Wandelen

Wandelroute Schaapskooi Veluwezoom, bij Rheden

Wandelroute Schaapskooi Veluwezoom, bij Rheden

2.02 km

Waar

Nationaal Park Veluwezoom

Wandelen

Wandelroute Schaapskooi Veluwezoom, bij Rheden

Een korte, afwisselende wandeling door het landgoed Heuven, erg leuk met je (klein)kinderen. Met een beetje geluk ontmoet je de schaapskudde bij de kooi, en in het voorjaar de lammetjes.

Heuven is een landgoed in Nationaal Park Veluwezoom met een rijke geschiedenis. Onderweg zie je gebouwen die hiervan getuigen. En kom je langs een spannend klim- en klauterbos.

Wandel deze route met onze route-app

Wil je de route zonder kaart lopen, volg dan de paaltjes met een groene pijl vanaf het informatiepaneel bij de achteringang van het bezoekerscentrum.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Bezoekerscentrum Veluwezoom: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Neem vanaf de A12 (Utrecht - Arnhem) ten oosten van Arnhem op het knooppunt Velperbroek de afslag Zutphen. Daarna afslag Velp. Volg verder de borden Veluwetransferium Posbank. Komende vanaf Doesburg/Dieren volg je de borden vanuit De Steeg.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Neem de trein naar Rheden. Kijk op www.ns.nl voor de actuele dienstregeling. Vanaf het station is het 10 minuten lopen. Volg de gele borden ’bezoekerscentrum’.
Neem de bus vanuit Arnhem, stap uit bij pannekoekenhuis Strijland. Vanaf daar is het ongeveer 10 minuten lopen. Volg de gele borden ’bezoekerscentrum’.

De route

 Startpunt

1Akker voor vlinders

Als je het pad omhoog loopt, passeer je links een glooiende akker. Het reliëf op deze stuwwal ontstond in de laatste ijstijd (ca. 200.000 jaar geleden). De akker wordt vaak ingezaaid met wilde bloemen om vlinders te trekken. In dit gebied komen - nachtvlinders meegerekend - zo’n 400 soorten vlinders voor. Bijzonder zijn de zeldzame bosparelmoervlinder en de tauvlinder.
Akker voor vlinders

2Landgoed Heuven

Het landgoed was al bekend in de veertiende eeuw en heette toen ‘Goet thoe Hoeven’. De bestaande vorm kreeg het nadat Jacobus Willem Wurfbain het in 1856 kocht. Hij was een welgestelde Amsterdamse bankier. Samen met aangrenzende gronden toverde hij dit van oorsprong kleinschalige agrarische gebied om tot een romantische buitenplaats. Naast het grote landhuis werd onder andere een parkbos met verschillende exotische bomen aangelegd. Het monumentale landhuis zelf is helaas verdwenen. Vanuit het huis hadden de bewoners een adembenemend uitzicht op het IJsseldal. Zelfs tot in Duitsland kon je kijken. Wil je weten waar de oorspronkelijke locatie was? Zoek dan naar de twee oude lindebomen in het weitje aan je rechterhand. Daarachter - op de heuveltop - had de vooraanstaande Amsterdamse architect M.G. Tetar van Elven het landhuis gebouwd.
Landgoed Heuven
Landgoed Heuven

3Koetshuis en Noors huisje

De kleindochter van de heer Wurfbain (Catharina) was een ondernemende, flamboyante vrouw. Ze hield van jagen in het bos en reed motor op een Harley Davidson die ze kreeg toen ze 18 jaar oud was. Zij liet het landhuis in 1939 afbreken. Het was te kostbaar in onderhoud. Zelf bewoonde deze juffrouw Wurfbain het iets verderop gelegen houten huisje. Een traditionele Noorse ‘stabur’. Aan de linkerkant van het pad zie je het koetshuis uit 1861. Gebouwd naar voorbeeld van de Engelse Tudorgotiek. Let ook op de karakteristieke paardenhoofden aan de gevel. Naast het koetshuis staat het pauwenhuis dat in originele staat is herbouwd. Door omstandigheden is het op dit moment niet 'bewoond'.
Koetshuis en Noors huisje
Koetshuis en Noors huisje

4Klimmen en klauteren

Rondom groeien vele exotische bomen en fraaie rododendrons. Je vindt er bijvoorbeeld een kornoelje (Cornus kausa) die in juni uitbundig bloeit. Opvallend zijn de hoge adelaarsvarens op de bodem. Deze verkiezen mineraalrijke maar humusarme bodems. De grond van het voetpad is okergeel. Dit komt door de aanwezige lössbodem.Links van het pad ligt het klim- en klauterpad gemaakt van boomstammen. Leuk en spannend bosparcours voor kinderen. Waar je als evenwichtskunstenaar kunt balanceren op hangbruggen, klimmen op stammetjes, en van het ene op het andere toestel verder kunt klauteren.
Klimmen en klauteren
Klimmen en klauteren
Klimmen en klauteren

