Vennebroek

Fotograaf: L. Delderfield

Volg de rode paaltjes door het landgoed Vennebroek (4 km), misschien hoort u de wielewaal...

Op weg

Deze wandeling bestaat uit twee delen die beide starten en eindigen bij sportschool Sporttrade. Voor het eerste deel gaan we aan de overzijde van de Hoofdweg onder de toegangspoort tot landgoed Vennebroek en het Friese Veen door. Na 300 meter oprijlaan begint en eindigt vlak voor het informatiecentrum links bij de vijver de rode-paaltjesroute. Hierna gaan we terug naar sportschool Sporttrade. Rechts hiervan ligt de toegangspoort tot De Braak en net binnen die poort begint en eindigt de groene-paaltjesroute.

Vennebroek: Groene reuzen

Aan de overkant van de vijver ligt Huis Vennebroek (1) dat in 1848 is gebouwd. Een aantal reusachtige bomen bepaalt hier het bosgezicht (2). De tamme kastanje heeft een stamomtrek van 4,7 meter, de beuk heeft takken die zover doorbuigen dat ze weer wortel hebben geschoten in de bodem.

De weilanden even verderop (3) heeft Natuurmonumenten afgesloten met typische Drentse poothekken. Door het contragewicht aan de achterzijde kunnen ze makkelijker worden geopend.

Friese Veen: Turven voor Groningen

Aan de overkant van de grote plas ziet u nog restanten petgaten (4) die ontstonden door veenafgraving. De stroken land heten legakkers. Hierop werd het opgebaggerde veen te drogen gelegd. Vervolgens werden de turven gesneden. De gedroogde turven werden per schip naar Groningen vervoerd.

Afbraak en wederopbouw

In 1994 is Natuurmonumenten gestopt met het bemalen van de polder. Natuurmonumenten laat nu water vanuit het Friesche Veen (links) in de polder (rechts) lopen (5). Hierdoor is het weiland veranderd in een ruig moeras en is het populierenbos verdronken. In deze ruige natuur vol afbraak en wederopbouw krioelt het nu van het leven. In de vogelkijkhut (6) kunt u prachtig de vogelbevolking van de grote plas bespieden. Er leven hier vooral viseters als aalscholvers, visdiefjes en futen. Heel soms wordt hier in de herfst ook een visarend gesignaleerd.

Een dijk vol blik

Kort na 1900 werd de dijk waar u nu op loopt (7) verstevigd door het storten van stadsvuil uit Groningen. De oude potten, pannen en deksels zijn soms nog te herkennen tussen de vegetatie, vandaar de naam blikwal. Met het stadsvuil kwamen ook allerlei zaden mee uit stadstuinen. Vandaar dat op de dijk appelbomen, druiven, frambozen en aalbessen groeien.

De Braak: Natuur met verrassingseffect

Eenmaal aangekomen in De Braak ontdekt u een dwaaltuin vol slingerende paden (8). U kunt hier nooit erg ver kijken. Dat was ook de bedoeling van tuinarchitect Roodbaard. Die legde in 1825 het huidige park aan in Engelse landschapsstijl: een romantische tuinaanleg waarin een geïdealiseerd beeld van de natuur wordt nagestreefd. In het loofbos en in de gazons bloeien in het voorjaar stinsenplanten als sneeuwklokje, bosanemoon, narcissen en gewone vogelmelk. Ze zijn uit verre streken afkomstig en ter verfraaiing aangeplant. Doordat ze verwilderen lijkt het net alsof ze hier altijd hebben gestaan.

Kraamkamer onder water

Bij het graven van de grillig gevormde vijver (9) bleef veel zand over. Dat is gebruikt voor de aanleg van de eromheen liggende heuvels. De vijvers van De Braak zijn een belangrijke kraamkamer voor padden die in het voorjaar vanuit de Peizermaden en het Eelderdiep naar De Braak trekken.

Romantische tuindetails

Het doolhof (10) is in 1986 door Natuurmonumenten hersteld. Het berceau (11) bestaat uit beuken, waarvan de toppen in elkaar zijn gevlochten. In de hertenkamp (12) hield men tussen 1938 en 1948 edelherten die waren overgebracht van de overbevolkte Veluwe. In 1948 is overgestapt op damherten die in gevangenschap veel gemakkelijker te houden.

Vleermuizen

Vanaf het hoogste punt van het landgoed heeft u een fraai uitzicht over de lange vijver, die in de noord-zuid zichtlijn ligt (13). Links staat een groep 350 jaar oude eiken- en beukenbomen. Hierin bevindt zich een aantal vleermuiskolonies. De vleermuizen hangen in nestholtes aan het plafond en poepen de holtes langzaam vol tot de mest er via de ingang uit begint te lopen. Oude nestholtes zijn dan ook te herkennen aan het zwarte mestspoor op de boomstam. Om meer slaapmogelijkheden te creëren heeft Natuurmonumenten op deze plek een speciale overwinteringskelder voor vleermuizen gebouwd (14). De vleermuizen die hier slapen, foerageren in de Eelder- en Peizermaden, op Vennebroek en boven het Friese Veen. Water en bloemrijke hooilanden trekken namelijk veel insecten aan: het hoofdvoedsel voor vleermuizen.

Gebiedsinformatie

De dorpen Paterswolde en Eelde liggen precies op de Tynaarlorug: een noordelijke uitloper van het Drents Plateau. Het plateau is ontstaan doordat wegsmeltende pakketten landijs hier zo’n 160.000 jaar geleden keien en leem hebben achtergelaten. De Tynaarlorug is ontstaan doordat beekjes aan weerszijden van de rug dalen vormden die zorgden voor de afwatering van het plateau. Ten oosten van de rug is dit de Drentse Aa, ten westen het Eelderdiep. Tegenwoordig vormen Paterswolde en Eelde zo vlakbij de stad Groningen voor velen een ideale woonomgeving. De vele landgoederen hier laten zien dat dat vroeger ook al zo was.

Deze wandeling loopt precies op de overgang van rug naar beekdal; landgoed De Braak en Vennebroek hoger en droger op de rug, het Friese Veen lager in het natte beekdal.

Routebeschrijving

Met het openbaar vervoer
Voor actuele reisinformatie kijk op: 9292ov.nl.

Met eigen vervoer
U neemt vanaf de A28 Assen-Groningen de afslag Eelde of Haren.
Volg vanaf afslag Eelde de borden Eelde-Paterswolde. Na 5 kilometer ligt aan het einde van het dorp landgoed De Braak aan uw linkerhand. Rijdt u vanaf afslag Haren 2 kilometer langs het Paterswoldse Meer, ga linksaf de Hoofdweg op en na 500 meter ligt rechts de ingang van landgoed De Braak. 
 

Colofon

Tekst: Stefan Claessen
Productie: Buro Kloeg, Bunnik 

Adressen

Informatieruimte Het Koetshuis
Hoofdweg 251b
9765 CM Paterswolde
tel. 050-3092387

Café/botenverhuur Het Friesche Veen
Meerweg 136
9752 XE Haren
tel. 050-3091486

Sportschool Sporttrade
Hoofdweg 266
9765 CM Paterswolde
tel. 050 - 3080805.

TIP Eelde
Hoofdweg 179
9765 CC Paterswolde

Natuurmonumenten
ledenservice tel. 035-6559911