Wandelroute door de Vlietlanden, bij Vlaardingen en Maasland
Lengte route:
17 km
In de Vlietlanden wandel je door authentiek, nooit ingepolderd boezemland. In het voorjaar kom je hier voor vogelzang en weidevogels, en ’s winters kun je je vergapen aan de duizenden foeragerende ganzen.
Wandelen door de Vlietlanden, bij Vlaardingen en Maasland
Wandel door een authentiek, nooit ingepolderd boezemgebied. Het boezemland bestaat uit vlietveengrond die nooit ontwaterd is geweest. Het is eigenlijk ’overgeschoten’. De lange wandeling voert door een gebied dat in de Middeleeuwen ontstond. Toen werden er drie vlieten gegraven, om de ontwatering van het Delfland te verbeteren. De smalle stroken veenland tussen de vlieten werden niet ontwaterd.
Eeuwenlang stond tijdens perioden met hoge waterstand in de vlieten het vlietland juist regelmatig doelbewust plas-dras, om het uitgemalen polderwater tijdelijk te kunnen bergen. Het veengebied eromheen werd wel ontwaterd en als polderland door de boeren in gebruik genomen. De Vlietlanden liggen meters hoger dan de omliggende polders. Dat komt omdat veen dat door ontwatering droog komt te staan, verteert (oxideert) en inklinkt.
Hoewel de Vlietlanden alleen per boot bereikbaar zijn, hadden toch zo’n 40 boeren er een hooilandje. Ze maaiden twee keer per jaar en heel af en toe werd bemest. Zulke schrale landjes zijn bloemrijk. Vanaf 1940 was dit voor een toenemend aantal boeren niet meer rendabel. De hooilanden die Natuurmonumenten toen al in bezit kreeg, zijn nog steeds hooiland. De andere hooilandjes zijn in de loop van de jaren verruigd tot rietland. Omdat dit dotterbloemhooiland een zeldzame vorm van hooiland is, wordt door Natuurmonumenten in de komende jaren een deel van dit rietland weer omgevormd tot hooiland.
Eeuwenlang stond tijdens perioden met hoge waterstand in de vlieten het vlietland juist regelmatig doelbewust plas-dras, om het uitgemalen polderwater tijdelijk te kunnen bergen. Het veengebied eromheen werd wel ontwaterd en als polderland door de boeren in gebruik genomen. De Vlietlanden liggen meters hoger dan de omliggende polders. Dat komt omdat veen dat door ontwatering droog komt te staan, verteert (oxideert) en inklinkt.
Hoewel de Vlietlanden alleen per boot bereikbaar zijn, hadden toch zo’n 40 boeren er een hooilandje. Ze maaiden twee keer per jaar en heel af en toe werd bemest. Zulke schrale landjes zijn bloemrijk. Vanaf 1940 was dit voor een toenemend aantal boeren niet meer rendabel. De hooilanden die Natuurmonumenten toen al in bezit kreeg, zijn nog steeds hooiland. De andere hooilandjes zijn in de loop van de jaren verruigd tot rietland. Omdat dit dotterbloemhooiland een zeldzame vorm van hooiland is, wordt door Natuurmonumenten in de komende jaren een deel van dit rietland weer omgevormd tot hooiland.
Riet- en hooiland zijn rijk aan vogels en bloemen; tijdens het wandelen maak je onder andere kans op ontmoetingen met de blauwborst, lepelaars en diverse soorten weidevogels.
Pak onderweg het pontje naar Eetcafé "Het Jachthuis", of terras "Vlietzicht" waar je onder genot van een hapje of een drankje kan bijkomen van het wandelen, met een prachtig uitzicht over de Vlietlanden.
Meer wandelroutes in Zuid-Holland
Pak onderweg het pontje naar Eetcafé "Het Jachthuis", of terras "Vlietzicht" waar je onder genot van een hapje of een drankje kan bijkomen van het wandelen, met een prachtig uitzicht over de Vlietlanden.
Meer wandelroutes in Zuid-Holland
De wandelroute
De wandelroute is niet gemarkeerd, behalve de aanlooproute naar het station. In de zomermaanden kan de tocht bij de pontjes van het recreatieschap Midden Delfland (zie kaart) worden ingekort.
De wandelroute start in Maasland, bij het begin van de Trekkade, ter hoogte van de Kerkweg/Maassluiseweg. Honden zijn toegestaan, mits aangelijnd in verband met mogelijke schapen op de dijk.
De wandelroute start in Maasland, bij het begin van de Trekkade, ter hoogte van de Kerkweg/Maassluiseweg. Honden zijn toegestaan, mits aangelijnd in verband met mogelijke schapen op de dijk.
Wat is er tijdens het wandelen te zien?
