Over Natuurmonumenten

Onderwerpen & Standpunten

Zonne-energie

Fotograaf: Eliza SchefferNatuurmonumenten is voorstander van duurzame energie, waar zonne-energie onderdeel van uitmaakt. Natuurmonumenten vraagt de overheid om zich maximaal in te zetten voor energiebesparing en duurzame energie. Tegelijkertijd benadrukken wij het belang van zorgvuldige inpassing van zonne-energie in natuur en landschap. Hierbij zijn omvang en locatie van zonnepanelen bepalend. 

Situatie

In 2050 moet de energieproductie in Nederland volledig duurzaam zijn. Naast de kansen voor duurzame energie uit windmolens, biomassa en warmte zijn er ook kansen voor zonne-energie. Hoewel zonne-energie op dit moment nog een beperkte bijdrage levert, ongeveer 4 procent van alle hernieuwbare energie in Nederland is zonne-energie (CBS 2015), kan het een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de energiedoelstellingen. Zonne-energie is namelijk een schone vorm van energie en maakt een sterke ontwikkeling door: er ontstaan steeds meer initiatieven. Hoewel deze initiatieven vooral toe te juichen zijn, zijn er ook enkele situaties denkbaar waar zonnepanelen minder passen.

Meer zonnepanelen op daken

Natuurmonumenten is in de eerste plaats voor zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven. Dit heeft weinig effecten op natuur en landschap en verdient maximale inzet. Volgens Zonatlas is er in Nederland nog 675 miljoen m² geschikt dakoppervlak op bestaande bebouwing om zonne-energie op te wekken.

Meervoudige ruimtegebruik

Daarnaast zien we mogelijkheden in meervoudig ruimtegebruik, bijvoorbeeld opwekking van zonne-energie gecombineerd met andere functies (grootschalige infrastructuren of waterberging) mits natuur-, cultuurhistorische- en landschapswaarden niet in het geding komen. Verder ondersteunen wij in het algemeen altijd kleinschalige opwekking van zonne-energie.

Geen grootschalige zonneparken in waardevolle natuur en landschap

Over grootschalige zonneparken (grote velden van zonnepanelen op de grond) zijn we kritisch. Die passen niet in natuurgebieden en waardevolle landschappen die kenmerkend zijn vanwege hun ongereptheid, cultuurhistorische karakter of herkenbare natuurlijke elementen.

Een groot ruimtebeslag van zonnepanelen in deze waardevolle gebieden kunnen voor verstoring zorgen en vormen een risico: er kan verlies, verandering en verstoring van leefgebieden van soorten optreden. Natuurmonumenten vindt dat bescherming van deze bijzondere gebieden voorop moet staan.

Alternatieve locaties

We volgen de ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie met nieuwsgierigheid en ondersteunen de initiatieven die tevens voordelen hebben voor de biodiversiteit. We zijn dan ook nieuwsgierig naar de mogelijkheden voor zonne-energie van geschikte omvang op locaties waarbij geen natuur- en landschapswaarden in het geding zijn.

Zo kunnen zonneparken op landbouwgrond in bepaalde gevallen inkomsten genereren en tegelijkertijd zorgen voor een verhoging van natuurwaarden. Op landbouwgrond met zonnepanelen zijn bijvoorbeeld minder bestrijdingsmiddelen of kunstmest nodig in vergelijking met volledig agrarisch landgebruik. Ook vervuilde gronden of voormalige afvalstortplaatsen kunnen zeer geschikt zijn voor zonnepanelen. Hetzelfde geldt voor locaties met verhoogde (grond)waterstanden. Maar ook hier is een zorgvuldige inpassing in natuur en landschap belangrijk. Daarnaast dient het plaatsen van zonnepanelen altijd in samenspraak te gaan met omwonenden en andere betrokkenen.

Wat doet Natuurmonumenten?

Natuurmonumenten juicht duurzame initiatieven toe. Met behoud van robuuste natuurgebieden (en daarmee ook de opvang van CO2), klimaatbuffers, biomassa en het verminderen van onze eigen CO2-uitstoot, levert Natuurmonumenten haar bijdrage aan een duurzame wereld. 90 % van onze elektriciteit wordt met windenergie opgewekt en 10% via eigen zonnepanelen, bijvoorbeeld op daken van onze beheerkantoren. Daarnaast werken we met derden samen op het gebied duurzaamheid. Zo willen wij biomassa (riet, gras, stro en houtresten) dat vrijkomt bij natuurbeheer aanbieden als grondstof voor het opwekken van energie aan DSM Nederland. Hier kunnen in de toekomst duurzame producten van worden gemaakt . Tevens zijn we in 2012 een samenwerking gestart met Greenchoice. Greenchoice levert uitsluitend groene stroom waarvan het merendeel in Nederland is opgewekt. Voor meer informatie, zie ons dossier klimaatverandering.

Wat kan jij doen?

Bij een bezoek aan de natuur past natuurlijk groen reizen: kom vooral op de fiets of met het openbaar vervoer. Iedere dag kun jij het verschil maken met milieubewuste keuzes. Denk je eraan om zonnepanelen te nemen? Neem dan eens een kijkje op de website van Greenchoice. Zie ook de website van MilieuCentraal voor meer inspiratie voor groen gedrag!

word nu lid