Wandelroute Oisterwijkse bossen en vennen, vlakbij Oisterwijk

Het Oisterwijkse bos is een afwisselend bos en het vennenlandschap straalt vooral rust uit.  Bij Boshuis Venkraai kan je na afloop genieten van een iets lekkers.

 

Wandelen door het Oisterwijkse bos en langs vennen

 

De bossen bij Oisterwijk zijn zeer aantrekkelijk om te wandelen. Met name de rust die de door bomen beschutte vennen uitstralen is een weldaad voor de moderne mens. In de jaren negentig zijn drie vennen in de oude, natuurlijke staat teruggebracht.

Je kunt de resultaten zien als je deze wandelroute volgt. Lopend door het bos merk je dat ook daar de nodige ingrepen zijn verricht. Hierdoor krijgen de vanaf de negentiende eeuw aangeplante naaldbossen langzaam maar zeker een meer natuurlijke aanblik, met een grotere variatie aan kruiden, struiken, loofbomen en dood hout.

Langs de wandelroute staat de bijzondere Robinia pseudoacacia maar natuurlijk zijn ook veelvoorkomende dieren te zien. Wandel je met kinderen? Speur dan naar eekhoorns en padden.

Vraag in het bezoekercentrum Oisterwijk naar meer informatie over bijvoorbeeld speurtochten.

Bij Boshuis Venkraai kan je wat lekkers drinken.

 

Meer wandelroutes in Noord-Brabant

 

De wandelroute

(De nummers komen overeen met de nummers op de kaart)

De gele pijltjes vind je door vanuit het bezoekerscentrum tweemaal rechtsaf te slaan. Daarna volg je het bospad rechtdoor en volg je de gele pijltjes aan je rechterhand.

 

Wat is er tijdens het wandelen te zien?

 

1.Op weg

De Goorvenwandeling begint en eindigt bij het Bezoekerscentrum Oisterwijk.

2.Grove den

Na het oversteken van de asfaltweg kom je in een vrij open bos. De naaldboom die je hier en op veel andere plekken in de Oisterwijkse Bossen het meeste ziet is de grove den.

Deze den is herkenbaar aan de grove, geschubde schors die met name in de top een roodachtige glans heeft.

3.Eekhoorntjes kijken

Langs de Van Swinderenlaan heb je een goede kans om eekhoorns te zien, ’s zomers vooral in de vroege ochtend en de late middag. Op het heetst van de dag houden ze gewoonlijk siësta.

In de winter zijn ze juist in de middag actief en blijven ze de rest van de dag in hun nest schuilen. De eekhoornnesten kun je zien als je de toppen van de grove dennen afspeurt.

Hun voetbalgrote nesten zitten altijd dicht tegen de stam aan en zijn te onderscheiden van kraaiennesten of opeengewaaide bladeren doordat je er niet doorheen kunt kijken.

4. De pseudoacacia’s

De opmerkelijke loofboom die je langs de laan of verwilderd in het bos ziet is de Robinia pseudoacacia. Vooral in juni vallen ze sterk op met hun witte bloemtrossen en heldergroene bladeren.

De rest van het jaar zijn ze eveneens zeer herkenbaar aan hun diep gegroefde stam. De pseudoacacia’s komen oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ze zijn niet direct verwant aan de echte acacia’s van de Afrikaanse savannen.

Deze bomen zijn hier naar toegehaald vanwege hun hardheid (hard hout) en het afstaan van stikstof in de bodem (vlinderbloemige). Boeren gebruikten palen van deze boomsoort vooral in natte gebieden, vanwege dat harde hout.

5.De laatste venkraai

Deze sloot loopt naar het Voorste Goorven. In 1950 is die afgedamd om te voorkomen dat er nog meer meststoffen met het slootwater in het Voorste Goorven terecht konden komen.

Helaas is het planten- en dierenleven in de van oorsprong voedselarme vennen al sterk veranderd. Zo rest van de venkraai (zwarte stern), die vroeger in grote aantallen op de vennen broedde, alleen nog de naam van het hier tegenover gelegen Boshuis Venkraai.

Sinds 1996 is de sloot weer heropend om opgepompt grondwater naar het Voorste Goorven te kunnen voeren.

6.Grote schoonmaak

Mede door de vervuiling was het Voorste Goorven in 1950 bijna volledig dichtgegroeid met riet en biezen. Natuurmonumenten heeft het ven toen weer opengemaakt door het tot op de zandbodem uit te graven. Door neerslag van meststoffen uit de lucht werd het ven steeds voedselrijker.

Een weelderige plantengroei zorgde voor een dikke, zurige laag slib, waardoor veel zeldzame soorten verdwenen.

