Wandelen

Woeste Route Sprengenberg

Woeste Route Sprengenberg

17.74 km

Waar

De Sprengenberg

Wandelen

Woeste Route Sprengenberg

Stevige schoenen aan, rugzak om en wandelen maar! Een ruige dagwandeling over de heuvelachtige en zeer afwisselende Sprengenberg, onderdeel van Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug.

De route is niet bewegwijzerd, volg de cursief gedrukte route-instructies. Een deel van de route is in het broedseizoen van 15 maart tot 15 juli afgesloten: je volgt dan de ingekorte route van 13,7 kilometer.

Let op: deze avontuurlijke tocht bevat een paar steile hellingen. Honden mogen niet mee, omdat je door het begrazingsgebied van de Schotse hooglanders komt.

De wandelroute is niet gemarkeerd, let op de aanwijzingen. Startpunt is Erve De Pas, Molenweg 2 in Haarle.

Wandel deze route met onze route app

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Informatieschuur Erve De Pas: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Erve De Pas ligt aan de rand van De Sprengenberg ten zuiden van het dorp Haarle. Op de hoek Molenweg/ Oude Deventerweg.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Bij NS-station Nijverdal kunt je een fiets huren. Via Haarle is het ongeveer 8 kilometer naar het startpunt van de wandeling. Via het fietspad over de Paltheweg is het circa 7 kilometer.

De route

 Startpunt

1Sprengenberg

De Sprengenberg verrast door glooiende heidevelden, lanen, bossen, smeltdalen, Schotse hooglanders, oude bouwlanden en schitterende uitzichtpunten. Vele planten en dieren vinden er hun plek, waaronder het korhoen. Over de ontstaansgeschiedenis van het gebied gaan meerdere verhalen de ronde: sommigen geloven in de versie van de reus die zijn zak met zand verloor en anderen zweren bij de theorie van het oprukkende ijs. Hier op Erve De Pas sta je op een strategisch en historisch punt. In de 19de eeuw stond hier een herberg op het kruispunt van belangrijke handelswegen. Én tussen - oftewel in de pas van - de twee hoogste bergen van de Heuvelrug: de Grote en de Kleine Koningsbelten.Ga vanuit informatieschuur de Pas linksaf (Sprengenbergerweg). Op de kruising rechtdoor en op volgende kruising rechtsaf de heide over. Na de slagboom linksaf de Van Heekweg op.
Sprengenberg
Sprengenberg
Sprengenberg

2Palthetoren

Aan je linkerhand staat jachtslot Sprengenberg, ook wel Palthetoren genoemd. Het oorspronkelijke jachtslot is de 8-kantige koepel uit 1898. De toren werd in 1903 ook door Van Wulfften Palthe gebouwd. Het gebouw is nu eigendom van Stichting Huis Bergh en wordt door de nazaten gebruikt als vakantiewoning.Voorbij de Palthetoren vlak na het bankje ga je rechtsaf het bos in. Op splitsing rechtsaf en rechtdoor tot aan de Oude Deventerweg. Sla linksaf en ga 100 meter voorbij het weiland weer linksaf het bos in. Na het hek kom je in het gebied waar de Schotse hooglanders grazen.
Palthetoren
Palthetoren
Palthetoren

3Schotse hooglanders

Dit gedeelte van de Sprengenberg wordt begraasd door Schotse hooglanders. Zij houden dit gebied open door begrazing en zijn het hele jaar buiten. Dassen die in dit gebied voorkomen profiteren, want de mestkevers in de mest van de hooglanders zijn voor hen een lekkernij. Hooglanders zijn in principe mensvriendelijk, maar het blijven wilde dieren. Houd dus afstand, zeker in het voorjaar als ze kalfjes hebben.Volg het graspad nog 800 meter. Op de T- splitsing rechtsaf. Het pad buigt af naar links, blijf het volgen. Linksaf op de splitsing. Volg de weg naar rechts.
Schotse hooglanders
Schotse hooglanders

