Wandelen

Wandelroute Heikop, Brunssummerheide (rood)

Wandelen

Wandelroute Heikop, Brunssummerheide (rood)

De Brunssummerheide ligt in het prachtige heuvelachtige Zuid-Limburg, tussen Heerlen en Landgraaf. Het ene moment loop je in het donkere dennenbos en het andere moment tussen glooiende heidevelden. Op sommige punten geniet je van uitzichten op Brunssum en Sittard. Met een beetje geluk spot je een ree, een groene specht of een zandhagedis tijdens deze wandelroute.

Volg tijdens het wandelen de routepaaltjes met een rode band, bij onduidelijke splitsingen staat een rood pijltje. De route start direct achter het informatiebord van Natuurmonumenten.

LET OP: Bij punt 9 kun je de keuze maken voor een korte of langere route. De extra lus van 2,5 km. staat niet op dit kaartje maar is in het veld ook aangegeven met rode pijltjes.

Bezoekersinformatie

Bereikbaarheid

De route

 Startpunt

1Klimmen en dalen

Deze wandeling biedt veel afwisseling. De ene keer verdwaal je bijna in het bos en vervolgens bevind je je weer op een uitgestrekte vlakte met verrassend wit zand dat al miljoenen jaren oud is! Het is een route met nogal wat klimmen en dalen langs glooiende heuvels. Dit hoogteverschil is zeer kenmerkend voor het Zuid-Limburgse landschap. Een landschap dat is ontstaan door de eeuwenlange erosie door rivieren en beken, maar ook door aardverschuivingen onder het oppervlakte.

Heuvellandschap
Klimmen en dalen

2Open bos in wording

Aan de linkerkant zie je productiebos. Dit bos is ooit aangelegd voor houtoogst. Kenmerkend voor productiebossen zijn de kaarsrechte rijen met bomen. De bomen zijn allemaal even dun of dik, lang en hoog en staan even ver van elkaar af. Aan de andere kant zie je een wat meer open bos dat in eerste instantie ook is aangeplant. Natuurmonumenten wil dit bosgebied een meer natuurlijk karakter geven. We creëren meer open plekken en brengen daarmee meer variatie aan in de loofbomen, struiken en planten die hier groeien. Zo ontstaat er een rijkere leefomgeving voor verschillende dieren zoals de groene specht (luister naar zijn 'gelach' in de app), de rode bosmier en kleine zoogdieren, zoals muizen en eekhoorns. De natuur wordt er een stuk gevarieerder, gezonder en mooier van!

Open bos in wording
Open bos in wording

3Spannende bosrand

Daar waar de route naar rechts afbuigt zie je aan de linkerkant een open grasland liggen. De bosrand is een ideale uitkijkplek voor de buizerd. Hij kan vanuit een boom het grasland goed overzien en bij een plotselinge beweging van hun prooi zijn ze snel ter plekke.Aan de andere kant zie je een naaldbos, je kunt hier als je geluk hebt de roep van de grote bonte specht horen. In het voorjaar hoor je hem vaak roffelen. Met het 'gehamer' bakent hij  zijn territorium af en probeert hij een vrouwtje te versieren.

superspeurder
Spannende bosrand

4Holle weg

Hier wandel je door een soort holle weg. De goot in het pad wordt gevormd door wegspoelend water en door wandelende en transporterende mensen. Holle wegen komen veel voor in het heuvelachtige Zuid-Limburg, soms wel met wanden van 4 meter hoog! Het is een ideale leefplek voor dieren zoals dassen, muizen en vogels. De holle weg biedt volop mogelijkheden om goed te kunnen graven en holen te maken.

De beuk

Kijk in de buurt van dit punt eens goed aan je linkerzijde, daar zie je een prachtige meerstammige beuk. De verschillende stammen zijn ontstaan door de vroegere houthakcultuur. Mensen hakten telkens opnieuw de zeer bruikbare takken van de stam van de beuk telkens om op verschillende hoogtes. Dat takkenhout hadden ze nodig als steel voor het gereedschap of als stookhout. Ondertussen groeiden aan de boomstronk steeds nieuwe takken en stammen. Je herkent een beuk uiteraard aan de beukennootjes, maar ook aan het gladde stamoppervlak en aan het gladde, eivormige blad.

Holbewoner: de das
Holle weg

5Goed beschut

Aan de bosranden groeien vaak veel braamstruiken. Meestal wijst dit op veel stikstof in de bodem. De struiken overwoekeren al gauw andere planten. Toch zijn deze braamstruiken heel belangrijk. Ze bieden niet alleen een goede verstopplaats voor kleine zoogdieren en vogels, maar zijn ook een goede voedselbron voor verschillende dieren. Ten slotte zijn ze ook een goede 'beschermkooi' voor jonge, opgroeiende loofbomen.

