Over Natuurmonumenten

Onderwerpen & Standpunten

Waterkracht

Fotograaf: Frans BosscherNatuurmonumenten is geen voorstander van waterkrachtcentrales in Nederland. De opbrengst is namelijk gering, terwijl de potentiële schade aan de natuur groot is.

Beperkte opbrengst

Waterkracht is een duurzame bron van energie die opgewekt wordt door middel van stromend water. De energie van water wordt in waterkrachtcentrales omgezet in elektriciteit. Hoe sneller het water stroomt, hoe groter de energieopbrengst.

Vanwege geringe hoogteverschillen in Nederland levert waterkracht een beperkte bijdrage aan onze een duurzame energievoorziening. Het totaal vermogen aan waterkracht bedraagt 37 megawatt (CBS, 2015) goed voor 0,3 % van de totale hernieuwbare energie in Nederland. Op dit moment zijn er zeven waterkrachtcentrales in Nederland (CBS, 2014) en tientallen kleinere (historische) waterkrachtcentrales, zoals watermolens (CBS, 2014).

Natuurmonumenten is voorstander van duurzame energie, maar ziet weinig potentie die waterkrachtcentrales aan onze duurzame energievoorziening kunnen bijdragen. Dit vanwege de bescheiden opbrengst en de mogelijke nadelige gevolgen voor natuur en landschap.

Nadelig voor natuur

Wat de impact is van waterkrachtcentrales op de omgeving is afhankelijk van de locatie, omvang en de architectuur van de molen. Waterkrachtcentrales hebben over het algemeen negatieve effecten op de natuur. Ze veranderen de natuurlijke waterprocessen, zoals de waterkwantiteit, de stroomsnelheid en sedimentatie van bijvoorbeeld zand en grind. Hierdoor kan de ecologische kwaliteit achteruit gaan en een verschuiving in soorten optreden. Vooral vissen ondervinden veel hinder van de centrales omdat deze obstakels vormen op hun (migratie)routes. Hierdoor kunnen vissen gedesorienteerd raken en zelfs sterven. Bij meerdere centrales op de vismigratieroute of in dezelfde stroom vormen deze effecten een extra bedreiging voor vissoorten en vispopulaties.

Effecten minimaliseren

Vanwege deze negatieve effecten voor de natuur, en mogelijk ook het landschap, en de geringe energieopbrengst is Natuurmonumenten geen voorstander van waterkrachtcentrales in Nederland. Natuurmonumenten pleit er juist voor om negatieve effecten van bestaande waterkrachtcentrales te minimaliseren. Waterkrachtcentrales zouden aan strenge ecologische criteria moeten voldoen, gecombineerd met de aanleg van effectief werkende visomleidingen (vistrappen en visgeleidingsystemen) waardoor  centrales goed passeerbaar worden voor alle vissoorten met een sterftenorm van maximaal 0,1 % per centrale. Wij zien weinig potentie in de aanleg van nieuwe waterkrachtcentrales.

Uitzonderingsgevallen

In uitzonderingsgevallen zouden waterkrachtscentrales in kleinere wateren, zoals zijtakken van grote rivieren mogelijk kunnen zijn, mits hier geen ambitie geldt om vispopulaties te behouden of herstellen en de ecologische schade minimaal is.  Nieuwe barrières in het water moeten worden vermeden. De effecten voor de natuur dienen structureel gemonitord te worden. Deze genoemde uitgangspunten zijn ook van belang bij getijdencentrales.

Wat doet Natuurmonumenten?

Natuurmonumenten maakt zich hard voor behoud en bescherming van natuur en landschap in Nederland. Omdat waterkrachtcentrales altijd effect hebben op de omgeving, pleiten we voor natuur- en landschapsvriendelijke waterkrachtcentrales. Historische watermolens bijvoorbeeld hebben over het algemeen weinig schade voor natuur. We zijn geen voorstander van de aanleg van nieuwe waterkrachtcentrales.

word nu lid