4Fazantenwei

Een mooi plekje om even stil te staan. De fazantenweide is een verrassende plek in het bos. De poel is aangelegd voor amfibieën. Maar ook de hooglanders maken er graag gebruik van, zeker in de zomer. Volg het pad naar links en op de T- splitsing linksaf. Na scherpe bocht naar rechts, komt je bij een Y- splitsing, hier rechts. Bij de T- splitsing rechtsaf. Ga op kruising schuin naar links. Op volgende kruising rechtdoor. 
Fazantenwei
Fazantenwei
Fazantenwei

5Bos

Je staat hier midden in een dicht begroeid bos met veel berken. Gek om te bedenken dat dit een mensenleven geleden nog heide was. Sta even stil en geniet van de vogelgeluiden. En wie geluk heeft wordt verrast door de rode bes, ook wel vossenbes genoemd. Na ongeveer 150 meter rechtsaf de brede graslaan in. Aan het einde van de weg op de T- splitsing voor het bouwland linksaf. Je verlaat het Schotse hooglander gebied weer.
Bos
Bos

6Inkorten route

Op dit punt kun je je route inkorten tot 13,7 kilometer. De lange route is alleen te lopen van 15 juli tot 15 maart, omdat de heide vanwege het broedseizoen is afgesloten.Korte route: ga linksaf de brede zandweg met fietspad op. Bij de Y- splitsing schuin rechtsaf de beukenlaan in. Op de kruising halverwege de laan, rechtsaf de heide over. Op de T- splitsing linksaf. Neem het eerste pad rechts. Het pad buigt af naar links. Ga verder bij punt 12Lange route: sla rechtsaf (brede zandweg met fietspad). Direct linksaf het bos in (langs toegangsbord). 
Inkorten route

7Bos wordt heide

Je loopt hier door het bos, maar over een paar jaar niet meer. Dan groeit hier heide. Dit is een stukje verder al het geval. Hier haalde Natuurmonumenten in 2008 het bos weg, omdat droge heide in Nederland enorm zeldzaam is geworden. Planten en dieren die hiervan afhankelijk zijn, hebben het moeilijk. Denk bijvoorbeeld aan de nachtzwaluw en het korhoen.Pad buigt af naar rechts, blijf het volgen. 
Bos wordt heide
Bos wordt heide
Bos wordt heide

8Schaapsdriften

Hier mooi te zien aan je linkerhand: de zogenaamde schaapsdriften. Paadjes, die de schapen steeds liepen op weg terug van de heide naar hun eigen stal ergens in Helhuizen. Ook al worden de paadjes niet meer gebruikt, ze zijn nog wel herkenbaar. Let op de gele bremstruik die de paadjes heeft gekoloniseerd.Aan het eind van het pad bij de T- kruising met een eikenlaan linksaf. Blijf het pad rechtdoor volgen. De heide (links) gaat over in bos: volg het pad schuin naar links. Je loopt nu vlak langs de Toeristenweg. Op splitsing linksaf omhoog. Je komt nu in het gebied dat ‘s zomers afgesloten is vanwege de noodzakelijke rust voor vogels om hun jongen groot te brengen.
Schaapsdriften
Schaapsdriften
Schaapsdriften

9Diepe Hel

Dit is de Diepe Hel. Een smeltwaterdal dat in de voorlaatste ijstijd is ontstaan. Een mooie test voor de kuitspieren. Met een schitterende uitzicht als beloning.Aan het eind – bij de heide - linksaf. Bij het pad naar links rechtdoor totdat het pad naar rechts buigt.
Diepe Hel

10Reus of gletsjer

De Sprengenberg maakt deel uit van de Sallandse Heuvelrug, een stuwwal in de voorlaatste ijstijd ontstaan. Enorme gletsjers schoven vanuit Scandinavië naar ons land en vormden dit heuvelachtige gebied. Er zijn echter ook mensen die geloven in de legende van de reus uit Duitsland die de Zuiderzee met zand wilde dempen. De zak zand die hij op zijn rug droeg scheurde onderweg open. Bij iedere stap ging zand verloren. Zo zouden de bergen zijn ontstaan die samen de Sallandse Heuvelrug vormen.Na het schitterende uitzicht kom je in smeltwaterdal de Wolfslenke. Sla bij de eerste rechter zijweg rechtsaf. 
Reus of gletsjer

