Wandelen

Wandelroute Kerkpad Kampina, bij Boxtel

Wandelroute Kerkpad Kampina, bij Boxtel

4.3 km

Waar

Kampina

Wandelen

Wandelroute Kerkpad Kampina, bij Boxtel

Struin door een voormalige naaldboomplantage, speur naar de ijsvogel langs de Beerze en ontdek waarom deze route de naam Kerkpad draagt.

Houd tijdens het wandelen de bruine pijltjes in de gaten.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Parkeerplaats Kempseweg: Toon op kaart

De route

 Startpunt

1Heilige paden

Als je een blik op de kaart op het grote paneel werpt, kun je een historische padenstructuur ontdekken. Candidus ten Brink kocht hier in 1847 namelijk heidegebied om er een houtplantage van te maken. Voor het aan- en afvoeren van de bomen, liet hij paden, zoals gebruikelijk was bij ontginningen, aanleggen in de vorm van een kruis. Candidus was een zeer gelovig man en hij gaf de die paden (dreven) de naam van heilige vrouwen: Melanie, Maria en Niana (Anna).Het gebied waar je zometeen doorheen wandelt behoort gelukkig alweer tientallen jaren tot natuurgebied Kampina. De cultuurhistorie van het gebied is mede door de lanen zichtbaar gebleven, maar dat de natuur in al die jaren de ruimte heeft gekregen, ook dat is duidelijk te zien op deze route!Veel wandelplezier.

2Dophei en veenmos

Je loopt nu over een voormalige afvoersloot. Deze sloot zorgde ervoor dat de voormalige landbouwenclave De Hoge Hei droge voeten hield.  Toen deze landbouwenclave verdween, sloot Natuurmonumenten de sloot af. Hierdoor blijft het water op de Kampina en wordt zo weer een klein deel van de verdroging in dit gebied tegengegaan. Plantensoorten als de gewone dophei en veenmos krijgen zo weer een kans. Gewone dophei vind je in natte gebieden, struikhei groeit juist op drogere gronden.

3Kerkpad

Veel mensen zijn je al voorgegaan op dit pad. Vanaf 1600 liepen de bewoners van landbouwenclave Balsvoort namelijk al elke zondag door weer en wind over dit pad om naar de kerkdienst in Boxtel te gaan. Dit was een tocht van ongeveer vijf kilometer. Vandaar de toepasselijke naam voor het pad en deze route: Kerkpad.

4Grazende runderen

De snelgroeiende grassoort pijpenstrootje verdringt de heide op de Kampina. Dit gras groeit zo snel, dankzij de stikstof die vrijkomt door landbouw, industrie en verkeer.Om dit tegen te gaan, laat Natuurmonumenten in dit gebied twee soorten runderen grazen: Brandrode runderen en een Frans vleesras Blonde d’Aquitaine. Zij grazen het pijpenstrootje weg, waardoor heideplanten weer de kans krijgen te groeien en in augustus en september prachtig paars te bloeien.

5Oude plantage

In dit hoge, dichtbegroeide, groene naaldbos kun je heerlijk (ver)dwalen. Het naaldbos is een overblijfsel van een naaldhoutplantage uit de 19e eeuw.In 1847 kocht Candidus ten Brink heidegebied op om er een plantage van te maken. Na overname door de familie Van Tienhoven zijn ook zij verder gegaan met een deel van die houtplantage. Er staan allerlei soorten naaldbomen in dit bos: coniferen, grove dennen, sparren en ook de douglas. Van al deze naaldbomen werden diverse soorten meubels gemaakt of werden ze voor andere doeleinden gebruikt. De familie Van Tienhoven, één van de grondleggers van Natuurmonumenten, heeft zich later vooral toegelegd op het behoud van het heideareaal; zij zetten toen de houtproductie stil. KerststruikTussen alle naaldbomen vind je hulst, voor veel mensen bekend in de kerststukjes. Maar hulst komt dus ook hier in de natuur voor en dan vooral in oude bossen van minstens 150 jaar oud. Het blad van een jonge hulststruik heeft scherpe randjes om zich tegen natuurlijke vijanden te beschermen; planteneters bijten liever in een ander groen blaadje. Oudere hulst heeft bovenaan gladdere blaadjes, omdat deze bescherming op die hoogte niet meer nodig is.

