Wandelroute Zeepeduinen en Slot Haamstede

Op weg: Witte route

Vanaf het parkeerterrein naar rechts, even later linksaf, witte paaltjes volgen.

De Zeepeduinen is een heel gevarieerd duingebied. Centraal ligt een laag duingrasland; oostelijk en westelijk is meer reliëf. Daar zijn ook kale zandduinen waar de wind nog vat op heeft. Zoals op veel plaatsen is ook hier een deel van het duin beplant met naaldbomen. Dit bos beheert Staatsbosbeheer.

Paardjes

Op uw wandeling komt u Shetland-pony’s tegen. Natuurmonumenten laat hen hier grazen. Zij eten duinriet, jonge boompjes en boombast en houden het gebied open. Ze trappen ook de grond kapot. De wind kan weer vat krijgen op het zand en er kunnen weer zandduinen ontstaan (1). In zand leven bijvoorbeeld zandbijen en zandkevers en er groeien ‘zandplanten’ als helm en zandzegge.  

IJs

Verborgen achter het struweel ligt de ijsbaan (2). In strenge winters kan in deze prachtige omgeving worden geschaatst.
Even verderop kunt u, door de groene paaltjes te volgen, doorsteken naar de rood-groene route (* op kaart).

Valleien  

In de Zeepeduinen lagen vroeger veel natte duinvalleien (natuurlijke duinmeertjes). In de loop van de tijd zijn vele daarvan dichtgegroeid. Een paar jaar geleden is van vier valleien langs uw pad de bovenste grondlaag afgegraven. Nu staat er weer water in de valleien. De poelen worden inmiddels bewoond door rugstreeppadden, groene kikkers en kleine watersalamanders.

Natuurlijk

De wind is dit kale duin (4) aan het ‘uithollen’, zodat er vanzelf een vallei ontstaat die zó ver kan uitstuiven dat er water in blijft staan. In zo’n natuurlijke vallei kunnen bijvoorbeeld orchideeën groeien.

Naaldbos

Het bos (5), in beheer bij Staatsbosbeheer, is begin twintigste eeuw aangeplant in het kader van de werkverschaffing. De naaldbomen moesten bovendien het zand vastleggen. Een naaldbos heeft veel water nodig waardoor het omringende duin verdroogt. Bovendien is zo’n bos - omdat er maar een paar soorten bomen staan - niet rijk aan insecten, kruiden en vogels. Staatsbosbeheer kapt daarom her en der bomen: op de lege plekken groeien dan vanzelf (of eventueel geholpen door aanplant) bomen zoals zomereik.

Grondbroeders

Na het bos voelt de open vlakte (6) opeens winderig aan. Dankzij permanente begrazing is deze vlakte nooit dichtgegroeid met bomen. Roodborsttapuit, graspieper, bergeend en wulp, vinden hier, als liefhebbers van open veld, een prima broedplaats
 

Op weg: Groen/rode route

Slot Haamstede (7) is ouder dan de bouwstijl doet vermoeden. Al in de dertiende eeuw stond hier een woontoren, maar in de loop der eeuwen is het ver- en herbouwd. Uit het bos rondom het kasteel werd hakhout geoogst. Na de Tweede Wereldoorlog stopte men hiermee en konden de bomen uitgroeien. In het voorjaar brengen narcissen en sneeuwklokjes kleur in het bos.

Muur

Op de oude slotmuur tussen bos en Noordstraat groeien bijzondere planten. Op de bovenrand staan vroegeling en kandelaartje en op de muur zelf muurleeuwenbek en muurvaren. Slot en slotbos zijn niet vrij te bezichtigen, de muur wel.

Vanaf het toegangshek van het slot Noordstraat volgen richting Burgh. Bij de kerk de bocht naar rechts volgen.
Op plein met linde rechtsaf (Moolweg). Iets voorbij het hek van de Slotlaan staat links een informatiebord. Vanaf hier rode paaltjes volgen.

Vleermuis

In de Zeepeduinen - en dan vooral in het Slotbos - liggen nog veel bunkers uit de oorlog. Tientallen water-, baard- en grootoorvleermuizen brengen er hun winterslaap door. In verband met vandalisme is de bunker in dit hoge duin (8) afgesloten.