(De nummers komen overeen met de nummers op de kaart.)
1. Jaagpad
Vanaf de parkeerplaats in Maasland ga je bij de kruising Maassluise weg/Kerkweg over de brug de Trekkade op (richting veerpont) steeds rechtdoor; aan het eind (4 kilometer) links.
Het smalle pad langs het water is een eeuwenoud jaagpad. Hier liepen de paarden terwijl ze een trekschuit door de vaart trokken.
Het smalle pad langs het water is een eeuwenoud jaagpad. Hier liepen de paarden terwijl ze een trekschuit door de vaart trokken.
2. Rietland
Het riet aan de overkant van de vaart wordt beheerd als overjarig rietland, en in de komende jaren op enkele plaatsen omgevormd naar dotterbloemhooiland. In het voorjaar bloeien in dit hooiland honderden dotterbloemen en paarse orchideeën (brede orchissen).
Natuurmonumenten laat in de Vlietlanden ook een deel van het riet staan. Overjarig riet is belangrijk als broedgebied voor rietvogels als de rietzanger en de blauwborst. In de broedtijd imponeert het blauwborst mannetje met een prachtige knalblauwe borst.
Natuurmonumenten laat in de Vlietlanden ook een deel van het riet staan. Overjarig riet is belangrijk als broedgebied voor rietvogels als de rietzanger en de blauwborst. In de broedtijd imponeert het blauwborst mannetje met een prachtige knalblauwe borst.
3. Vogelrijk
In de Commandeurspolder en de omliggende polders foerageren ’s winters duizenden ganzen. Deze polders liggen lager dan de Vlietlanden; alleen de op kreekruggen gebouwde boerderijen steken boven het land uit. In het voorjaar broeden op de veenweidegraslanden weidevogels. Dat broeden gaat stiekem, maar het hof maken daarvoor is een feest voor oog en oor. De grutto’s en kieviten buitelen dan luidruchtig door de lucht.
Wanneer je het jaagpadbruggetje met de karakteristieke ongelijke leuningen bent overgestoken, zie je de aanlegplaats van de veerpont "De Kwakel", van het recreatieschap Midden-Delfland.
Met deze pont kun je naar Eetcafé "Het Jachthuis", volgens dienstregeling. Dit eetcafé staat zeer hoog in de lokale terrassen top tien, vanwege het prachtige uitzicht over de Vlietlanden. Ook het terras "Vlietzicht" (naast no. 10) staat om deze reden hoog genoteerd!
Wanneer je het jaagpadbruggetje met de karakteristieke ongelijke leuningen bent overgestoken, zie je de aanlegplaats van de veerpont "De Kwakel", van het recreatieschap Midden-Delfland.
Met deze pont kun je naar Eetcafé "Het Jachthuis", volgens dienstregeling. Dit eetcafé staat zeer hoog in de lokale terrassen top tien, vanwege het prachtige uitzicht over de Vlietlanden. Ook het terras "Vlietzicht" (naast no. 10) staat om deze reden hoog genoteerd!
4. Arme grond
Ruim de helft van de Vlietlanden (totaal 70 hectare) bestaat uit hooilandjes. Die hooilandjes liggen zowel op heel arme grond als op iets voedselrijkere (maar nog steeds relatief arme) grond. De voedselrijkdom is af te lezen aan de planten die er groeien. Op rijkere grond staan dotterbloemen, grote ratelaars en echte koekoeksbloemen.
Hoewel het land moeilijk begaanbaar is, maait Natuurmonumenten hier twee of drie keer per jaar. Het hooi wordt weggehaald.
Hoewel het land moeilijk begaanbaar is, maait Natuurmonumenten hier twee of drie keer per jaar. Het hooi wordt weggehaald.
5. Els
Her en der staan elzenbosjes. Het zijn geriefhoutbosjes. De boeren gebruikten het hout als brandhout of soms als beschoeiingmateriaal. Natuurmonumenten zaagt de bosjes nog steeds in een cyclus van tien jaar af. In één van de elzenbosjes broedt een kolonie blauwe reigers. Dit bosje wordt natuurlijk niet gezaagd.
6. Arm, maar rijk
Dit hooiland ligt op veel armere grond. Er groeit veenmos, veenpluis en zegge. Deze planten zijn minder kleurrijk, maar zeldzaam in Nederland. Het land wordt één keer per jaar gemaaid en gehooid. In de hooilanden broeden eenden zoals de kuifeend, de krakeend en de slobeend. De laatste is herkenbaar aan zijn brede ’slobbersnavel’.
7. Schouw
Aan het eind stopt het jaagpad om aan de overzijde van de Vlaardingervaart door te gaan. Een veer (een schouw) zette hier jager en jaagpaard over. Langs de oever liggen hooilandjes met rietkragen waarin veel dotterbloemen staan.
