Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan

Impressie themabijeenkomst weidevogels en landbouw

Op 12 mei hield de ledencommissie een themabijeenkomst over weidevogels en landbouw. Een bijeenkomst met excursie onder ideale weersomstandigheden.

Een impressie

Al vroeg arriveerden de eerste mensen bij de kerk van Leons. De weilanden  van de Leonserpolder lokten. En zo kon de eerste excursiegroep al om 09.15 het veld in. Met korte tussenpozen gevolgd door de andere vier groepen. Elke groep onder de enthousiaste en deskundige leiding van de boswachters van Natuurmonumenten.

Twee hazen wachtten de eerste groep op bij het begin van de excursie. In het veld een indrukwekkende hoeveelheid grutto's die alarm sloegen en kievieten die wegdoken. Ook de veldleeuwerik en de graspieper lieten zich zien en horen. Tijdens de wandeling vertelde boswachter Simon veel over de dieren, vegetatie en de cultuurhistorie van de omgeving.  De groep onder leiding van Jelle, bij uitstek deskundig op dit hem vertrouwde terrein, zag gealarmeerde tureluurs rondjes vliegen en hoorde veldleeuweriken zingen (wat een heerlijk geluid). De kluten in een poel, de grutto op z'n onafscheidelijke hekkepaaltje, de slobeenden en hazen, waren er allemaal.

En ook de groepen met Simon en met Chris en Hanneke kwamen ogen en oren te kort.
De polder is een kleurrijk weidegebied als van vroeger. Een zeer geslaagde excursie onder ideale omstandigheden.

Na al dat moois was er koffie met koek in het prachtige kerkje van Leons. Een kerkje waarvan het eerste deel als kapel is gebouwd rond het jaar 1200. De kloostermoppen getuigen daar van.

En toen was het de beurt aan de twee agrariërs om hun verhaal over hun twee zeer verschillende landbouwbedrijven te vertellen. Auke Bootsma beet de spits af.

Hij heeft een groot modern bedrijf met 400 melkkoeien en aantal stuks jongvee op 116 hectare. En hij heeft ook 25 ha. natuurland in pacht. Dit heeft hij erbij vanwege de grondgebondenheid regels. De vergoedingen voor natuurland zijn puur vergoeding voor kostenderving vanwege bijv. later maaien. Het levert geen plus op. Er is te weinig budget voor meer hectares als natuurland bij de provincie. Moderne technieken en een intensieve bedrijfsvoering bieden wat hem betreft het perspectief in een landbouwwereld met veel regelgeving. Bijvoorbeeld het mestbeleid met verplichte injectie, de boer heeft daarin geen keus. Voor de weidevogels is hier en daar een hoop ruige stalmest veel aantrekkelijker. Het is lastig om in de gangbare landbouw rekening te houden met broedende weidevogels. Het betekent extra werkgangen. En doe je het toch dan is het resultaat vaak teleurstellend, want de vos of kraaien vreten de kuikens op. Dat is frustrerend. De relatief kleine gebieden met weidevogels zijn een walhalla voor predatoren zoals de vos. 
Een belangrijk verschil met de biologische landbouw is het gebruik van kunstmest en het gebruik van meer mest per ha. Milieubescherming, dierenwelzijn en productie staan in Nederland op een hoog niveau. Biologische landbouw kan je beter in Polen bijv. bedrijven. Terugloop in de vogelstand is een optelsom van diverse oorzaken. Maar volgens hem kunnen vogels plekken kiezen waar ze succesvol kunnen zijn in groot brengen van jongen. Hij sluit af met de stelling dat “biologische landbouw in Nederland egoïstisch is”

Op de vraag naar het medicijngebruik geeft hij aan dat medicijngebruik minimaal en gebonden aan veel regels is. Dierenwelzijn is in Nederland uitgebreid geregeld. Je gebruikt medicijnen echt alleen als het nodig is voor het welzijn van de dieren.