Goudhaantje
Goed beschut

6Open vlakte

Als je uit het dennenbos loopt, zie je een opengekapte vlakte. Natuurmonumenten is hier bezig om heidegebieden met elkaar te verbinden zodat er meer biodiversiteit kan ontstaan.Door de verbinding kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen en krijgen ze meer ruimte en voedsel. Ook krijgen verschillende soorten planten meer kans doordat vogels en insecten nu makkelijker nectar kunnen verspreiden van de ene plek naar de andere. Natuurmonumenten heeft verder ook de verplichting om bomen te verwijderen rondom elektriciteitsmasten, zodat er geen gevaarlijke storing kan ontstaan op het elektriciteitsnetwerk.

7Prachtig uitzicht

Hier is duidelijk het hoogteverschil zichtbaar dat zo kenmerkend is voor de Brunssummerheide.Als je om je heen kijkt, kun je goed de verschillende soorten natuur overzien. Zo zie je bos, heide maar ook zandvlaktes. Je kunt in de verte de steden Brunssum en zelfs Sittard zien liggen. 

Paarse heide

Dit gebied is zeker een bezoekje waard in de maanden augustus en september wanneer de heide prachtig paars kleurt. De diversiteit van dit landschap trekt veel verschillende dieren aan. De grove den, in het open veld ook wel vliegden genoemd, biedt bijvoorbeeld een ideale zangpost voor het prachtige geluid van de boompieper. De zandgronden zijn weer het leefgebied voor diverse insecten zoals graafwespen en zandloopkever. De heide is in de nazomer de plek waar prachtige vlinders rondfladderen en zoemende bijen nectar en stuifmeel komen halen.

groene zandloopkever
Prachtig uitzicht

8Mystiek dennenbos

Vind je ook niet dat het bos waar je nu door heen wandelt een mysterieuze sfeer uitstraalt? In de vroege ochtend is het hier nog mysterieuzer met de opstijgende ochtenddauw en de voorzichtige vroege zonnestralen.Hier voel je misschien de heilzaamheid van de natuur en waan je je even in een andere wereld. Ver weg van de hectiek van de stad en het drukke, snelle leven. 

Mossen

Onder de vele naaldbomen die hier staan groeien veel verschillende soorten mossen zoals haarmos, kussentjesmos en sterrenmos. Als je goed kijkt kun je tussen het mos wat beginnende heideplanten zien opkomen. Voel maar eens hoe zacht en vochtig het mos is!

Dennenbos
Mystiek dennenbos

9Kort rondje

Je kunt hier rechtdoor lopen voor de 'lange rode route', ongeveer 2,5 kilometer extra. Wij gaan hier rechtsaf en volgen de rode pijltjes terug.

10Spechtensmidse

Als je hier links rondkijkt op de grond, dan zie je allemaal dennenappels liggen. Je zou dus verwachten dat je een dennenboom zou zien, maar er staat een zomereik. Hoe dat kan? Het is het werk van de grote bonte specht. Die gebruikt de zomereik om de zaadjes die hij eet van de dennenappel er uit te krijgen. Door de dennenappel vast te klemmen tegen de schors van de zomereik kan de specht de zaadjes makkelijker er uit krijgen. We noemen zo'n plek een smidse.

Grote bonte specht
Spechtensmidse

11Zandhagedis

Deze heidevlakte is het leefgebied van de zandhagedis. Hij is een bekende soort in Europa en delen van Azië. Het mannetje herken je aan zijn prachtige groene kleur, waar andere hagedissen in Europa vaak bruin zijn. Ook is hij wat forser dan de meeste van zijn soortgenoten. De lengte varieert van zo’n 16 tot 20 cm. De zandhagedis is een bodembewoner, die ook wel kan klimmen. Zandhagedissen houden erg van open warme plekken die wel genoeg beschutting geven tegen de wind. Daarom zijn de hoger gelegen zandgronden van de Brunssummerheide  een ideale plek voor de zandhagedis.

Zandhagedis
Zandhagedis

12Bosconcert

Spits je oren en luister naar de vogelgeluiden om je heen.

Deze geluiden komen meestal uit de toppen van de bomen waar de vogels in het voorjaar druk bezig zijn met het bewaken van hun territorium, het versieren van een partner of het zoeken naar eten.

Kleinste vogel van Europa

Als je goed speurt kun je met heel veel geluk zelfs het prachtige goudhaantje spotten. Dit is het kleinste vogeltje van Europa. Met zijn 9 cm is hij zelfs kleiner dan het winterkoninkje die 9.5 cm telt. Het goudhaantje dankt zijn naam aan zijn goudgele kruinstreep, zwart omlijnd, op zijn kop. Ze leven vooral in de toppen van naaldbomen. Hun aanwezigheid verraden ze meestal door hun liedje of roepjes van hoge tonen; ‘zrie-zrie-zrie’. Goudhaantjes kunnen ontzettend tam zijn en vooral in de trektijd als er duizenden in ons land neerstrijken zijn ze zo met voedsel zoeken bezig dat je ze soms bijna aan kunt raken

Goudhaantje
Bosconcert
logo

Ook zo genoten van deze route? Help de natuur. Ga naar nm.nl/nieuwlid.