Wandelen

Wandelroute Brunssummerheide, bij Heerlen (lichtblauw)

Wandelroute Brunssummerheide, bij Heerlen (lichtblauw)

4.7 km

Waar

Brunssummerheide

Wandelen

Wandelroute Brunssummerheide, bij Heerlen (lichtblauw)

Maak kennis met het prachtige heide- en heuvelland in Zuid-Limburg bij Heerlen.

Ga voor de start van de route vanuit het bezoekerscentrum naar rechts (zie ook de wegwijzer) en volg dan de paaltjes met de smalle lichtblauwe band, om het bezoekerscentrum heen. Bij de sterrenwacht ga linksaf richting het boombeeld.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Bezoekerscentrum Brunssummerheide: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Vanaf de A2
Rijd vanaf Kerensheide (A2) richting Heerlen/Aken (A76).
Ga bij knooppunt Ten Esschen richting Heerlen (N281) en neem daarna meteen de eerste afrit, Voerendaal/Heerlen-Noord, Woonboulevard.
Ga op de rotonde links af.
Volg de Beersdalweg tot bij het 5e verkeerslicht. Sla hier linksaf.
Ga bij de rotonde weer links af, de Heerenweg op.
Blijf deze weg volgen tot de volgende rotonde.
Ga bij de rotonde rechtdoor en na ongeveer 100 meter een smalle weg in naar rechts, dit is de Schaapskooiweg. Aan de rechterkant ligt een groot parkeerterrein.
Loop vanaf het parkeerterrein rechtdoor, neem bij het knooppunt van paden het tweede pad rechts richting het bezoekerscentrum.

De route

 Startpunt

1Oude stortplaats

De heuvel die je net bent afgelopen is een bijzonder voorbeeld van menselijk ingrijpen. Je zou het namelijk niet zeggen, maar het is de voormalige vuilstort van Heerlen. Nu maakt het onderdeel uit van dit prachtige natuurgebied, waar je van hieruit een mooi overzicht hebt.

2Kleine vennen

Je kijkt nu uit op de Schrieversheidevennen, ontstaan omdat een ondoordringbare kleilaag het water stopt. De vennen zijn dus erg afhankelijk van regen en in de zomer is er minder water in dan in de winter. De vennen zijn een geliefde voortplantingsplek voor de vinpoot- en de alpenwatersalamander.

3Berken en vliegdennen

Kijk voor je linksaf gaat, ook even naar de bomen die de heide wat reliëf geven: berken en solitaire vliegdennen. BerkEen berk is een echte pionierboom: een boom die als eerste zijn 'kop' opsteekt. Wij bestrijden de boom op de heide, omdat hij deze anders heel snel overwoekert en er een berkenbos ontstaat. VliegdenEen vliegden is een grove den die zo genoemd wordt, omdat het zaadje dat voorzien is van een vleugeltje met de wind is meegevoerd en zo op de veelal schrale zandgrond wortel heeft geschoten. Deze boom heeft volop de ruimte gekregen om al laag takken in de breedte te laten groeien. Het uiterlijk van deze grove den is daardoor compleet anders, dan zijn familieleden in de dichtere (productie)bossen. Die bomen groeien recht omhoog en hebben alleen bovenin wat zijtakken.De vliegden is voor de nachtzwaluw erg belangrijk. Deze vogel broedt op de grond, maar de lage takken gebruiken ze voor beschutting.
Berken en vliegdennen

4Kwetsbare natuur

Naar rechts kijkend door de bomen heen zie je een open vlakte, een kwetsbaar gebied, een nat gebied waar orchideeën en de addertongvarens groeien.SporenVarens verspreiden zich door middel van sporen, die door wind en regen worden verspreid. De minuscule sporen waaien door de lucht en wanneer ze op de grond belanden, groeit uit de spore een voorkiem. Daaruit ontstaat de nieuwe varen.

5Natuur en recreatie

In dit deel van de Brunssummerheide komt een recreatieve en natuurverbinding tussen Brunssummerheide en Schutterspark in Brunssum. Zo komt er ten noorden van de Koffiepoel een heidegebied bij met struikheide en wat bos. En we leggen enkele wandel- en fietspaden aan. Deze ontwikkeling helpt bij het verbinden van de natuurgebieden Schinveldse bossen, Brunssummerheide en Tevenererheide. De gebieden kunnen op deze manier samensmelten tot het uitgestrekte, grensoverschrijdende Heidenatuurpark.