Dan is het woord aan Auke Stremler. Hij heeft nu een biologisch bedrijf met 80 koeien en 40 stuks jongvee op 70 ha. en 45 ha. natuurland. Voordat hij omschakelde had hij 90 koeien op 30 ha. De ruilverkaveling van Baarderadeel en de daarbij te realiseren 300 ha. natuur waren in 2009 de aanleiding om het bedrijf op geheel andere leest te schoeien. Zijn vrouw voelde veel voor een omzetting naar een extensieve biologische bedrijfsvoering. Hij was een gewone intensieve boer en had ook stalbouwplannen klaarliggen. De omschakeling heeft wel de nodige jaren en zweetdruppels gekost. Een moeizaam proces ook met de provincie. Biologisch boeren betekent ook veel regels, controles en inleveren van eigen beslissingsruimte. Bijvoorbeeld je maait pas na overleg met de mozaïekregisseur. Als er kuikens in het land zijn, maai je niet. Je kan niet zomaar voer aankopen, dat moet gecertificeerd zijn. Anders raak je je eigen certificering kwijt.  En een baal gecertificeerd hooi is twee keer zo duur als een baal gangbaar hooi. Vanaf 2012 werkt hij samen met Natuurmonumenten en pacht hij land in de Leonserpolder. En hij werkt ook samen met de Natuurcoöperatie Baarderadeel Hij geniet elke dag van de vogels en hun geluiden die de excursiegangers vanochtend zagen en hoorden. Hij heeft Groningse blaarkop koeien. Dat zijn sobere sterke koeien. Het bodemleven in zijn land is rijk en de planten moeten het minder mest doen waardoor ze betere beworteling hebben. Vanaf 2017 is hij gecertificeerd en krijgt hij een 10 cent hogere melkprijs. Het is nu een nichemarkt waarin hij opereert. Als gangbare boer zou je het niet redden met minder melkproductie bij de huidige melkprijs voor gangbare melk zoals Auke Bootsma krijgt. Een melkprijs die in 30 jaar niet echt omhoog is gegaan.

Om goed rond te kunnen komen hebben zijn vrouw en hij inmiddels het bedrijf verder uitgebreid met een streekwinkel waarin ze producten van het eigen bedrijf verkopen. Maar ook bijvoorbeeld brood dat hier vlakbij in een steenoven gebakken wordt.

Op de vraag over landschap en landschapspijn antwoord Auke B.dat je de veranderingen niet tegen kunt houden en de koeien in zijn grote stal op waterbedden liggen en op speciaal rubber lopen.

Naar aanleiding van vragen over stikstof en ammoniak uitstoot en de PAS maatregelen geeft hij aan dat door gebruik van restprodukten uit andere sectoren als ruwvoer, bijvoorbeeld perspulp afval van suikerproduktie, de landbouw juist bijdraagt aan vermindering van uitstoot.  Auke S. geeft aan dat gras en kruiden in de weilanden CO2 binden. Beiden geven aan dat er vaak en snel wel naar de landbouw gekeken wordt maar niet naar takken zoals de luchtvaart. En ze hebben niet alleen met Nederlandse maar ook met veel Europese regels te maken. Op een vraag naar het bodemleven geeft hij aan dat gras en kruiden diep wortelen en zorgen voor een goed bodemleven. In het kader van bestrijding van de muizenplaag is er als proef een ander mengsel ingezaaid en dat lijkt te werken. 

Een boeiend inkijkje in het boerenbedrijf en de keuzes die de beide boeren gemaakt hebben. Beiden  geven aan dat er veel regels en heel veel controles op hun doen en laten zijn. De politiek zou die regeldruk moeten verminderen. Op een vraag wat wij als consument kunnen doen is hun antwoord dat er een goede prijs voor de melk moet zijn en de politiek aan minder regels moet werken.

Naar huis fietsend tussen het schitterend bloeiend fluitenkruid peins ik over de vraag of wij werkelijk egoïstisch zijn als we in deze vruchtbare Rijndelta meer willen dan efficiënte voedselproductie voor de wereldmarkt en Engels raaigras. Als we ook hier een landschap met weidevogels en biodiversiteit willen. Is dat niet beter voor de wereld en alles dat daar leeft?