Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute Empese en Tondense Heide, bij Zutphen

    Wandelroute Empese en Tondense Heide, bij Zutphen

    5 km

    Waar

    Empese en Tondense Heide

    Wandelen

    Wandelroute Empese en Tondense Heide, bij Zutphen

    Een natuurgebied dat – in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden – bestaat uit bijzonder bloemrijk grasland. Hier groeien zeldzame planten als Spaanse ruiter en gevlekte orchis. Ook buiten het vlonderpad is de route erg nat, zeker in de winter zijn laarzen hier onontbeerlijk!

    De route start vanaf de parkeerplaats van het natuurgebied aan de Hallsedijk, ter hoogte van het Hasseltpaadje, 7399 Empe.

    Ooit graasden hier de gezamenlijke schaapskuddes van de nabijgelegen dorpen Empe en Tonden. Midden door het gebied loopt de hoger gelegen Mestweg, waarover de boeren hun karrenvrachten met mest en heideplaggen vervoerden. Pas toen de schaapskuddes overbodig waren geraakt werd het gebied ontgonnen.

    Zo’n zestig jaar geleden bestond het uit een bloemrijk grasland. Het had helaas sterk te lijden van de ontwatering van omliggende landbouwgronden. Natuurmonumenten heeft in de loop der jaren veel gronden kunnen aankopen en – met medewerking van een aantal omliggende grondeigenaren – veel kunnen doen voor het herstel van dit bijzondere natuurgebied.

    De herstelmaatregelen bestonden vooral uit het verwijderen van bomen en de bovenste humusrijke bodemlaag, en het ondieper maken of dempen van beken en sloten. Het kalkrijke kwelwater dat van levensbelang is voor een aantal bijzondere planten kon zo weer het bodemoppervlak bereiken.

    Praktische informatie

    Bereikbaarheid

    • START

    Startpunt

    Parkeerplaats Hallsedijk: Toon op kaart

    Aanrijdroute auto

    Voer 7399 Empe in in je navigatiesysteem.

    De route

     Startpunt

    1Van Hasseltpaadje

    Vanaf de parkeerplaats sla je het Van Hasseltpaadje in. Ingenieur Rolf van Hasselt (1875-1956) woonde in Empe en hij bezat talrijke weilanden in de omgeving van Empe. Dit pad liet hij aanleggen zodat de bewoners van boerderijen makkelijk  bij de weg konden komen. Natuurmonumenten liet het pad , dat leidt naar de Empese en Tondense Heide, in ere herstellen. 
    Van Hasseltpaadje
    Van Hasseltpaadje

    2Watercrassula

    In de aanloop naar het herstel van deze oude poel is de bodem nu tijdelijk afgedekt met plastic en zand. Natuurmonumenten heeft hiertoe moeten besluiten om de watercrassula te bestrijden, die de poel dreigde te overwoekeren. Deze -  van oorsprong Australische waterplant – is waarschijnlijk via  aquariumbezitters in de poel terecht gekomen. De bestrijding ervan is erg moeilijk en afdekking is daarvoor een van de methodes.
    Watercrassula
    Watercrassula
    Watercrassula

    3Vlonderpad

    In dit gedeelte van de Empese en Tondense Heide staat het water ’s zomers en ’s winters hoog. Vanaf dit vlonderpad kun je de ontwikkeling van de natuur mooi volgen.   
    Vlonderpad
    Vlonderpad
    Vlonderpad

    4Uitkijkpunt Tondense Heide

    Je staat hier bij het uitkijkpunt over de Tondense heide. Vanaf hier heb je een prachtig uitzicht over het blauwe grasland. De blauwe gloed die het grasland hier heeft wordt met name veroorzaakt door de blauwe zegge. Maar hier groeien ook de paarse spaanse ruiter en de roodachtige ronde zonnedauw. Deze bijzondere planten trekken zeldzame vlinders aan als het heideblauwtje en de zeer zeldzame ijsvogelvlinder. Ondanks de natte bodem leeft de das hier ook en kun je hier vaak reeën zien grazen. 
    Uitkijkpunt Tondense Heide
    Uitkijkpunt Tondense Heide
    Uitkijkpunt Tondense Heide

    5Doorwaadplaats

    Je loopt inmiddels weer op de Mestweg en bereikt een doorwaadplaats. Water stroomt hier van het hogergelegen gebied links van de weg naar de laagte rechts. 
    Doorwaadplaats
    Doorwaadplaats

    6Graanveldjes

    Je komt hier bij 2 graanveldjes die Natuurmonumenten beheert in de Empese en Tondense heide.  Het graan – en de bijbehorende akkerkruiden – zijn een welkome aanvulling in het gebied. Ze vergroten de levenskansen van verschillende soorten broedvogels. 
    Graanveldjes
    Graanveldjes

    7Bomkraters

    Vanaf dit uitkijkpunt kun je een groot gedeelte van de natte heide overzien. Hier groeien  onder andere de wateraardbei, spaanse ruiter en de gevlekte orchis.Tussen deze bijzondere planten ligt ook een stukje geschiedenis. Je kunt op deze verschillende bomkraters te vinden, waarschijnlijk veroorzaakt door Britse bommenwerpers die tijdens de 2e wereldoorlog op weg naar huis hun ongebruikte bommen als overbodige ballast hebben gedropt.
    Bomkraters
    Bomkraters
    Bomkraters

    8Gagel

    Hier groeit gagel, een beschermde plant. 's Winters  verliest het struikje zijn blad en krijgt daardoor een roodachtige gloed. In de zomer is de plant groen. Vroeger werd gagel gebruikt als insectenwerend middel in bedden, en als medicijn bij onder andere kiespijn.
    Gagel
    Gagel

    9Mestweg

    Vanaf dit punt heb je nog een mooi uitzicht over de Mestweg. Via het Van Hasseltpad kom je weer uit bij de parkeerplaats. 
    Mestweg
    Mestweg
    5 km

      Wandelroute Empese en Tondense Heide, bij Zutphen