De natuur in Nederland is te klein en te versnipperd. Daardoor kunnen planten en dieren maar moeilijk overleven. Veel soorten staan op rode lijsten en worden met uitsterven bedreigd. We kunnen dit voorkomen door natuurgebieden met elkaar te verbinden en zo te vergroten. Dan ontstaat er een netwerk dat functioneert als één groot natuurgebied: de Ecologische Hoofdstructuur (EHS).
Er zijn al belangrijke successen geboekt in het realiseren van de EHS. Maar toen het einde in zicht kwam, haakte de overheid af. Eind 2011 heeft de toenmalige staatsecretaris Henk Bleker met provincies in het onderhandelingsakkoord afgesproken dat de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) zou worden teruggebracht van 728.500 hectare naar 600.000 hectare. Ook de robuuste ecologische verbindingen tussen natuurgebieden vond de staatssecretaris overbodig, de grondverwerving is gestopt en na 2021 komen er geen investeringen meer in de EHS. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte II is opgenomen dat de Ecologische Hoofdstructuur, inclusief verbindingen, alsnog wordt gerealiseerd.
Brief van Natuurmonumenten aan de vaste kamercommissie Economische Zaken, Landbouw en Innovatie: Onderhandelingsakkoord Decentralisatie Natuur en Landelijk Gebied
Brief van Natuurmonumenten en De 12 landschappen over de Uitvoeringsafspraken decentralisatie natuur aan de vaste kamerscommissie Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
Natuurmonumenten is het niet eens met deze herijking, want de nieuwe plannen ondergraven de essentie van het concept van de EHS. Stoppen met de aanleg van de EHS is kapitaalvernietiging: dat kostbare werk is voor niets geweest als natuurgebieden weer versnipperd raken en er niet genoeg geld is om de gebieden te beheren..
Het Planbureau voor de Leefomgeving schreef in november 2011 dat het natuurakkoord tussen Rijk en provincies de bescherming van planten, dieren en habitats versobert en vertraagd. Het voldoen aan internationale verplichtingen van de Europese Commissie komt met het natuurakkoord verder buiten beeld te liggen. http://www.pbl.nl/publicaties/2011/beoordeling-natuurakkoord
Natuurmonumenten realiseert zich dat er bezuinigd moet worden, ook op natuur. We denken graag mee over een verantwoorde invulling van de bezuinigingen. Er zijn goede oplossingen denkbaar, waarbij de natuurambities overeind kunnen blijven. Een bruikbaar idee is meer tijd te nemen om de geplande doelen te halen. Daarbij moet prioriteit worden gegeven aan het beheer van de bestaande natuur, het nakomen van internationale verplichtingen en het invullen van de ontbrekende schakels.
Natuurmonumenten vindt dat de EHS, de ruggengraat van de natuur in Nederland, volledig moet worden gerealiseerd. Jarenlang is geïnvesteerd in de kwaliteit van natuurgebieden om kwetsbare planten en dieren voor Nederland te behouden. Natuurmonumenten roept de politiek op om de natuur op de kaart te houden!
De EHS goed afmaken kan alleen als daar meer tijd voor wordt uitgetrokken dan is voorzien. En alleen als er prioriteiten worden gesteld. Natuurmonumenten heeft daarom de ambities voor de door haar beheerde natuurgebieden voor de periode 2011-2015 op een rij gezet. Daarbij presenteerde ze een boekje over 58 gebieden die met voorrang aan de natuur toegevoegd
Het begrotingsakkoord 2013, beter bekend als het lenteakkoord, draaide de bezuinigingen van Bleker op natuur met een bedrag van 200 miljoen euro terug. De nieuwe coalitie van PvdA en VVD heeft besloten om dit budget structureel aan de begroting toe te voegen. Natuurmonumenten en De12Landschappen hebben hiervoor gepleit sinds de vaststelling van het Lenteakkoord, dat aanvankelijk alleen 2013 betrof.
Dankzij dit extra budget is er, behalve voldoende geld voor natuurbeheer, meer ruimte om de komende jaren werk te maken van het afronden van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), het netwerk van onderling verbonden natuurgebieden. Er ontstaat nu een perspectief op een ambitieus, onderbouwd natuurbeleid waarmee we een tijd vooruit kunnen
Het rapport van de Externe Commissie Ontwikkelopgave Natuur (de commissie-Jansen) verdeelt de nog te realiseren natuur van de EHS over de provincies en geeft aan welke gronden de provincies hiervoor moeten verkopen. De commissie concludeert dat de hoeveelheid budget en ruilgrond volstrekt ontoereikend is om de natuurdoelen te realiseren.
Ook blijkt uit het advies dat de provincies 7500 hectare bestaande natuur moeten verkopen, een gebied dat groter is dan Nationaal Park Hoge Veluwe. Natuurmonumenten werkt niet mee aan de uitverkoop van onze natuur, dat kunnen we onze leden niet uitleggen.
Op maandag 29 oktober 2012 presenteerden Mark Rutte (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’. Natuurmonumenten en De12Landschappen zijn tevreden met de nieuwe koers die wordt uitgezet. Vooral verheugend is het gegeven dat de onderhandelaars het besluit om 200 miljoen minder te bezuinigen op natuur meerjarig in de boeken schrijven. Natuurmonumenten en De12Landschappen hebben hiervoor gepleit sinds de vaststelling van het Lenteakkoord, dat aanvankelijk alleen 2013 betrof. Met deze terechte lange-termijninterpretatie ontstaat er perspectief op een ambitieus, onderbouwd natuurbeleid.
In het nieuwe regeerakkoord is opgenomen dat de Ecologische Hoofdstructuur inclusief verbingen worden gerealiseerd. Natuurmonumenten en De12Landschappen zijn dolgelukkig met deze ambitie. Door meer tijd te nemen blijft de ambitie op de kaart, maar nemen de jaarlijkse benodigde middelen af.
Jarenlang is geïnvesteerd in de kwaliteit van natuurgebieden om kwetsbare planten en dieren voor Nederland te behouden. Dat kostbare werk was voor niets geweest als natuurgebieden weer versnipperd raken en er niet genoeg geld is om de gebieden te beheren. De rigoureuze herijking van staatssecretaris Bleker ondergraaft de essentie van het EHS-concept en brengt het realiseren van onze internationale verplichtingen verder uit beeld. Het voornaamste argument van staatsecretaris Bleker om de EHS te verkleinen, was een tekort aan financiële middelen. Met het extra geld uit het regeerakkoord is ook dit argument van tafel. Rijksoverheid, provincies en natuurorganisaties kunnen nu weer verder met het realiseren van de EHS.