitgevoerd naar agrarisch weidevogelbeheer. Nesten kunnen beschermd worden met nestbeschermers. Bij het maaien kunnen ´vluchtstroken´ voor de kuikens worden ontzien. Het onderzoek toont ook aan dat dit niet voldoende is om de achteruitgang te stoppen. Weidevogelbescherming moet effectiever en serieuzer worden aangepakt. Er zijn hogere vergoedingen nodig om met name de latere maaidatum te vergoeden.
 

Boeren hebben compensatie nodig

Het vraagt van de agrariër dat hij verantwoordelijkheid neemt voor de broedende weidevogels op zijn land. Maar de liefde kan uiteraard niet van één kant komen. Boeren moeten financieel gecompenseerd worden voor deze extra inspanningen om weidevogels te sparen. En van Rijksoverheid, Provincie en Gemeente mag je verwachten dat ze de bescherming van natuur ook daadwerkelijk vorm geven en handhaven.
 

Tureluur
Fotograaf: Foto Fitis
Bron: Natuurmonumenten
Polder Oude Oostdijk

In Polder Oude Oostdijk zou dit alles mogelijk moeten zijn. Een aantal jaar terug werd hier steeds meer grasland omgevormd naar akkergrond met maïs en hooilanden gedraineerd. Maar die ontwikkeling is gelukkig tot staan gebracht. De hooilanden zijn nog steeds uitermate geschikt als broed- en eetgebied voor weidevogels. Elk voorjaar weer keren ze terug. 
 

Erkend weidevogelgebied

Leden van de Vereniging Natuur en Landschap Goeree Overflakkee (VNLGO) verrichten hier al enige decennia weidevogeltellingen. Het is het enige erkende weidevogelgebied van Goeree en sluit prachtig aan bij de omliggende natuurgebieden. Agrariërs kunnen beheersubsidie krijgen voor hun inspanningen. 
 

Toch gaat het mis

Toch gaat het mis. Ook dit jaar weer. Agrariërs maken helaas nauwelijks gebruik van de genoemde beheervergoedingen. Vanaf eind maart hebben grutto´s, kieviten en tureluurs er volop nesten gebouwd, maar de gronden zijn inmiddels grotendeels weer bewerkt met weidesleep of mestinjecteur. Binnenkort wordt er weer gemaaid en zullen zo goed als alle broedpogingen opnieuw mislukken. 
 

Sluit weidevogelbeheerpakketten af!

Natuurliefhebbers en omwonenden zien met lede ogen aan dat van de tientallen paren broedvogels er inmiddels nog maar enkele resteren. Als we willen voorkomen dat Polder Oude Oostdijk voorgoed verandert in een leeg en stil landschap, is het de hoogste tijd voor actie. Wij doen daarom een oproep aan de landbouwers in het gebied weidevogelbeheerpaketten af te sluiten en aan Provincie en Gemeente om hun verantwoordelijkheid te nemen en de natuurdoelen te bewaken.
 
En wat als u dit voorjaar in het Goereese poldergebied nog een grutto wilt horen of zien? Ons advies is: haast u...
 
Wij zijn benieuwd naar uw reactie! Reageer hieronder of maak eenvoudig een account voor onze website aan.