8. Trekpontje
Wandel over de graskade verder. Met het trekpontje "De Trekschuit" kun je de vaart oversteken. Als je de wandelroute iets wilt inkorten: ga dan rechtsaf het jaagpad op, richting (10). Dit kan vanaf 1 april tot 1 oktober.
Ten noorden van de aanlegplaats aan de overkant zie je een oud molenerf (zie beschrijving bij 9).
Wanneer je de wandeling over de graskade verder vervolgt, steek je over een oude trambrug rechtsaf de vaart over. Tot 1967 reed een tram tussen Delft en Maasland. Overzijde rechtsaf, jaagpad op.
Ten noorden van de aanlegplaats aan de overkant zie je een oud molenerf (zie beschrijving bij 9).
Wanneer je de wandeling over de graskade verder vervolgt, steek je over een oude trambrug rechtsaf de vaart over. Tot 1967 reed een tram tussen Delft en Maasland. Overzijde rechtsaf, jaagpad op.
9. Molenerven
Langs de Vlaardingervaart werden in 1502 molens geplaatst om de omliggende polders droog te malen. De opvolgers daarvan verdwenen in 1884, maar de erven van de Buikslootmolen en de Noordmolen zijn nog zichtbaar.
10. Witte huis
Even voorbij het witte huis uit 1650 is goed te zien dat de Vlietlanden uit drie parallelle stroken grond omgeven door water bestaat. In het midden staat vooral riet. Voor de boeren waren deze percelen als hooiland al snel onrendabel. Het hooien werd gestaakt en het land verruigde.
Later werd het als rietland gebruikt. Nu wordt het riet niet meer geoogst, en wordt het als overjarig rietland beheerd. Natuurmonumenten is van plan om in de toekomst op een deel van dit rietland het zeldzame, oorspronkelijke dotterbloemhooiland te herstellen.
Schuin tegenover Uitspanning "Vlietzicht" heeft zich op een eilandje in een klein plasje een kolonie visdiefjes gevestigd.
Jaagpad volgen, brug over (rechtsaf), meteen weer rechts (langs water). Asfaltweg rechts, na wv Bommeer graskade rechts. Voor witte huis linksaf fietspad op en na bruine houten schuur terug naar de graskade.
Later werd het als rietland gebruikt. Nu wordt het riet niet meer geoogst, en wordt het als overjarig rietland beheerd. Natuurmonumenten is van plan om in de toekomst op een deel van dit rietland het zeldzame, oorspronkelijke dotterbloemhooiland te herstellen.
Schuin tegenover Uitspanning "Vlietzicht" heeft zich op een eilandje in een klein plasje een kolonie visdiefjes gevestigd.
Jaagpad volgen, brug over (rechtsaf), meteen weer rechts (langs water). Asfaltweg rechts, na wv Bommeer graskade rechts. Voor witte huis linksaf fietspad op en na bruine houten schuur terug naar de graskade.
11. Hooiland
Je wandelt nu vlak langs bloemrijke hooilandjes. In het voorjaar bloeien hier dotterbloem, grote ratelaar en moeraskartelblad. Later in het jaar kleuren kattestaart en munt de percelen.
12. Uitkijktoren
Wanneer je de uitkijktoren beklimt, zul je genieten van een weids uitzicht over de Vlietlanden en Midden-Delfland.
13. Aanlegsteiger
Je komt langs de aanlegsteiger van de veerpont, die naar Eetcafé "Het Jachthuis" en de Trekkade bij no. 4 gaat.
Op Y-splitsing van fietspaden rechtsaf. Ook hier is de graskade langs het water een mooi, rustig wandelpad, deze graskade loopt parallel aan het fietspad.
Op Y-splitsing van fietspaden rechtsaf. Ook hier is de graskade langs het water een mooi, rustig wandelpad, deze graskade loopt parallel aan het fietspad.
14. Plas/dras
De Aalkeetbuitenpolder is deels van Natuurmonumenten. In de herfst wordt in het natuurgedeelte (daar wandel je langs) de waterstand flink verhoogd. Zo’n plas/dras-gebied is ’s winters een veilige slaapplek voor ganzen, wulpen en smienten. In februari/maart komen honderden grutto’s hier bij van hun lange tocht uit Afrika.
15. Helofytenfilter
Het water waarmee de polder extra nat wordt gemaakt, komt uit de Boonervliet. Het is voedselrijk en wordt daarom door een zogeheten helofytenfilter geleid. Dit filter bestaat uit drie sloten waarin planten als riet, kalmoes en lisdodde groeien. De planten zuiveren het water. Ze halen een deel van de voedingsstoffen eruit en tussen de stengels bezinkt het slib.
