Kikkerkoren Dwingelderveld verstomd door sterfte

Bruine kikker
Fotograaf: F. Siemensma
Bron: Natuurmonumenten

Boswachters van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer constateren dat deze zomer door sterfte van kikkers in Nationaal Park Dwingelderveld de luide kikkerconcerten uitbleven.

In eerste instantie werd gedacht dat de kikkers stil waren door de natte, koude zomer. Microscopisch onderzoek aan dode kikkers wijst nu uit dat het Ranavirus vermoedelijk de oorzaak is. Uiteindelijk kan dit grote gevolgen hebben voor kikkers in heel Nederland.

Veerkracht natuur

‘Het is stil zonder de kikkerconcerten,’ meldt boswachter Andre Donker van Natuurmonumenten bezorgd. Natuurmonumenten wacht in spanning op de laatste onderzoeken die definitief moeten uitwijzen dat het om het Ranavirus gaat. ‘Dit zou een grote klap zijn voor de kikkerstand in het Dwingelderveld en uiteindelijk in heel Nederland. Ik hoop dat de natuur veerkrachtig genoeg is om de gevolgen op te vangen.’

Duizenden kikkers

September vorig jaar doodde het virus in korte tijd meer dan duizend kikkers in een ven bij Bezoekerscentrum Dwingelderveld. Het was de eerste keer dat in Nederland een Ranavirusinfectie bij wilde kikkers werd vastgesteld. Onderzoekers vermoedden toen al een grotere verspreiding van het virus. Daarom worden sindsdien alle vennen in het Dwingelderveld nauwlettend in de gaten gehouden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (RAVON).

heikikker
Fotograaf: G. Rekers
Bron: Natuurmonumenten

Onderzoek

Bij alle vennen in het nationaal park zijn afgelopen zomer zieke en dode kikkers aangetroffen. Deze zijn microscopisch onderzocht door wetenschappers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) van de Universiteit Utrecht en hebben dezelfde symptomen als vorig jaar bij het bezoekerscentrum. Op dit moment worden de kikkers onderworpen aan een virologisch onderzoek, om definitief vast te kunnen stellen of het gaat om het Ranavirus. Eind december worden de resultaten daarvan verwacht.

Besmettelijk virus

Ranavirusinfecties kunnen voorkomen bij amfibieën, reptielen en vissen en kunnen massale sterfte veroorzaken. Ranavirussen verspreiden zich gemakkelijk, bijvoorbeeld via watervogels. Daardoor vormen ze een groot risico voor zeldzame en beschermde soorten in de natuur. Mensen en andere diersoorten lopen geen risico’s. ‘Omdat er in Nederland niet systematisch naar gezocht is, is het onduidelijk hoe lang Ranavirussen zich al in Nederland bevinden, en waar ze mogelijk nog verder te vinden zijn,’ meldt Marja Kik, patholoog van het Dutch Wildlife Health Centre, het kennisinstituut over de gezondheid van wilde dieren in Nederland.
 
Beluister ook het radio-interview van RTV Drenthe met boswachter Andre Donker over het Ranavirus.