Daarom begon Natuurmonumenten in 1996 met een nieuwe schoonmaakactie door deze dikke sliblaag te verwijderen.

Toen is er een schoonmaakactie begonnen om de dikke sliblaag te verwijderen. Nu de bodem weer schoon is en het water kristalhelder, krijgen de planten die op voedselarme grond groeien opnieuw een kans.

7.Paddenopvang

Het Achterste Goorven is niet schoongemaakt. In de zomer zie je dat meteen aan de vele witte waterlelies. Een prachtige plant, maar wel een die aangeeft dat het water zeer voedselrijk is.

Het Achterste Goorven is niet aangepakt, omdat het als toevluchtsoord voor de dieren dient. Honderden kikkers en padden vonden hier een rustig onderkomen terwijl de graafmachines uit de omliggende, drooggelegde vennen het slib weghaalden.

8.Open vennenlandschap

Tot voor kort was hier een donker bos dat voornamelijk uit fijnsparren bestond.

Natuurmonumenten kapte in 2005 een groot deel van dit bos, zodat er een open vennenlandschap kan ontwikkelen.

In 2005 is een groot gedeelte van dit bos gekapt om een open vennenlandschap te ontwikkelen. Net zoals het was voor de grote bosaanplant.

 

Vanaf deze plek heb je nu een mooi uitzicht over drie vennen. Over een paar jaar groeien hier gagelstruiken, veenmos en her en der heidestruikjes.

9.Blinkend wit

Het Witven stond eens bekend om zijn witte zandbodem die overal onder het water lag te blinken. Later, toen het ven veel voedselrijker was geworden, waren het vooral de witte waterlelies die het Witven kleur gaven.

Na de schoonmaakactie van 1995-1996 is het de bedoeling dat het open zand voorlopig de boventoon blijft voeren. Al zou het heel mooi zijn als daarop ook weer het tere wit van de waterlobelia verschijnt.

10.Door de wind ontstaan

Vanaf de Van Tienhovenbank heb je een fraai uitzicht over het langgerekte Van Esschenven. Aan de vorm en de omliggende zandheuvels is goed te zien dat dit ven ontstaan is door winderosie na de laatste IJstijd.

Waar nu water is heeft de overheersende zuidwestenwind een laagte uitgeblazen, terwijl het zand dus vooral aan de noordoostrand in de vorm van duinen is opgehoopt.

11.Gezoem, gekwaak en gefladder

Hier ben je weer terug bij het Voorste Goorven. Let eens op de vele insecten die bij mooi weer boven het schoongemaakte ven zweven.

Of op de dieren die zich aan al die insecten te goed doen: de kikkers, de zwaluwen en bij schemering de watervleermuizen.

12.Vergelijk de peilen

Het water in het Heiven staat meestal duidelijk hoger dan in het Voorste Goorven. In het Heiven blijft het regenwater ‘hangen’ omdat er een waterdichte leemlaag in de bodem zit. Het waterpeil in het Voorste Goorven is gelijk aan de grondwaterstand.

 

Hoe is de wandelroute te bereiken?

Met het openbaar vervoer

Je reist naar NS-station Oisterwijk. Daarvandaan kun je de treintaxi nemen of in ongeveer 20 minuten via de wit-rood gemarkeerde NS-wandelroute naar het bezoekerscentrum lopen.

Met eigen vervoer

Je neemt vanaf de weg Den Bosch-Tilburg (A65) de afslag Oisterwijk/Moergestel. In Oisterwijk 2e rotonde links. Daarna 2e rotonde rechts. Verder de bordjes "Natuurmonumenten" of "andere recreatievoorzieningen" volgen. 

 

Colofon

Tekst: Frits Vaandrager
Productie: Buro Kloeg, Bunnik 
 

Adressen

Bezoekerscentrum Oisterwijk
Natuurmonumenten
Van Tienhovenlaan 5
5062 SK  Oisterwijk
T (013) 523 18 00
Openingstijden: dinsdag t/m zondag van 10 tot 17 uur
(in de winterperiode van 1 november tot 1 april sluit het bezoekerscentrum om 16 uur)

 

VVV Oisterwijk
Spoorlaan 82 D
5061 HD  Oisterwijk
T (013) 528 23 45

 

Stads-VVV Tilburg
Spoorlaan 364
5038 CD  Tilburg
T 0900 202 08 15 (35 cpm)

 

Brasserie Kleijn Speijck
Bosweg 140
5062 SH  Oisterwijk
T (013) 528 22 63
www.brasseriekleijnspeijck.nl

 

Boshuis Venkraai
Bosweg 162
5062 SH  Oisterwijk
T (013) 528 23 96
www.venkraai.nl