Van vee naar toeristen

Vroeger lieten boeren uit de omgeving hun vee in de Zeepeduinen grazen en betaalden de slotheer daarvoor een vergoeding. Door het gegraas en het getrap ontstond een gevarieerde begroeiing. Vanaf de jaren zestig echter schakelden steeds meer agrariërs over op toerisme. De grazers verdwenen en de duingraslanden raakten begroeid met duinriet, struiken en bomen. Berken, eiken, liguster en vlier overheersen in dit kalkarme deel (9). Op de kalkrijkere plekken staat vooral duindoorn. Sinds 1983 grazen er weer Shetland-pony’s.

In het zanderige gebied slijten de hoeven onvoldoende: de zwarte paardjes worden daarom tweemaal per jaar in de kraal gedreven en bekapt.

Zoet meer

Het zoetwaterduinmeer trekt het hele jaar watervogels als wilde eenden, tafel- en bergeenden. Vanachter het observatiescherm (10) zijn ze te ‘begluren’. Bij de plas zijn ook veel meeuwen te zien: twee kilometer westelijk is een meeuwenbroedkolonie.

Spontaan

Het dichte berkenbos (11) is spontaan gegroeid op een vochtige plek in de duinen. Het wordt beheerd als ‘natuurlijk bos’.
Dode bomen blijven liggen: dood hout is immers voedingsbodem voor onder meer paddenstoelen, mossen en schuil- of overwinteringsplaats voor insecten en muizen. Een natuurlijk bos is rijk aan flora en fauna.

Weer aangekomen bij het informatiebord loopt u dezelfde weg terug naar het Slot.
 

Gebiedsinformatie

De Zeepeduinen behoren vanouds bij het landgoed Slot Haamstede. Toen Natuurmonumenten het geheel in 1981 kocht, bedong de eigenares dat zij het gebruik van het slot en het bos mocht behouden. Slot en Slotbos (aangeplant vanaf de achttiende eeuw) zijn alleen van een afstand of tijdens een excursie te bezichtigen. De fraaie slotmuur met bijzondere begroeiing kan wel worden bekeken. Ook het duingebied is opengesteld en de moeite waard om te ontdekken. De Zeepeduinen liggen enkele kilometers van zee. Het is een van de weinige ver landinwaarts gelegen duingebieden die niet zijn geschon-den door intensieve landbouw, stedenbouw of naaldbosaanplant. U treft er een afwisselend, veelal geaccidenteerd landschap met bos, struweel, grasland, mosvlakten en kaal zand. Om het gebied open te houden, laat Natuur-monumenten hier zo’n negentig Shetland-pony’s grazen. De naam Zeepeduinen is een verbastering van het Zeeuwse seepelen (=sijpelen): het grondwater sijpelde hier vanuit de duinen naar de lager gelegen omgeving.
 

Hoe te bereiken

Met openbaar vervoer
Vanaf station Goes neemt u bus 132 naar Zierikzee. Daar overstappen op bus 133 of 134 naar Westerschouwen. Uitstappen bij Slot Haamstede.
Bel voor de actuele dienstregeling van het openbaar vervoer: 0900-9292 of kijk op 9292.

Met eigen vervoer
U rijdt in de richting van Zierikzee via de N57 vanaf Rotterdam-Rozenburg of de N59 vanaf het knooppunt Hellegatsplein (A29 bij Willemsplein). Nabij Zierikzee staat Burgh-Haamstede aangegeven. Aan ‘het begin’ van Haamstede is een groot parkeerterrein (circa 200 meter van het Slot). Gebruik adres: Noordstraat 2 in Burgh-Haamstede in de navigatie.
 

Colofon

Productie: Buro Kloeg Natuur- en Milieuvoorlichting bv, Bunnik
Tekst: Monica Wesseling, Frits Vaandrager
Cartografie: G-O graphics, Wijk bij Duurstede; Buro Kloeg
 

Adressen

VVV Schouwen-Duiveland
Noordstraat 45a
4328 AK Burgh-Haamstede
(aanmelden voor excursies en een diavoorstelling in Slot Haamstede)
T (0111) 65 15 13

Ledenservice Natuurmonumenten
T (035) 655 99 11