Fietsroute Vechtplassen, vlak bij Hilversum (Noord-Holland)

Je fietst door een gebied dat haar bestaansrecht aan de turfwinning te danken heeft. Door het afsteken van de bodem zijn hier de diepe weidse plassen ontstaan. Voor vogels is dit rustieke gebied een ideale plek. Tijdens het fietsen kan je tientallen watervogels zien.

De fietsroute voert langs de rivier de Vecht. Langs de Vecht staan diverse kastelen zoals Zwaanwijck en Kasteel Nederhorst. Ook het pittoreske dorp Vreeland ligt hier in een scherpe bocht van de Vecht. Dit dorp is gesticht in 1252 toen de bisschop van Utrecht het slot Vredelant liet bouwen. De Loenderveensche Plas is een echt veenplas. Deze plas is ontstaan uit waterplanten. Dicht bij de oever groeien kleine drijvers: kikkerbeet, kroos, drijvend fonteinkruid en krabbeschee. Tijdens het fietsen heb je hierover een prachtig uitzicht.

Meer weten over het gebied? Loop gerust even binnen bij het Bezoekerscentrum Gooi en Vechtstreek, het startpunt van de fietsroute.

De fietsroute begint en eindigt bij het Bezoekerscentrum van Natuurmonumenten in ’s-Graveland. Van daar fiets je naar het Noordereinde en daar ga je rechtsaf (richting knooppunt 38). De fietsroute voert verder langs de aangegeven knooppunten. De fietsroute staat ook op het kaartje aangegeven.

Eerst fietst je langs Schaep en Burgh, sinds 1975 het hoofdkantoor van Natuurmonumenten. Daarna fietst je dwars door de Ankeveense Plassen en langs de Spiegelplas.In de Ankeveense Plassen is pas goed te zien wat de turfwinning met het landschap heeft gedaan. De bodem is zo diep afgestoken dat er plassen van enkele meters diep zijn ontstaan. In die plassen lopen talloze smalle landtongen evenwijdig aan het pad. Dat zijn de zogenaamde legakkers, lange repen grond die ongemoeid werden gelaten, zodat de turven erop konden worden gelegd om te drogen. In tijden van brandstofschaarste zijn ook deze legakkers weer zo ver afgestoken dat ze bij een krachtige storm voorgoed in de golven verdwenen en er grote, aaneengesloten waterpartijen ontstonden. De legakkers zijn bijzonder rijk aan moeras- en watervogels. 

Bij knooppunt 40 komt de rivier de Vecht in beeld. Hier staan ook bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Dat is niet zo vreemd, want de bochtige Vecht heeft door de eeuwen heen verdedigingswerken gehad vanwege de strategische ligging. Aan de overkant liggen het voormalige fort Hinderdam uit de Oude Hollandse Waterlinie. Iets verder liggen kasteel Zwaanwijck en het dorpje Nigtevecht, waar je heen kunt met het voetveer.

Nederhorst den Berg is vernoemd naar Kasteel Nederhorst. In de verbreding van de Vecht, de Nes, stond ooit het kasteeltje van de familie Reaal. Nu steken slechts de contouren van dit Reaalen-eilandje nog uit het water. Het fraaiste dorp aan deze fietsroute is zonder twijfel Vreeland, dat je via de lieflijke Klapstraat binnenkomt. Dit dorp is gesticht in 1252, toen de bisschop van Utrecht in een scherpe bocht van de Vecht slot Vredelant liet bouwen. 

Bij knooppunt 4 nemen we afscheid van de Vecht en gaan we de Lambertszkade op en het stiltegebied in. De plas links heet De Wijde Blik. Het is de grootste en diepste van alle Vechtplassen, omdat hier, behalve veen, ook jarenlang zand is gewonnen.

De Loenderveensche Plas, rechts, is een echte veenplas. Hier kun je zien hoe het veen is ontstaan uit resten van waterplanten. In het midden van zo’n plas groeit niets, maar dichter naar de oever toe verschijnen steeds meer planten. Eerst komen grote drijvende planten zoals waterlelie en gele plomp. Nog dichter naar de oever groeien kleine drijvers: kikkerbeet, kroos, drijvend fonteinkruid en krabbescheer. Het riet moet er telkens weer bovenuit groeien.

De rietmat wordt op die manier niet alleen dikker, maar ook groter. Op de lange duur kan een plas op deze manier dichtgroeien en veranderen in veen. Na knooppunt 5 ligt aan de rechterkant natuurgebied Het Hol. Het heeft vooral veel eilandjes met elzenbos. Dit is het soort bos dat van nature ontstaat als een veenbodem niet wordt afgestoken en er geen weiland van wordt gemaakt. Het is eigenlijk het eindstation van de verlanding. Het laatste dorp op de route is Kortenhoef. Zoals in de meeste veengebieden is het van oorsprong een lintdorp, waarin het fraaie Nederlands-hervormde kerkje en daartegenover het Hollands stadhuispandje de kern vormen. Via Kortenhoef en ’s-Graveland fietst je terug naar het bezoekerscentrum.

Noordereinde 54b

1243 JJ ’s-Graveland

(035) 656 30 80

Open: woensdag t/m zondag van 10.00 tot 17.00 uur (dec t/m feb vanaf 11.00 uur).

Het bezoekerscentrum organiseert allerlei activiteiten voor gezinnen en volwassenen. Op de Ankeveense Plassen kun je mee met een vaarexcursie.
Kijk op www.natuurmonumenten.nl/agenda of informeer bij het bezoekerscentrum.