Zonder filtering zouden de sloten in de polder dichtgroeien met kroos en flab (algen en wieren). Nu is het water helder en zwemmen er stekelbaarsjes, prooi van lepelaars. Het schone water vergroot ook de bloemrijkheid van de polder. En in het helofytenfilter broeden rietvogels als rietzanger en waterral.
Rechtsaf brug over, graskade naast fietspad volgen tot de eerste huizen van Maasland. Daar via het fietspad (Foppenpolderpad) de route volgen tot je weer in Maasland bent.
Zonder filtering zouden de sloten in de polder dichtgroeien met kroos en flab (algen en wieren). Nu is het water helder en zwemmen er stekelbaarsjes, prooi van lepelaars. Het schone water vergroot ook de bloemrijkheid van de polder. En in het helofytenfilter broeden rietvogels als rietzanger en waterral.
Rechtsaf brug over, graskade naast fietspad volgen tot de eerste huizen van Maasland. Daar via het fietspad (Foppenpolderpad) de route volgen tot je weer in Maasland bent.
16. Vogelplasjes
De vogelplasjes doen hun naam eer aan; tal van vogelsoorten foerageren of rusten er ’s winters.
Hoe is de wandelroute te bereiken?
Met openbaar vervoer
Vanaf station Maassluis wandel je linksaf de ventweg in, brug over rechtsaf (Govert van Wijnkade), Marnixkade, trappetje af, Veerstraat N.Z., Noordvliet N.Z., Maassluisseweg, onder snelweg door, weg (Oude Veiling) oversteken, naar de Trekkade. Daar staat bordje veerpont. Na de wandelroute kun je de rood-witte NS-stickers terug naar het station volgen of dezelfde weg terug nemen.
Adres voor op www.9292ov.nl: Trekkade in Maasland.
Adres voor op www.9292ov.nl: Trekkade in Maasland.
Met de auto
Neem vanaf de A20 (Rotterdam-Hoek van Holland) richting Hoek van Holland afslag Maassluis/Maasland (afrit 7), onder aan de afrit rechtsaf, en in Maasland parkeren.
Adres voor navigatie: Trekkade in Maasland.
Adres voor navigatie: Trekkade in Maasland.
Colofon
Productie: Buro Kloeg natuur- & milieuvoorlichting bv, Bunnik
Tekst: Monica Wesseling/Guus van Oostwaard
Cartografie: G-O graphics, Wijk bij Duurstede; Buro Kloeg
Adressen
Ledenservice Natuurmonumenten
T (035) 655 99 11
Recreatieschap Midden Delfland
T (010) 298 10 10
Eetcafé Het Jachthuis
www.hetjachthuis.nl
Uitspanning Vlietzicht
Vlaardingsekade 60-61
2636 BD Schipluiden
T (015) 380 88 86
info@vlietzicht.com
In het kort
Route
De route is niet gemarkeerd, behoudens de aanlooproute naar het station; in de zomermaanden kan de tocht bij de pontjes van het recreatieschap Midden Delfland (zie kaart) worden ingekort
Startpunt
Maasland, bij het begin van de Trekkade, ter hoogte van de Kerkweg/Maassluiseweg.
Beste seizoen
Het voorjaar is gunstig voor vogelzang en om weidevogels te zien, vanaf maart en later bloeien de meeste bloemen; in de wintermaanden is een wandeling vaak ’gansrijk’; in het natte seizoen zijn laarzen aan te bevelen.
Honden
Toegestaan, mits aangelijnd in verband met mogelijke schapen op de dijk.
Invaliden/kinderwagens
Langs een groot deel van de route ligt een geasfalteerd fietspad; vanuit Maasland kan via het fietspad langs de Noordvliet langs de Vlietlanden worden gereden; het fietspad ligt onder aan de Trekkade, en vanaf (4) bovenop de kade. Vanaf (6) tot (8) onder aan de kade; bij (8) kunt u met het trekpontje (let op in gebruikstelling; zie routebeschrijving) oversteken en rechtsaf (richting (10) langs jaagpad en fietspad de route volgen.
Tussen Vlietzicht bij (10) en de brug over de Vlaardingervaart is ook een fietspadverbinding gemaakt, deze gaat iets ten oosten van de te wandelen route, via de Holyweg parallel langs de kade naar de brug. Vanaf de brug over de Vlaardingervaart gaat de fietsroute rechtsaf over de Watersportweg, bij het Golfpad dit rechtsaf opgaan, tot u bij lokatie (13) bent, vanaf daar is de beschreven wandelroute ook berijdbaar tot in Maasland.
Horeca
Eetcafé "Het Jachthuis" en Uitspanning "Vlietzicht"