5Schaapskooi

De rietgedekte schaapskooi biedt onderdak aan een kudde Veluwse heideschapen. Schaapskooien als deze waren eigenlijk primitieve mestfabriekjes. Vóór de uitvinding van kunstmest waren schapen onontbeerlijk voor de boeren. De dieren graasden overdag op de heide en sliepen ’s nachts in de schaapskooi. De schapen stonden er op een dikke laag heideplaggen. Deze zogenaamde ‘potstal’ werd in het voorjaar leeggeschept en het mengsel van mest en plaggen uitgestrooid op de akkers.Hoewel schapenmest tegenwoordig niet meer noodzakelijk is, gebruikt Natuurmonumenten de kudde nog altijd bij het beheer van de hei. Zonder de grazende schapen - en ook de IJslandse paarden - zou de hei snel dichtgroeien met gras en bomen. Neem gerust een kijkje bij de kooi. Het grootste deel van het jaar graast de kudde overdag op de hei. Maar op woensdag en zondag zijn de schapen vaak ‘thuis’.
Schaapskooi
Schaapskooi
Schaapskooi

6Heienbeek

Iets verderop liggen in een idyllisch groen dalletje twee langgerekte vijvers: de Heienbeek. Het zijn natuurlijke vijvers. Ze worden gevoed door een spreng aan de uiterste westzijde. Tot in de twintigste eeuw een drink- en wasplaats voor de schapen. Voor een knip- en scheerbeurt van de schapen leidde de herder ze de vijver in om ze te wassen.Waar de vijver breder wordt, vervolg je de wandeling via de trap omhoog, het hekje door. De wandeling gaat verder over een verharde klinkerweg. Langs deze weg vind je een aantal bijzondere kunstwerken: in 2014 veranderde Arjan Besemer stronken van beuken in ware kunstwerken. Je loopt hier door en langs statige beukenlanen van het ‘sterrenbos’. Dit jachtbos met diagonale paden - in de vorm van een ster - was onderdeel van het oudere landgoed uit 1700. Het is het enige overgebleven stijlkenmerk uit die tijd. De grote siervaas die vroeger precies het centrum markeerde, staat nu bij het graf van juffrouw Wurfbain (vlakbij het Noorse huisje).
Heienbeek
Heienbeek

7Rentmeesterswoning

Even verderop aan de rechterkant de geel gepleisterd rentmeesterwoning. Een stenen uil siert het klokkentorentje. Ook in de nissen bij het portaal wonen twee stenen uilen. Het hoeft daarom niet te verbazen dat deze woning de ‘Uylenburg’ wordt genoemd. De bel van het torentje werd vroeger geluid om het begin en einde van de werktijd van het personeel aan te geven.De muur rechts langs de klinkerweg is de vroegere tuinmuur van het landgoed. Hier achter lagen de grote moestuin en boomgaard die groenten en het fruit leverden voor de bewoners van het landgoed Heuven. Vers van het land.
Rentmeesterswoning
Rentmeesterswoning

8Eindpunt

Je bent bijna aan het einde van de wandeling gekomen. Als je nog wat wilt drinken in de brasserie of een kijkje wilt nemen in het bezoekerscentrum, loop je rechtdoor. We hopen dat je hebt genoten van de wandeling. Voor meer leuke routes, zie elders op deze site, of download onze route-app (natuurmonumenten.nl/routeapp).
Nationaal Park Veluwezoom

Wat wij hier doen

Wat doen wij hier

Natuurmonumenten houdt Nationaal Park Veluwezoom al ruim honderd jaar in topconditie. We zetten runderen, paarden en schapen in om heide en stuifzandgebieden open te houden. In het bos krijgen inheemse bomen de ruimte. Op landgoederen onderhouden we lanen, weides en waterpartijen. Zo creëren we ideale omstandigheden voor onze planten en dieren. De komende jaren besteden we aandacht aan de wegen en paden van de Veluwezoom. Zo blijft dit drukbezochte natuurgebied in de toekomst goed toegankelijk voor verschillende gebruikersgroepen. De natuur staat hierbij voorop, want natuur beschermen is en blijft ons belangrijkste doel.

Word lid
2.02 km

Wandelroute Schaapskooi Veluwezoom, bij Rheden