Projectbeschrijving

Projectplan De Bol & Utopia op Texel

Texel is ontstaan vanuit een in de ijstijd gevormde keileembult in de Waddenzee. Omringd door zandplaten met aan weerszijden geulen. De afgelopen eeuwen zijn op Texel door de mens tientallen gebieden ingepolderd. Het natuurgebied De Bol is de jongste van die polders op Texel.

De Bol dankt zijn naam aan de bolle zandplaat tussen de zwinnen in. Om het water te bedwingen werden dijken aangelegd en sluizen gebouwd, die in de vorige eeuw zijn vervangen door mechanische bemalingen. In de jaren zestig is in de ruilverkaveling de afwatering ten behoeve van de landbouw sterk verbeterd.
 

Droge voeten

Door waterpeilverlaging bij ruilverkaveling en door verhoging en vernieuwde voeting van de dijk verdroogde het gebied en verminderde de kwel. Hierdoor ging het brakke milieu sterk achteruit. Het watersysteem was veel meer gericht op snelle afwatering (droge voeten) dan op cultuurhistorische waarden of natuurwaarden. Daardoor is het oude landschap met zijn talloze kleine slootjes ingrijpend gewijzigd.

Achteruitgang kwaliteit water

Vroeger maalde molen ‘Het Noorden’ het water vanuit de polder in wateropvangbekkens waarna het water via suatiesluizen werd afgevoerd naar de Waddenzee. De sluisdeuren openden zich wanneer de waterdruk in de wateropvangbekkens hoger was dan buitendijks. Als de vloed buitendijks ging lopen en de waterdruk aan de zeezijde hoger werd sloten de sluisdeuren weer. Gevolg was dat er gemakkelijk uitwisseling kon plaatsvinden tussen het binnenwater en het zeewater. Hiervan profiteerde o.a. stekelbaars maar ook planten als ruppia’s en zeegras.

Na aanleg van gemaal de krassekeet in 1978, verviel de functie van de Molen en van de waterbekkens. Gevolg was dat het stilstaande water troebel werd en er bagger gevormd werd. Vele planten en vissen konden zich niet handhaven en allerlei brakwater is verdwenen.