natuurgebied

Maasuiterwaarden

Uiterwaarden bij Oss

In de omgeving van Oss liggen enkele mooie natuurgebieden langs de Maas. De uiterwaarden hebben elk hun eigen charme en verhaal.

Fotograaf: Ed ZijpHemelrijkse Waard

Trek vanaf de uitkijktoren het nieuwe gebied in! Je kunt de auto of fiets op de parkeerplaats kwijt aan de Oijense Benedendijk in Oijen >>

Geniet van het uitzicht en ga heerlijk struinen door de riviernatuur, laat je gedachten meevoeren op de wind en speur naar de vele vogels die zich al laten zien. Het nieuwe natuurgebied de Hemelrijkse Waard bij Lith ligt er al prachtig bij. De komende jaren zal het 225 hectare grote gebied zich nog verder ontwikkelen met ruige riviernatuur. Op het land en in het water. Open water, ruige stukken, moeras en bos wisselen elkaar af. Het gebied is al eerder in beeld gebracht op maasfilm.eu (kijk onder Hemelrijkse Waard).

Uitvoering van een 'hemels' project

In 2015 is begonnen met de uitvoering van de herinrichting, een samenwerking van Rijkswaterstaat en Natuurmonumenten. De doelen?

  • Natuurontwikkeling met een beter leefgebied voor riviergebonden dieren en planten,
  • waardoor ook schoner water (ecologisch en chemisch) ontstaat,
  • en tot slot betere bescherming van het land achter de dijken tegen hoogwater. 

Lees alles over de herinrichting >>>
Download de detailkaart van het natuurgebied >>>

OSSENKAMP EN KASTEEL VAN OIJEN

Het prachtige witte kasteel Van Oijen bij Oss wordt momenteel door een ondernemer ingericht als horecagelegenheid. Je kunt hier binnenkort overnachten en op het terras kunt genieten van een drankje. Natuurmonumenten is bezig met plannen voor het herstellen van oude toegangsbrug en het zichtbaar maken van het oude, eerste kasteelterrein.

Riviereiland

Ook willen we de voormalige rivierloop langs het kasteel opnieuw uitgraven en zorgen dat moeras en ooibossen hieromheen blijven en kunnen ontstaan. De Ossenkamp zelf kan na verlaging weer een karakteristiek riviereiland worden. De Maas kan straks weer over meer natuurlijke oevers beschikken, met een zandige vooroever, een oevergeul en moeras.

Groenendijk Haren

Je kunt heerlijk wandelen langs een deel van de Groenendijk tussen de Maasakker en Hertogswetering. Mede op initiatief van de kernraad Haren, gemeente Oss, is er een wandelpad aangelegd. 

Download de route Groenendijk - Haren >>>

Natuurverbinding en twistpunt

Dankzij het landinrichtingsproject 'De Lage Maaskant' functioneert de Groenendijk als ecologische verbinding richting de Maas.

Bij de dijk aan de zuidkant van de Groenendijk, kon het water van de Maas nog overstromen. Deze dijk was vroeger een heet hangijzer voor de bewoners aan de oost- en westkant ervan. De oosterlingen staken de dijk door, want zij wilden geen hoogwater hebben in hun gebied. De westerlingen waren daar weer niet blij mee…zij stortten een muur van beton in de Groenendijk, zodat de oosterlingen hem niet meer door konden steken! Een stuk van die muur wil Natuurmonumenten weer zichtbaar maken.

Bij de Maasdijk die in dit natuurgebied ligt, vind je een ondiepe waterplas en in het zuiden sluit de natuur aan op het bos- en moerasgebiedje Strijbeemden. Rond dit bosje herstelt Natuurmonumenten vochtige graslanden die hier van oorsprong voorkwamen. HIer groeien en bloeien tal van bloemen, waar insecten op af komen. Deze trekken vervolgens weer verschillende vogels aan.

Diedensche Uiterdijk & Maasakker

Samen met steenfabrikant Rodruza werkt Natuurmonumenten hier aan een mooi natuurgebied langs de Maas in combinatie met kleiwinning voor bakstenen. In Rossum vind je namelijk nog een fabriek waar de stenen gebakken worden. Ouderwetse riviernatuur krijgt dankzij deze samenwerking weer een kans langs de Diedensche Uiterdijk. En door het afgraven van de oevers ontstaat de komende jaren meer en meer ruimte voor de Maas.

Natuurmonumenten gaat verder en wil de Diedensche Uiterdijk en Maasakker op elkaar aan laten sluiten tot één groot aaneengesloten natuurgebied. Beheerder Fons Mandigers vertelt meer over dit natuurproject in het filmpje over de herinrichting. Wij willen hier ook het aantal natuurvriendelijke oevers langs de Maas verder uitbreiden. Momenteel werken we aan een 300 meter brede rivieroever; dit doen we samen met Rijkswaterstaat en de Nijmeegse baksteenfabrikant Rodruza. 

