Wandelroute over de Bloemdijken

Inhoud

Op weg | Grenslinde | Bloemdijken | Vlinders en uilen | Zeesporen | Heggen en weitjes | Hoog... | ... en laag | Gebiedsinformatie | Routebeschrijving | Colofon | Adressen

Op weg

Vanaf de parkeerplaats kunt u eerst een kijkje nemen bij de bezoekerscentrum Zeeuwse Schaapskudde. Vervolgens loopt u terug naar de parkeerplaats, waar u op de dijk het eerste paaltje ziet. Volg de gele paaltjesroute verder rechtsom. [terug]

Grenslinde

De opvallende, alleenstaande boom (1) die u direct aan uw linkerhand ziet is een linde. In het verleden zijn op veel markante punten langs de dijken in Zuid-Beveland lindes geplant. Ze worden ook wel grenslindes genoemd. Deze linde staat op de grens van de Oude en de Nieuwe Kamersedijk. [terug]

Bloemdijken

Op de grens van de Notenboomdijk en de Valdijk staat een informatiebord (2). U kunt er van alles lezen over het heggenlandschap dat zich voor u uitstrekt. De dijk waarop u nu staat is even oud als het heggenland. De Valdijk is zo’n vijfhonderd jaar geleden aangelegd om land te winnen op de zee. De nog oudere dijk bij Nisse werd daardoor een binnendijk. Later is de Valdijk zelf weer een binnendijk geworden toen er een nieuwe zeedijk werd aangelegd richting ‘s-Heerenhoek. Door de landwinningen is er in de loop van de tijd een heel stelsel van binnendijken ontstaan in de Zak van Zuid-Beveland. Deze zand- en kleidijken zijn nu vooral van belang voor de natuur. Op de noord- en zuid-hellingen groeit een groot aantal planten en kruiden die elders in ons land zeldzaam zijn. Probeer onderweg eens enkele van die bloemen aan de geur of kleur te herkennen zoals wilde marjolein, wollige distel, jacobskruiskruid, aardaker, heelblaadjes of wilde peen. [terug]

Vlinders en uilen

Let behalve op de bloemen op de dijk (3) ook op de vele insecten die op de bloemen afkomen. Vaak fladdert er een oranje zandoogje of een bruin blauwtje rond en soms ook een atalanta te zien. Daarnaast zijn er natuurlijk allerlei bijen, zweefvliegen, kevers en sprinkhanen. Een van de dieren die op al die bloembezoekers afkomt is de steenuil. Tegen de schemering heeft u een redelijke kans om dit kleine uiltje ergens te zien zitten. Een steenuil is niet veel groter dan een merel en eet vooral insecten en wormen. [terug]

Zeesporen

Het ronde meertje aan de linkerkant is een weel (4). Het is ontstaan bij een dijkdoorbraak in de 16e eeuw. Het zeewater dat tijdens die stormvloed door een zwakke plek in de dijk het land instroomde, kolkte een metersdiep gat uit - te diep om te dempen. Daarom legde men bij het herstel de nieuwe dijk met een ruime boog om het kolkgat heen. Waar u nu de weel met water, riet en watervogels ziet, lag dus vroeger een dijk en land, terwijl de huidige dijk en het bouwland aan de minder steile helling van de dijk destijds zee was. [terug]

Heggen en weitjes

Het kleine paadje voert u dwars door het heggenlandschap. Op de smalle weitjes (5) graasden vroeger en ook nu nog runderen. Langs de randen van het perceel heeft Natuurmonumenten rasters geplaatst om te zorgen dat de grazers niet aan de heggen kunnen knabbelen. Zo kan de haag van meidoorns, braam, hondsroos, vlier en andere planten zich goed ontwikkelen. Tenslotte moet de heg weer zo dicht begroeid raken dat zij ook zelf een ondoordringbare afscheiding voor het vee vormt, net zoals vroeger het geval was. Iets verderop loopt u echt tussen de heggen (6) en kunt u zien, ruiken en horen hoe rijk zo’n heg is aan planten en vogels. [terug]

Hoog...