11Korhoen

De Sallandse Heuvelrug is nog de enige plek in Nederland waar het korhoen voorkomt. Natuurmonumenten doet er samen met Staatsbosbeheer en Vogelbescherming Nederland dan ook alles aan om de populatie in stand te houden. Het heideareaal is erg belangrijk voor het korhoen. We voeren daarom herstelwerkzaamheden uit op de heide en werken aan de verbinding met naastgelegen gebieden.Let op! Boven op de top bij het hekje is een zijweg schuin naar links, volg deze omlaag. Op de T- splitsing verlaat je het broedgebied. Hier komen de korte en lange route weer samen. Sla rechtsaf en volg het pad naar links.
Korhoen
Korhoen

12Landgoed

Dit deel van het gebied heeft een heel andere sfeer. De lanen en de rododendrons verraden het. Dit is ooit aangelegd als landgoed. Deze lanen wil Natuurmonumenten in stand houden. De rododendrons zijn nog restanten van een kwekerij die hier vroeger was.Ga op de kruising (bij het bankje) linksaf. Aan het einde van de laan rechtsaf (bij het bord “verboden toegang privé terrein”). Voorbij slagboom de weg vervolgen. Bij het bankje rechtsaf de eikenlaan in.   Bij de kruising linksaf. Bij de volgende kruising rechtsaf de laan in. Aan het einde van de laan is een T –splitsing, hier linksaf. Bij de slagboom rechtsaf richting kruising. Steek de kruising over. Je loopt nu langs de Paltheweg richting Nijverdal. Bij het eerste toegankelijke pad sla je linksaf (groene route). 
Landgoed
Landgoed

13Schaapskooi

Deze schaapskooi is in 2014 volledig gerestaureerd. Daarbij stuitten we op de handtekening van de bouwers gezet op 1-7-1957. Nu is de schaapskooi weer een prachtig onderdeel van de speelplek voor kinderen die Natuurmonumenten hier gerealiseerd heeft. 
Schaapskooi
Schaapskooi
Schaapskooi

14Haarler Enk

Natuurmonumenten verbouwd hier nu graan. Op de braakliggende stukken groeien groenbemesters die de akkers mooi blauw kleuren. Natuurmonumenten werkt hier samen met biologisch boer Overesch aan kleurrijke natuurakkers. In de zomermaanden kleuren de granen goud en springen de blauwe korenbloemen eruit. Het graan gaat naar de biologische bakker of naar de varkens.Op de T splitsing linksaf (Oude Deventerweg).
Haarler Enk
Haarler Enk
Haarler Enk

15Finish

De boswachters van Natuurmonumenten hopen dat je een mooie wandeling hebt gehad en ontvangen je graag weer op de Sprengenberg! Volg ons op Facebook: facebook.com/eerdesalland of op nm.nl/np-de-sallandse-heuvelrug.Op de bergweg Haarle rechtsaf. Aan de linkerkant van de weg staat informatieschuur De Pas
Finish
Finish
De Sprengenberg

Wat wij hier doen

Heidebeheer

Heide is schaars in Nederland. En helaas ook de planten en dieren die leven op de heide, zoals roodborsttapuit, nachtzwaluw, zandhagedis en hazelworm. Natuurmonumenten doet er samen met Staatsbosbeheer alles aan om de heide gezond te houden en uit te breiden. Dankzij provinciale subsidies kunnen we gelukkig veel mooie dingen doen voor de natuur op de Sallandse Heuvelrug. Vandaar dat je de komende jaren geregeld mens en machine aan het werk kunt zien op de heide.

Help mee
17.74 km

Woeste Route Sprengenberg