Wandelroute Liniepad, vlakbij Abcoude

De wandeling over het Liniepad geeft een goed beeld van de vroegere Stelling van Amsterdam tussen Fort Abcoude en Fort bij Nigtevecht. Het wandelpad is genoemd naar de liniedijk waar je een deel van de wandelroute overheen wandelt. Verder heeft het riviertje het Gein een belangrijke plaats op deze wandelroute.

Na het wandelen, kan je in het viscentrum terecht voor een kop koffie.
 

De Stelling van Amsterdam is een militair verdedigingswerk dat tussen 1870 en 1915 is aangelegd ter bescherming van Amsterdam. De verdedigingsring is 135 kilometer lang en bestaat uit dijken met dammen en sluizen, terreinen die onder water konden worden gezet (inundatie) en niet minder dan 42 forten.

De Stelling van Amsterdam is nooit als verdedigingswerk gebruikt. De forten en verbindingswerken zijn echter bewaard gebleven, waardoor een uniek monument van defensieve en waterstaatkundige techniek is ontstaan.

In 1996 is de Stelling toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Meer informatie op www.stellingvanamsterdam.nl
 

Het Liniepad ligt op het Zuidoostfront van de Stelling. Deze kant van Amsterdam was extra kwetsbaar vanwege allerlei weg- en waterwegen die vanuit die richting naar de hoofdstad leidden. De verdedigingsring werd daardoor op allerlei plaatsen onderbroken.

Om die zgn. accessen te beveiligen waren hier extra forten nodig. Abcoude bijvoorbeeld was zo’n belangrijk strategisch punt. Het in het dorp gelegen fort is dan ook het oudste fort van de Stelling (1887) en nog grotendeels met bakstenen gebouwd. Het was daardoor al snel niet bestand tegen zwaar geschut zoals de brisantgranaat. Het betonnen Fort bij Nigtevecht, ook strategisch gelegen langs het Amsterdam-Rijnkanaal, is van later datum (1903) en was daarom beter bestand tegen zwaar vijandelijk vuur.

Natuurmonumenten beheert vijf forten van het Zuidoostfront, namelijk de forten bij Hinderdam, Nigtevecht, Abcoude, Botshol en Waver-Amstel. En daarnaast de liniedijk en de batterijen. Fort Abcoude kwam als laatste, in 2006, in eigendom. 

De meeste forten zijn jaarlijks geopend op Open Monumentendag. Kijk in de agenda voor de activiteiten.

Meer wandelroutes in Utrecht
 

De wandelroute start bij NS-station Abcoude en is bewegwijzerd met blauwe pijltjes op houten paaltjes. De lengte van de rondwandeling is 8 kilometer, met mogelijkheid tot verlenging bij Fort Abcoude (10 km).
 

Deze rond 1890 aangelegde wal had een dubbele functie. Ten eerste als verbindingswal, waarachter troepen, geschut en voorraden tussen de batterijen aan het Gein en Fort bij Nigtevecht verplaatst konden worden, zonder door de vijand te worden beschoten. Daarnaast was het een inundatiekering, waardoor geen water naar Amsterdam kon stromen. Hier en daar is de wal versterkt met betonnen bunkers, zogenaamde kazematten.

Dit fort is de enige plek in de omgeving met reliëf en opgaande begroeiing. Vooral vanaf de dijk van het Amsterdam-Rijnkanaal is dit mooi te zien. Grote delen van het fort zijn na de bouw nauwelijks veranderd. Wel is het onlangs opgeknapt. Het fort is een rustplaats voor onder meer fuut en kleine karekiet. De steenuil broedt hier. In de winter zie je hier in de fortgracht zaagbekeenden op doortrek. 

Het traject langs het Gein is uitzonderlijk fraai en karakteristiek Hollands: polderland met koeien, dijkjes met knotwilgen en fraaie oude boerderijen. Een aantal boeren zetten zich in voor behoud van de natuur- en landschapswaarden. Bovendien richten ze zich op alternatieve vormen van bedrijfsvoering. Zo ben je welkom in streekwinkel en theetuin Anna Haen op Gein Zuid 23 en in biologische vlees- en zuivelboerderij De Hartstocht op Gein Zuid 26. 

Aan weerszijden van het Gein liggen hier twee verhogingen in het weiland. Het zijn zgn. batterijen. Het noordelijke deel ligt in gespiegelde vorm aan de overkant. Deze batterijen zijn aangelegd in 1808-1810 en waren bestemd ter verdediging van het Gein en de beide liniedijken. 

Loop door het centrum van het dorp naar de brug over de Angstel en sla daar linksaf. De ingang van Fort Abcoude vind je na 300 meter links.

Om de forten goed te kunnen verdedigen waren ze vaak omringd door boomloze aarden wallen. Sinds ze in onbruik raakten werd het beheer verwaarloosd en ontstond soms weelderige bosvegetatie. Fort Abcoude heeft nu een enorm gevarieerd bos, met struiken zoals esdoorn, meidoorn en els. Ook staan er enkele grote paardenkastanjes. Het is een rusthaven voor watervogels. Zelfs de ijsvogel is er soms te zien. Vleermuizen zoals dwergvleermuis en watervleermuis vinden er voedsel.

In het viscentrum kun je terecht voor een kop koffie.

Er zijn rondleidingen in het fort elke tweede zaterdag van de maand van mei tot september.
 

De wandelroute begint bij NS-station Abcoude.
 

Streekwinkel en theetuin Anna Haen
Gein Zuid 23
1391 JE Abcoude
(0294) 288108

Biologische vlees- en zuivelboerderij De Hartstocht
Gein Zuid 26
1391 JE Abcoude
(0294) 281366

Viscentrum Fort Abcoude
Molenweg 19
1391 CH Abcoude

Natuurmonumenten
Ledenservice (035) 655 99 11