Verdroging en vermesting bedreigen het prachtige laagveengebied rondom Ankeveen en Kortenhoef. De recente achteruitgang in aantal planten- en dierensoorten (biodiversiteit) is zorgelijk.

Daarom heeft Natuurmonumenten jarenlang gewerkt aan herstel van de Ankeveense Polders. Dit herstelproject is inmiddels afgerond.

Steeds minder variatie

De polders rondom Ankeveen liggen in de Oostelijke Vechtplassen. Een uniek gebied van internationale betekenis, omdat het biotopen kent die buiten Nederland nauwelijks voorkomen. Het is een van de grotere laagveengebieden van Nederland, met veel verschillende bodemtypes. De grote variëteit aan planten en dieren neemt echter snel af. Een goede waterkwaliteit en een gezond watersysteem zijn enorm belangrijk om deze natuur te kunnen behouden.

En daar wringt de schoen; het kwetsbare watersysteem staat onder druk. Veel oorspronkelijke petgaten zijn namelijk dichtgegroeid met elzenmoerasbos. Dergelijk bos vormt het eindstadium van het laagveenmoerassysteem, en herbergt nog maar weinig verschillende planten- en diersoorten.

Snelle verlanding

Het dichtgroeien van de petgaten is op zich een natuurlijk proces. Maar door de flinke hoeveelheid fosfaat in dit gebied, plus de verdroging, verloopt verlanding hier aanmerkelijk anders dan onder natuurlijke omstandigheden.

Het proces gaat niet alleen veel sneller, maar sommige waardevolle stadia, met bijvoorbeeld trilvenen, blijven geheel achterwege. En juist in deze jonge verlandingsstadia voelen veel verschillende planten- en diersoorten zich zo thuis.

Het laagveengebied kampt ook met een afgenomen kweldruk. Bovendien is de waterkwaliteit flink verslechterd. Het water is vertroebeld en bevat (te) grote hoeveelheden voedsel, veroorzaakt door onder andere fosfaten en nitraten. Dit zorgt weer voor belemmering van de groei van watervegetatie, waardoor nieuwe verlanding vanuit open water ook niet meer plaatsvindt.

Meest kansrijke locaties

In 2002 is in het kader van de Regeling Effectgerichte Maatregelen in bossen en natuurterreinen, van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een herstelplan opgesteld. 

Het plan bestaat uit meerdere projecten. Alle gericht op de gebiedsgerichte bestrijding van verdroging en vermesting. Gekozen is voor gebieden waar de natuur zich het beste kan herstellen. De selectie werd gebaseerd op bodem en waterhuishouding. Elke locatie kenmerkt een fase in het totale herstelplan.

Fasen project

De eerste fase werd al in 2005 gerealiseerd, in een ander deel van de Stichts Ankeveense Polder. In 2009 realiseerde Natuurmonumenten een nieuw natuurgebied in de polder Hollands Ankeveen, ten noorden van de Stichtse Kade. In 2011 was de derde locatie aan de beurt; het deel van de Stichts Ankeveense Polder ten noorden van het Verlengde Bergse Pad.

Maatregelen

In de Stichts Ankeveense Polder heeft de aannemer zo’n drie hectare aan petgaten en legakkers gerealiseerd. Door het opnieuw uitgraven van een deel van de dichtgegroeide petgaten zal weer meer open water ontstaan. Ook zal met het baggeren een aanzienlijk deel van de voedselvoorraad verdwijnen. Het leven in de nieuwe petgaten start zo met een schone zandondergrond.

Het afgegraven materiaal komt in een depot, tussen de twee bossen die blijven staan. Hierop kan zich dan ook weer bos ontwikkelen. Natuurvriendelijke oevers completeren het gehele project.

Doel

Meer licht en ruimte te creëren, en de totale waterkwaliteit in het gebied verbeteren. Dan kunnen er weer verschillende (verlandings)stadia ontstaan. Zo bieden we planten en dieren de kans weer terug te keren. 

Financiering

Het herstelplan voor de natuurgebieden Ankeveen/Kortenhoef is gerealiseerd met een bijdrage van Ministerie LNV in het kader van Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (OBN). 

Toekomstbeeld

U kunt hier in de toekomst genieten van open water met drijftillen, trilvenen, bloemrijke rietlanden, blauwgraslanden, veenheide tot moerasbos. En met een beetje geluk treft u dan een waterral, kleine karekiet of rietzanger.