6Huize Kampina

Een mooie witte woning doemt op in het bos. Welkom bij Huize Kampina! Het huidige huis ziet er bijna net zo uit als het eerste huis, dat in 1944 door de Duitsers is vernietigd. Na de Tweede Wereldoorlog is dit huis in 1947 herbouwd voor de toenmalige boswachter Van Ham. Daarna heeft het huis altijd dienst gedaan als boswachterswoning tot 1996. Vanaf toen tot 2008 werd het verhuurd, waarna het in erfpacht verkocht is. Dit houdt in dat de grond nog steeds in eigendom is van Natuurmonumenten.

7Stakenfase

Een bos ontwikkelt zich en kent daarin een aantal fasen. Je staat nu in een berkenbos dat zich in een stakenfase vindt: dunne boompjes, zij en zij. Het ziet er knus uit, maar schijnt bedriegt. Na de stakenfase, komen de berken namelijk in de concurrentiefase terecht. De ene berk is gezonder en sterker dan de ander en groeit daardoor sneller. Zwakkere bomen leggen het loodje. Door de jaren heen vindt er dus een natuurlijke selectie plaats en dat is precies zoals het hoort.De sterke bomen maken bijvoorbeeld de lucht schoon, verspreiden hun zaden en bieden ruimte om te nestelen; de dode bomen zijn een ideale plek voor paddenstoelen, mossen en insecten. Wat er ook gebeurd, alles heeft dus een functie!

8Beek de Beerze

De Beerze is een beek die dwars door de Kampina stroomt. Doe je ogen dicht en luister naar het stromende water; het is altijd in beweging. Het kronkelt en stroomt langs omgevallen boomstammen die begroeid zijn met mos en ander jong leven. Het geeft de plek een ongeschonden en rustieke uitstraling, alsof hier geen mensenhanden aan hebben gezeten. En dat klopt ook wel. Want waar buiten de Kampina de Beerze rechtgetrokken werd voor de landbouw, liet Van Tienhoven de Beerze ongemoeid!De invloed van de mens is overigens wél te zien langs de Beerze. Daar vind je aan weerszijden van het verhoogde pad populieren, die hier vroeger zijn geplant. Vroegere bewoners gebruikten dit pad namelijk om naar Lennisheuvel te lopen. Maar de Beerze stroomde vaak over, waardoor het pad onder water stond en slecht zichtbaar was. Om te voorkomen dat wandelaars in de verraderlijke stroming terecht kwamen en verdronken, markeerde men het pad aan weerszijden met populieren. Op deze manier bleven ze op het rechte pad!

9Jeneverbes

Vroeger groeide de jeneverbes hier volop op de zanderige bodem. Het was een ideale struik voor mens én dier. Vogels vlogen af en aan voor de besjes, het was een mooie schuilplaats voor kleine zoogdieren en de mensen brachten er hun gerechten en dranken mee op smaak. De sterke drank jenever dankt zijn naam aan deze struik.Maar net als de heide, heeft ook de jeneverbes last van het pijpenstrootje. De struik wordt er door overwoekerd en verdrongen.Leonardo da VinciIn de middeleeuwen werd de boom als een symbool van kuisheid gezien. Wanneer je op een schilderij uit die tijd een jeneverbes ziet, dan is dat niet toevallig. Het is meestal een verwijzing naar de persoon op het doek, meestal een dame. De aanwezigheid van de struik bij vrouw onderstreepte haar goede karaktereigenschappen. Op een schilderij van Leonardo da Vinci, het portret van vrouwe Ginevera de Benci, staat ook een jeneverbes. De betekenis van jeneverbes gaat hier nog verder, want de naam Ginevera is ook een verwijzing naar de jeneverbes, net als de hedendaagse meisjesnaam Jennifer.
Kampina

Wat wij hier doen

Herstel van natte heide

Natuurmonumenten grijpt op de Kampina in om de diversiteit aan planten en dieren te vergroten. We zorgen voor een uitgekiend bosbeheer. Zo worden de voormalige productiebossen steeds gevarieerder. Er groeit meer voedsel en er ontstaat nestgelegenheid voor insecten, vogels en andere dieren. Eerder herstelden we de natte heide langs een aantal vennen. Hiervoor kapten we bomen en plagden we de oevers af. Ook de vennen onderhouden we. Komende jaren gaan we samen met het waterschap De Dommel het beekdal van de Beerze herstellen. Help jij ook mee?

Help mee
4.3 km

Wandelroute Kerkpad Kampina, bij Boxtel