Impressie thema-avond natuurontwikkeling in het IJsselmeer

Een avond over dromen die werkelijkheid worden. Dromen over blije vissen die vrijelijk van zout naar zoet kunnen zwemmen, sterns en visdieven die broedplaatsen hebben in het Markermeer en mensen die van eilandenstrandjes in het Markermeer genieten en van het hele Zuiderzeegebied houden.

Na een korte introductie door Jur Teders over de rol en droom van de Districtscommissie als Friese ledenvertegenwoordiger binnen Natuurmonumenten nam Roel Posthoorn de aanwezigen eerst mee naar Nenetsie.

Roel is binnen Natuurmonumenten de trekker van het MarkerWadden project. Nenetsie in Noord Rusland is een deltagebied dat veel gelijkenis heeft met het Nederland voordat we allerlei riviermondingen en inhammen zoals de Zuiderzee afsloten met stevige harde dijken.

Dijkaanleg die resulteerde in veel veiligheid voor mensen, barrières voor vissen, slibophoping in het Markermeer en harde oevers.

De droom van Natuurmonumenten was om iets van de schade die we als mens de natuur aanbrachten te herstellen door het aanleggen van eilanden in het Markermeer. Eilanden met zachte overgangen tussen land en water, die broedgelegenheid bieden voor vogels als stern en visdief, die het slib van het Markermeer invangen en inclusief een eiland waar mensen komen genieten van al dat moois. Zes jaar geleden presenteerde Roel dit plan bij de Postcodeloterij. En het lukte om daar een flink fonds te krijgen. En het lukte ook om al de benodigde partners van rijk , provincie en ingenieursbureaus mee te krijgen in de droom. In 2016 kwam het eerste eiland boven water. In 2017 slaagde Natuurmonumenten om voldoende fondsen en partners te krijgen om ook de overige eilanden aan te leggen. In 2018 moet aanleg klaar zijn. Dan liggen er zandwallen met daarachter slibbassins en dan moet de natuurlijke ontwikkeling voldoende opgang geholpen zijn. Inmiddels hebben al veel mensen een kijkje genomen op deze droomlocatie en de eerste vogels hebben er al jongen vliegvlug gebracht. Het kan dus, een droom waarmaken.

Vervolgens nam Kees Terwisscha ons mee naar het noorden, waar eens het zoete water van de complete Rijndelta het zoute water van de Noordzee ontmoette. En waar we in 1932 met de Afsluitdijk een ingreep in de natuur pleegden waarvan de negatieve effecten nog steeds merkbaar zijn. Maar ook hier zijn dromers die doeners zijn geworden. De droom van natuurorganisaties zoals Waddenvereniging, Fryske Gea, Natuurmonumenten maar ook van sportvisorganisaties is dat de trekvissen weer vrijelijk van zout naar zoet (en omgekeerd) kunnen zwemmen. Dit is voor diverse soorten nodig om jongen te kunnen voortbrengen. Omdat de Afsluitdijk een harde barrière is en blijft tussen zout en zoet is om de droom te realiseren een Vismigratierivier bedacht. Een waterstroom vanaf de Waddenzee met doorgang onder de dijk ( met een afsluitklep voor storm), die in het IJsselmeer als een rivier kronkelt binnen een tweetal dammen en uiteindelijk uitmondt in het zoete water. Een systeem dat werkt op eb en vloed, dat de vissen het hele jaar, dag en nacht kunnen gebruiken. Dit project wordt de komende jaren tegelijk met de grote opknapbeurt, die RWS de Afsluitdijk gaat geven, uitgevoerd. Het ontwerp is klaar het geld is beschikbaar. En ook hier is natuurlijk straks wat voor mensen te beleven. Bij de vismigratierivier nabij de spuisluizen kun je straks naar blije vissen en vast ook vogels kijken en wandelen. In een compleet nieuw bezoekerscentrum bij de schutsluizen, dat volgend jaar al open gaat, komen exposities over de natuur en de wereldberoemde Afsluitdijk, je kunt er naar verhalen luisteren en er starten excursies.

Nog een droom die werkelijkheid wordt. 

Ter afsluiting vroeg Jur de aanwezigen naar hun droom voor de natuur.  Ten behoeve van de insecten kwam de droom op om veel meer bloemrijke bermen te realiseren. Natuurmonumenten zou hier een stimulerende rol in kunnen spelen door speciaal voor de leden bloemrijk zaad aan te bieden. Ieder kan dan in eigen tuin en buurt beginnen. En de vereniging zou gemeenten hierover kunnen aanspreken. Een tweede droom is een landbouw die meer rekening houdt met de natuur. Zodat er in de weilanden en akkers weer vogels terecht kunnen. Ook voor dit thema verwachten mensen aandacht van Natuurmonumenten. 

Kortom een boeiende avond met dromen die positief perspectief bieden.