Na de asfaltweg loopt u weer over een pad dat u dwars door het eeuwenoude Zeeuwse land (7) voert. Dit keer zijn het niet de heggen die opvallen, maar de vele hobbels en holtes in het landschap. De hoogtes zijn resten van kreekruggen. Voor de bedijking schuurde de zee kreken uit het venige land. Langs de randen van die kreken werd grof materiaal zoals zand en schelpen afgezet. Die stevige oeverwallen ziet u hier terug als bulten. Op veel andere plekken is het oude land geëgaliseerd voor de moderne landbouw. [terug]

... en laag

De laagtes (7) zijn vaak plekken waar de zachte veenbodem na de bedijking in elkaar is gezakt. Ook zijn er kuilen in het landschap ontstaan doordat de zee of de mens al voor de bedijking stukken veen heeft weggehaald. In Zuid-Beveland is in de Middeleeuwen veel veengrond weggegraven om er zout uit te winnen. Daarnaast zijn hier en daar drinkpoelen voor het vee gegraven. Het regenwater dat daarin blijft staan hebben de dieren hard nodig, omdat het water in de sloten niet te drinken is als gevolg van het zoute veen in de ondergrond. De zoete en zilte laagtes in het oudland zijn van groot belang voor de vele vogels die hier komen broeden of eten, zoals grutto’s, eenden en ganzen. [terug]

Gebiedsinformatie

In de omgeving van het oude dorpje Nisse treft u nog een wirwar van dijken, poelen en kreekresten aan. Samen met kleinschalige akkers en weilanden geeft het een mooi beeld hoe de Zak van Zuid-Beveland stukje bij beetje op de zee veroverd is. De met gras begroeide binnendijken en de overgebleven stukjes oudland en heggenland hebben tevens een grote natuurwaarde. Vanwege de rust en de verschillen in hoogte is er een grote variatie aan planten en dieren. Voor het behoud van dit natuurrijke cultuurlandschap is het van groot belang dat het begraasd wordt. Op de hobbelige weilanden laat Natuurmonumenten in het zomerhalfjaar koeien lopen. De dijken worden begraasd met een gemengde kudde van ongeveer 200 Suffolk en Vlaamse schapen van stichting Zeeuwse Schaapskudde, vanuit de Kamerse Kooi.
Hier leest u meer over de Bloemdijken van Zuid-Beveland.
Hier leest u meer over De Poel. [terug]

Routebeschrijving

Met openbaar vervoer 
U reist naar NS-station Goes. Daar kunt u een fiets huren en in ongeveer een half uur naar de schaapskooi bij Nisse rijden. Ook kunt u met de bus naar Heinkenszand rijden en vandaar te voet naar de schaapskooi gaan (circa 3 km). Gebruik onderstaand adres van de schaapskooi op www.9292ov.nl.

Met eigen vervoer 
U neemt vanaf de A58 Bergen op Zoom - Middelburg afrit 35 naar ’s-Gravenpolder. U blijft de weg rond ’s-Gravenpolder volgen tot de afslag naar Nisse. U neemt deze weg door Nisse naar Heinkenszand en volgt verder de borden naar de schaapskooi. Gebruik onderstaand van de schaapskooi adres voor uw navigatie-apparatuur.
[terug]

Colofon

Tekst: Frits Vaandrager
Productie: Buro Kloeg 
[terug]

Adressen

VVV Goes/Borsele
Singelstraat 13
4461 HZ Goes 
T (0900) 168 16 66
www.vvvzeeland.nl

Stichting Zeeuwse Schaapskudde
Schaapskooi en bezoekerscentrum
Nieuwkamerseweg 3
4451 NE Heinkenszand
T (0113) 65 52 68
www.zeeuwseschaapskudde.nl

Vereniging Natuurmonumenten
Ledenservice T (035) 655 99 11
[terug]