Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan

Tolhoes en schuur De Klencke

Een markante boerderij gebouwd in 1820, die vroeger als tolhuis diende. De schuur naast de boerderij, in Drenthe aangeduid als 'bijschuur', heeft rieten gevelbekleding. Op het voorerf staat een waterput met haal en er ligt erf-verharding van flinten (veldkeien).

Dubbele functie

't Tolhoes is in 1820 gebouwd met de dubbelfunctie van boerderij en tolhuis. Jonker mr. Derk van der Wijck is dan eigenaar van havezate De Klencke en bezig met het ontginnen van de heidevelden van het Klenckerveld. De heidevelden zijn nog onbegaanbaar, daarom laat hij er een weg aanleggen.

Drentse bouwstijl

Ontginningsboerderij 't Tolhoes krijgt de taak tol te innen voor het gebruik van de weg. De boerderij is karakteristiek voor de Drentse landelijke bouwstijl in het begin van de 19e eeuw. Het is een hallenhuis met achterbaander, de grote inrijdeuren in de achtergevel. Typerend voor de bouwtijd zijn de schuifvensters met roedenverdeling en luiken in de voorgevel. In het achterhuis zitten gietijzeren halfronde stalramen. Deze kwamen eind 19e eeuw op de markt en zijn hier in 1875 aangebracht. De schuur naast de boerderij, in Drenthe aangeduid als 'bijschuur', heeft rieten gevelbekleding. Op het voorerf staat een waterput met haal en er ligt erf-verharding van flinten (veldkeien).

Oelebret

Een uilenbord, of in het Drents 'oelebret', is een driehoekig houten bord aan het uiteinde van een dak. Het dient voor ventilatie en beschermt tegen inregenen. In het midden zit een gat waardoor kerk- en steenuilen in en uit kunnen vliegen. Zij houden de schuren vrij van muizen.

Tolhuizen

Tol heffen komt tot ver in de 20e eeuw veel voor in Nederland. Tot de komst van de auto zijn (goed begaanbare) wegen schaars. Daar waar wegen grootgrondbezit kruisen, pikt de grondeigenaar graag een graantje mee door het heffen van tol, vaak in ruil voor onderhoud van een weggedeelte. Al die kleine tollen zijn nu verdwenen, maar de tolhuizen zijn vaak nog goed herkenbaar aan hun ligging zeer dicht langs de weg.

  • Bouwjaar: 1820
  • Architect: Onbekend
  • Status: Streekeigen bouwstijl