6Koffiepoel

Je kijkt nu uit op de Koffiepoel: een vijver die het overblijfsel is van de bruinkoolwinning die hier van 1908 tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog plaatsvond. De naam van de poel verwijst nog naar de kleur van de delfstof. Behalve padden en kikkers komen hier ook vleermuizen voor, waaronder de watervleermuis.

7Veenmossen

Links van het pad ligt een grote diepte met een broekbos-veenbos. Dit is een deel van gebied waar in 1955 een aardverschuiving plaatsvond. Het is een zeer nat bos met bijzondere veenmossen.

8Stuifzandvlakte

Het zand op deze vlakte is afkomstig van de deklaag van de bruinkoolgroeve, de huidige Koffiepoel. Het zand ziet er wat witter uit dan je zou verwachten. Dit komt omdat het zilverzand 20 miljoen jaar oud is; toen lag de Brunssummerheide nog aan of zelfs onder de zee!Natuurmonumenten rooit hier regelmatig bomen om de wind meer vrij spel te geven, zodat deze zandvlakte zich kan ontwikkelen tot een zandverstuiving. Aan de rand komen de blauwvleugelsprinkhaan en de groene zandloopkever voor. De kever heeft prachtige kleuren: lichtgroene dekschilden met een paar witte of gele vlekjes, die iriseren in het zonlicht. Over het gehele lichaam is een parelmoerachtige glans te zien. Hij zit graag in een zelf gegraven holletje totdat het zonnig weer wordt. Dan komt hij tevoorschijn, en is dan meestal nogal gehaast. WereldkampioenDe zandloopkever is de snelste hardloper ter wereld. Als je leest dat hij 8 km per uur kan rennen, lijkt dat niet zoveel. Maar omgerekend naar mensgrootte (een kever van 1.75 m), dan is dat bijna 500 km per uur!
Stuifzandvlakte

9Lachende vogel

Natuurmonumenten is bezig om het grove dennenbos langzaam om te vormen naar een natuurlijk loofbos met meer variatie. Door meer licht te creëren op de bodem krijgen andere bomen, zoals de eik een kans. Er ontstaan dan meerdere lagen (hoogtes) in het bos waar reeën meer beschutting vinden. Reebokken vegen hun gewei af aan de bast van kleine boompjes. Aan deze veegsporen zie je dat reebokken hier in het bos lopen. Dood hout voor de dierenNatuurmonumenten laat deels dood hout staan en liggen. Het is een mooie voedselbron voor insecten. Vervolgens krijgen verschillende soorten spechten, zoals de grote bonte en de groene specht, weer meer kans om aan voedsel en woonruimte te komen. De groene specht herken je aan zijn 'gelach', luister maar!
Lachende vogel

10Heidevelden

Heidevelden zijn typische, eeuwenoude cultuurlandschappen. Ze zijn hier ontstaan in de middeleeuwen door ontbossing en intensieve begrazing.Natuurmonumenten heeft gekozen om deze heide te behouden. Om de heide open te houden, is heidebeheer nodig. We laten de heide hier begrazen door een kudde Schoonebeker schapen onder leiding van een herder, vrijwilligers trekken jonge dennen en berken uit de hei en er wordt geplagd.De schaapskudde heeft een nachtverblijf in de schaapskooi vlak bij het bezoekerscentrum. Tegen het vallen van de avond is de kans dan ook groot dat je de herder en zijn kudde hier ziet of de schapenbellen hoort.
Brunssummerheide

Wat wij hier doen

Behoud van de heide

De Brunssummerheide is ontstaan door menselijk gebruik. Doen we niets, dan verandert de heide in bos. Om de heide open te houden, laten we schapen grazen en kappen we regelmatig bomen. Want hoe gevarieerder de heide, hoe meer dieren en planten hier hun plekje kunnen vinden. Ook onderhouden we de wandel- en fietsroutes, zodat iedereen van dit gebied kan genieten. Help jij ook mee?

Help mee
4.7 km

Wandelroute Brunssummerheide, bij Heerlen (lichtblauw)