natuurgebied

Maasuiterwaarden

Eendenkooien langs de Maas

Ten zuidoosten van Macharen ligt temidden van weidse polders het kooibos van de vroegere Macharense eendenkooi. Het is één van de oudste eendenkooien van Brabant. Reeds in 1670 werden afspraken gemaakt tussen de Graaf van Megen en de kooiker over de exploitatie van de eendenkooi.

Natuurmonumenten heeft de eendenkooi gedeeltelijk laten reconstrueren en er een educatieve functie aan gegeven. Deze kooi is in tegenstelling tot de meeste eendenkooien daarom vrij toegankelijk. Op een paneel lees je meer over de functie en de werking van de eendenkooi.

Eendenkooien

Eendenkooien werden vroeger gebruikt om eenden te vangen voor consumptie. Met tamme eenden en een kooikershondje werden de wilde eenden naar de kooi gelokt en daar gevangen in de vangpijp. In Nederland zijn ongeveer 1500 plekken met eendenkooien bekend, de meesten zijn niet meer in gebruik. Momenteel telt Nederland nog zo’n 113 geregistreerde eendenkooien. 

Afpalingsrecht

Om zoveel mogelijk eenden te kunnen vangen, moest het rondom de kooi stil zijn. Dit is wettelijk vastgelegd met het zogenaamde afpalingsrecht. Om de eendenkooi werd een cirkel getrokken. Binnen deze cirkel mocht, behalve de eigenaar, niemand handelingen verrichten die de eenden zou verstoren of verjagen. De eendenkooiker paalde de stiltezone af met 'kooipalen' of borden.

Wilde Eend (Anas platyrhynchos) - Fotograaf: Harry NagelBron: Natuurmonumenten

Eenden lokken, vroeger en nu

In een uniek samenspel van tamme lokeenden, de kooikerhond en de kooiker worden de wilde eenden in de vangpijpen gelokt. Werd er vroeger vooral gevangen voor de consumptie, tegenwoordig zijn de eendenkooien veelal van belang voor wetenschappelijk ringonderzoek en onderzoek naar de verspreiding van griepvirussen.

Meer informatie

Wil je meer weten over eendenkooien in Nederland? Kijk dan eens op:

word nu lid