‘Brutale westerling’ Bart kijkt terug op vijf mooie jaren in De Wieden

Bart de Haan vertrekt na vijf jaar als beheerteammedewerker uit De Wieden om als ecoloog het team op het regiokantoor in Zwolle te versterken. Een mooie gelegenheid voor een uitgebreid interview over zijn tijd in De Wieden.

Liever boswachter

Bart werkt nu twaalf jaar bij Natuurmonumenten. Hij groeit op in de stad Leiden, maar heeft een grote liefde voor het groen. “Misschien juist wel omdat ik in de stad woonde, want wat je niet kent heeft extra aantrekkingskracht. Ik vond de natuur prachtig en was daar ook altijd mee bezig.” Als hij gaat studeren wordt het dus Wageningen, maar na zijn studie milieuhygiëne afgerond te hebben, bedenkt Bart dat hij toch liever boswachter wil worden.

Veldwerk

Hij begint als vrijwilliger op de Veluwe en wordt daarna leerling-boswachter in De Wieden. Die begintijd maakt wel indruk: “Ik deed toen ook het echte veldwerk. Vreselijk zwaar werk, met grote machines in de blubber. En helemaal in de winter, met bittere kou en dan stond je daar met bevroren handen, alleen in het donker. Ik heb nog steeds groot respect voor de mannen die dit werk doen.” Als er een vacature vrijkomt verruilt Bart De Wieden voor de Veluwe, om vijf jaar later weer op zijn oude plekje terug te keren. Geen moeilijke keuze voor hem: “Een laagveengebied is veel dynamischer; er gebeurt veel meer, er is intensief beheer nodig en hoewel het een cultuurgebied is, heeft het hele bijzondere natuurwaarden.”
 

Beheer

Als coördinator beheerevaluatie (een hele mond vol) wordt zijn voornaamste taak toezicht houden op het beheer in De Wieden. Hij krijgt een heel team medewerkers onder zijn hoede. Die worden meteen aan het werk gezet. “We zijn begonnen met het invoeren van eindeloos veel gegevens, uit rapporten en van mensen in het veld. Daarmee was een enorme achterstand. Met die gegevens hebben we beter dan daarvoor het beheer tegen het licht kunnen houden. In vijf jaar tijd hebben we zo de hele Wieden in kaart gebracht en getoetst. Een enorme klus.”

Omslag

Die enorme klus is het startpunt van een belangrijke omslag in het beheer, zo vertelt Bart. “Veel percelen waar voorheen in de winter werd gemaaid, worden nu in de zomer gemaaid. Zo ontstaan er veel meer hooilanden in het gebied. Juist daar blijken allerlei bijzondere soorten voor te komen: niet alleen planten, maar ook bedreigde vlindersoorten en insecten. Deze schrale hooilandjes kwam je vroeger overal in Nederland tegen, maar ze zijn nu bijna helemaal verdwenen.” 
Door deze omslag ondergaat De Wieden een echte metamorfose: het landschap wordt veel opener en afwisselender, winst voor zowel dieren als mensen.

Team

Bart heeft dus wel zijn stempel op De Wieden gedrukt, al legt hij alle eer bij zijn collega’s: “Dat was een prestatie van het team. Door hun soepele instelling is die omschakeling zonder problemen verlopen.” Bart is duidelijk erg trots op zijn team. De eerste kennismaking verliep misschien wat stroef, “ik was toch een beetje die brutale jongen uit het westen”, maar dat is helemaal goed gekomen. Op de vraag wat hij ze nog wil meegeven is dan ook het antwoord: “ik kan alleen maar zeggen ‘ga zo door’, want De Wieden heeft een supergemotiveerd team.”

Bron: Natuurmonumenten

Afscheid

Afscheid nemen vindt hij dan ook lastig: “Het voelt heel dubbel. Aan de ene kant wil ik helemaal niet weg, maar aan de andere kant heb ik enorm veel zin om aan een nieuwe uitdaging te beginnen.”
Zijn vertrek is wel een verlies voor De Wieden, waar ze recentelijk al twee andere collega’s moesten uitzwaaien.
 
Bart zal De Wieden ook zeker gaan missen: “Wat ik het meeste ga missen, is de mogelijkheid om ’s avonds nog even ‘een bootje te pakken’, om na het eten nog even een stukje te gaan varen. Dat is zo mooi.” Maar hij verheugt zich wel op zijn nieuwe functie: “Het leukste van mijn nieuwe baan vind ik het leren kennen van weer hele nieuwe gebieden, zoals Twente met zijn boomkikkers.”

Bijzondere herinnering

Terugkijkend op zijn tijd in De Wieden herinnert Bart zich nog een bijzonder moment: “Ik keek een jaar of drie geleden op de kaart van De Wieden en zag dat er bij dichtgroeiende petgaten nauwelijks bijzondere planten stonden aangegeven. Ik kon me niet voorstellen dat daar niks te vinden was, dus toen ben ik de oevers van die oude petgaten gaan langslopen. En wat ik daar vervolgens allemaal tegenkwam! Heel veel bijzondere dingen. Zeldzame planten als het slank wollegras en de groenknolorchis, maar dat was niet eens alles. Er bleken een paar plekken te zijn waar zich trilveen aan het vormen was. En dat terwijl het idee was dat er nergens meer in Nederland nog trilveenvorming is. Echt een hele bijzondere ontdekking.”
Op naar nieuwe bijzondere ontdekkingen in Overijssel en Flevoland!