Over Duinen van Goeree

Wie aan de duinen denkt, hoort de zee en ruikt de zoute wind. Deze beide factoren, zee en wind, zorgen ervoor dat de Duinen van Goeree telkens veranderen. Nergens is het hetzelfde.
 
Natuurmonumenten heeft vanaf 1975 steeds meer stukken natuur op Goeree in beheer gekregen. Nu is het één van de grootst aaneengesloten duinlandschappen van Zuid-Holland. Deze natuur is zeer waardevol. De dynamiek en overgangen van zout naar zoet, nat naar droog, jong naar oud zorgen voor soortenrijke ecosystemen.
 

Natuur doet het werk

Natuurmonumenten ziet het liefst dat de natuur zichzelf ontwikkelt. Zo blijft menselijk ingrijpen tot een minimum beperkt. Maar kustbescherming speelt een grote rol in dit natuurgebied. Mensen moeten hier ingrijpen om de veiligheid te bewaren. 
 

Zo lag er in de Kwade Hoek een kunstmatige stuifdijk. Deze stuifdijk was overbodig geworden. Natuurmonumenten heeft begin 2008 openingen is de stuifdijk gegraven. Dit zand is gebruikt voor de versterking van de Ouddorpse zeedijk het Flaauwe Werk. Een heel natuurlijke grondstof voor het herstel van deze ‘zwakke schakel’.
 
En de Kwade Hoek heeft er een flink stukje natuurlijke dynamiek bijgekregen. Door het ‘gat in de dijk’ stroomt nu op een tweede plaats zeewater naar achtergelegen delen. Zeldzame planten, insecten, vogels en waterdiertjes profiteren hiervan. Bovendien behoudt het gebied zijn open karakter.
 

Verschillende delen

De Duinen van Goeree is een uitgestrekt natuurgebied. Het bestaat uit verschillende delen, die elk weer een eigen natuurbeeld hebben. Hier bespreken we een aantal grote deelgebieden. Trek er zelf op uit en ontdek uw mooiste plek.
De deelgebieden zijn:

• Kwade Hoek,
• Springertduinen,
• Westhoofdvallei,
• Middel- en Oostduinen

 

Kwade Hoek

De Kwade Hoek is een dynamisch natuurgebied waar de zee de baas is. Lees meer over de Kwade Hoek.
 

Springertduinen

Dit rustige duinterrein biedt veilige broedplaatsen voor tal van vogels. Wandelend over de paden hoort u ze vanuit de struiken of in de lucht hun lied zingen. Ook is het een prima leefgebied voor soorten als ree, bunzing, hermelijn, haas en konijn.
Deze jonge, kalkrijke duinen zijn begroeid met onder andere duindoorn, meidoorn, liguster, en vlier. Dit ongerepte duingebied wordt sinds de achttiende eeuw breder door kustaangroei.
 
Natuurmonumenten kiest voor rust in dit duingebied. Zo kan de schuil- en broedgelegenheid voor vogels optimaal benut worden. Ook wandelaars kunnen op de aangegeven paden genieten van deze rust. Honden zijn toegestaan, mits aangelijnd. 
 

Westhoofdvallei

Tussen de duintoppen ligt een vochtige duinvallei: de Westhoofdvallei. Hier groeien bijzondere planten als vleeskleurige orchis, rietorchis, harlekijn en addertong. Het deel dat wordt begraasd, is een belangrijk broedgebied voor tureluur, scholekster en kievit.
 

Natuurmonumenten laat in deze duinvallei, net als vroeger, vee grazen. Zonder het vee zouden typische planten als harlekijnorchidee en de addertong verdwijnen. Ook de kieviet en de tureluur zouden ergens anders moeten broeden.
 
Al generaties lang grazen koeien in de duinvalleien. Vroeger trok de ‘koeiewachter’ iedere dag met de dieren uit het dorp de duinen in. Nu staan de koeien er van juli tot ver in de winter. Met hun gegraas en getrap houden ze de vallei open en gevarieerd. Dit geeft ruimte aan bijzondere planten en dieren. Op de vlakte vind je verschillende orchideeën zoals de rietorchis. En op de helling broedt soms een roodborsttapuit in verlaten konijnenholen.

Fotograaf: J. de Roon Bron: Natuurmonumenten

Fotograaf: G. Rekers Bron: Natuurmonumenten

Natuurmonumenten wil op een zo natuurlijk mogelijke wijze voorkomen dat deze vallei dichtgroeit met eenzijdige begroeiing. Vooral kruipwilg en duinriet krijgen hier zonder grazers snel de overhand. Wat de koeien minder graag eten, wordt door vrijwilligers van Natuurmonumenten jaarlijks gemaaid. Zo houden we het duin mooi open en gevarieerd en kunt u in het voorjaar genieten van bloeiende orchideeën.
 

Middel- en Oostduinen

De Middel- en Oostduinen is, zoals de naam al zegt, een uitgestrekt duingebied. Het zijn oude duinen, ze bestaan al sinds de Middeleeuwen.
 
Sinds 1934 leveren de Oostduinen zuiver drinkwater voor de bevolking van Goeree-Overflakkee. Tegenwoordig gebeurt dat zeer zorgvuldig en met oog voor de natuur. Dit waterwingebied hoort tot de mooiste en soortenrijkste duingebieden in ons land. Op zonnige dagen gonst het hier van de insecten en waait een kruidige geur van wilde tijm je tegemoet. 
 

Sinds 2005 is de Middel- en Oostduinen in beheer bij Natuurmonumenten. Waterbedrijf Evides is verantwoordelijk voor de waterwinning. Natuurmonumenten werkt hier vooral aan het open houden van het duingebied. Al bijna 25 jaar lopen hier grote grazers, vooral koeien. Zij houden het gras kort en geven met hun getrap open plekken. Dat biedt ruimte voor de zandhagedis en de ontkieming van typische duinplanten.
 
Ook worden duinvalleien gemaaid en geplagd, zodat er ruimte is voor orchideeën. Poelen en drinkwaterputten worden opgeschoond. Zo wordt er gewerkt om de verruiging van de duinen tegen te gaan. En met succes. Er zijn weer veel bijzondere planten, ’s zomers barst het van de zangvogels en boven het water zweven wonderlijke insecten, zoals de platbuik en de tangpantserjuffer.