Genieten van riviernatuur

Over enkele jaren kun je struinen, wandelen en genieten van nieuwe Maasnatuur bij de Diedensche Uiterdijk. Het gebied groeit uit tot het grootste natuurgebied langs de bedijkte Maas! In natuurgebied Maasakker kun je een heerlijk rondje wandelen langs water, riet, en graslanden waar Brandrode runderen grazen.

Maasoevers Neerlangel, Demen, Dieden

Als alles volgens plan loopt, verandert het uiterlijk van de uiterwaarden vanaf Neerlangel, bij Demen, tot voorbij Dieden aanzienlijk. Zodra Rijkswaterstaat Limburg opdracht geeft, komt hier een natuurvriendelijke oever langs de Maas. Natuurmonumenten steunt het plan, maar pleit tegelijk voor een bredere kijk en de ontwikkeling van de gehele uiterwaard.

Uitzichtpunt

De plannen zijn uitgewerkt in overleg met de bewoners van Demen en Dieden. Er is bijvoorbeeld met een campingeigenaar afgesproken dat er een uitzichtpunt komt voor mindervaliden. Het plan omvat bovenal de aanleg van een geul van pakweg anderhalve kilometer. De geul van circa 50 meter breed krijgt een brede moerasoever. Na de werkzaamheden zal Natuurmonumenten het gehele terrein beheren. En het nieuwe natuurgebied wordt samengevoegd met de aangrenzende Middelwaard. Brandrode runderen zullen ervoor zorgen dat het landschap behouden blijft.

Macharense Waard

De 200 voetbalvelden grote Macharense Waard ligt tussen Megen en Macharen en is door de provincie aangewezen als nieuw natuurgebied. Je kunt hier prachtig van pontje naar pontje wandelen: van Appeltern naar Megen en weer terug over de dijk.

Oude eendenkooi

In de natuur van Macharen ligt nog een oude eendenkooi met relicten. De kooi is samen met landschapsbeheer Oss hersteld, hij was helemaal dichtgegroeid met een populierenbos. Nu kun je een mooie wandeling maken langs de kooiplas, het bosje en de twee vangarmen. Besef tijdens je wandeling dat je langs een historische, oeroude Hollandse uitvinding loopt! Op de plas zelf kun je nu wilde eenden, krakeenden en kuifeenden zien. 

Wil je meer weten? Lees dan het verhaal achter de eendenkooien >>

KuifeendFotograaf: Ab BaasBron: Saxifraga

Verlagen van de waterstand

Voor Natuurmonumenten heeft natuurontwikkeling in deze uiterwaard grote prioriteit. De Macharensche Waard is één van de weinige locaties waar grootschalige natuurontwikkeling mogelijk is in combinatie met waterstandverlaging. Bovendien ligt het gebied dicht bij Oss en recreatiegebied de Gouden Ham, zodat het met meer natuur en Meer Maas (LINK) extra aantrekkelijk wordt om te recreëren.

Bij de smalle uiterwaarden bij Megen en voorbij het veerpontje maken we een brede natuurlijke oever. In het centrale deel van de uiterwaard graven we de oude bedding van de Maas weer uit. Daar kan zich een rivierarm ontwikkelen omgeven door moerassen en ooibossen. Dichter bij de Maas moet piekwater, hoogwater door veel regen of smeltwater, snel kunnen wegstromen. Grote grazers zullen hier helpen de oevers open te houden.

Middelwaard Ravenstein

Staand op een oude bunker in de Middelwaard bij Oss, heb je een prachtig uitzicht over het Maasgebied. Je kijkt tussen de jonge wilgenbosje naar de nevengeulen van de rivier. De bunker stamt nog uit de Tweede Wereldoorlog, hier gebouwd om de spoorbrug te beschermen.

Veilige rivier

Op deze plek is het allereerste Meer Maas-project gerealiseerd toen de Maasdijk tussen Ravenstein en Demen werd versterkt. Ter compensatie voor de dijkverzwaring is door (voormalig) Waterschap De Maaskant de uiterwaard verlaagd, waardoor er nu een prachtige nevengeul ligt.

Meer Maas is een grootschalig project voor zowel natuurontwikkeling als het veiliger maken voor omwonenden van de Maas; het overstromingsgevaar wordt verminderd. Lees meer over Meer Maas>>> 

Paaiplaats voor vissen

Midden in de uiterwaard ligt de vijftig meter brede geul met vlakke natuurlijke oevers. Deze geul is aan één kant met de Maas verbonden. De wisselende dieptes maken de geul geschikt als paaiplaats en leefgebied voor vissen en andere waterdieren. De gehele uiterwaard wordt door Natuurmonumenten als natuurgebied beheerd. In de zomer graast er een kleine kudde Brandrode runderen om het landschap open te houden. De Middelwaard is vrij toegankelijk vanaf de dijk bij Ravenstein.

word nu lid