Het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid van de Europese Unie drukt zwaar op de Nederlandse natuur. Voor grootschalige, eenzijdige en door de EU gesubsidieerde landbouwproductie zijn vanaf 1950 waardevolle natuurgebieden ontgonnen.
Milieuverontreiniging en verdroging zorgen voor een aanslag op de biodiversiteit. Europese landbouwsubsidies worden in Nederland voornamelijk uitgekeerd op basis van historische productiecijfers. Boeren die een hoge productie halen met vervuilende en verstorende productiemethoden krijgen vaak het meeste geld.
Dat moet en kan anders vindt Natuurmonumenten. Landbouwsubsidies moeten gekoppeld worden aan duurzame ‘maatschappelijke diensten’, zoals zorg voor landschap en biodiversiteit, dierenwelzijn en schoon en genoeg water. Het motto van Natuurmonumenten is: maatschappelijk geld (belastinggeld) voor maatschappelijke diensten.
De vereniging is blij dat dit voor een deel werkelijkheid gaat worden. In de plannen voor het nieuwe GLB van 2014 tot 2020 staan beloningen voor maatschappelijke diensten centraal en moeten boeren verplicht gaan vergroenen. Natuurmonumenten hoopt dat de voorstellen van de Europese Commissie ook daadwerkelijk zullen bijdragen aan de beoogde vergroening.
Er zijn door de Europese Commissie drie maatregelen voor vergroening opgesteld. Boeren met permanent grasland moeten dit aandeel grasland ten minste handhaven. Boeren met akkerland zullen gewasdiversificatie toepassen. Verder moeten akkerbouwers 7% van hun land reserveren voor ecologisch beheer en inrichten als zogenaamd ecologisch focusgebied. Een ecologisch focusgebied kan ingericht zijn als bijvoorbeeld braakland, bufferstrook, bloemenstrook of landschapselement zoalsbijvoorbeeld een heg of een houtwal. Momenteel wordt er in de lidstaten gediscussieerd over de plannen, ze zijn nog niet vastgesteld door het Europees Parlement.
Het inrichten van ecologische focusgebieden kan volgens Natuurmonumenten, mits goed geïmplementeerd, een goede bijdrage leveren aan de bescherming van water en habitats en het behoud van biodiversiteit. Er is echter veel discussie over deze maatregel, omdat er veel weerstand is tegen de verplichte vergroening vanuit de agrarische sector en boeren geen kostbare landbouwgrond uit productie willen halen.
Natuurmonumenten hoopt dat de vergroening inderdaad echt verplicht wordt en door middel van de juiste implementatie zal bijdragen aan meer natuur en biodiversiteit op het platteland.