Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute Nationaal Park Dwingelderveld

    Wandelroute Nationaal Park Dwingelderveld

    13 km

    Waar

    Nationaal Park Dwingelderveld

    Wandelen

    Wandelroute Nationaal Park Dwingelderveld

    Nationaal Park Dwingelderveld staat vooral bekend vanwege de grote, stille heide. Het centrale deel van het park is zelfs het grootste aaneengesloten natte heidegebied dat nog over is in West-Europa. Tijdens deze gevarieerde en kindvriendelijke wandeling heb je kans op ontmoetingen met graafwespen, de schaapskudde van Ruinen en diverse vlinders, vogels en insecten.

    De wandelroute is met zilvergrijze pijlen aangegeven.

    Praktische informatie

    Bereikbaarheid

    • START

    Startpunt

    Nationaal Park Dwingelderveld: Toon op kaart

    Aanrijdroute auto

    Vanaf de A28 neem je bij Pesse de afslag naar Ruinen. In het centrum van Ruinen neem je de richting Ansen, vlak voor Ansen sla je rechtsaf naar het bezoekerscentrum Dwingelderveld. Na anderhalve kilometer kun je vlakbij het bezoekerscentrum parkeren.

    Aanrijdroute openbaar vervoer

    Bij de NS-stations Meppel, Hoogeveen of Beilen kunt u een fiets huren.
    Vanuit Meppel en Hoogeveen rijdt bus 47, halte Ruinen (op de Brink bij het VVV-kantoor). Hiervandaan is het 2.5 km lopen naar het bezoekerscentrum. Actuele reisinformatie vindt u op 9292OV of NS.

    De route

     Startpunt

    1Schaapskooi aan de Benderse

    Vanuit het bezoekerscentrum wandel je rechtsaf en volg je de Benderse. Bij ANWB-paddenstoel 23153 kun je even rechtsaf slaan naar de schaapskooi. De kooi is eigendom van de Stichting Het Drentse Heideschaap. De schaapskudde speelt een belangrijke rol bij het onderhoud van de heide. In de zomer leiden de herder en zijn honden de ruim 250 Drentse heideschapen elke ochtend naar de plekken die nodig begraasd moeten worden. Tegen de avond keert de kudde weerom. Terug bij het wandelpad vervolg je de wandeling naar rechts over de zandweg naast het fietspad.
    Schaapskooi aan de Benderse

    2Een hutje op de hei

    De weg stijgt bijna onmerkbaar. Toch wandel je nu naar het hoogste punt in de verre omtrek. Op de top van de Benderse Berg is een kleine nederzetting, de Oase, met wat bomen, enkele akkers en een boerderijtje. Eeuwen geleden hebben enkele keuterboeren zich hier in het midden van de hei gevestigd. Later, toen de plaggenhutten vervangen waren door een echt huisje, heeft de schrijver Anne de Vries nog een tijdje op de Benderse Berg gewoond. Zijn boek "De man in de Jachthut" speelt in deze omgeving. Waar het fietspad linksaf buigt, wandel je rechtdoor over het zandpad.
    Een hutje op de hei

    3Kijk uit naar een tapuit

    Aan de linkerkant is een raster. Daarachter lopen in het zomerseizoen een stuk of vijftig koeien. Op de paaltjes van de afrastering kun je in het voorjaar en de zomer geregeld een roodborsttapuit zien zitten. De mannetjes zijn duidelijk herkenbaar aan hun donkere kop en rode borst. Ook de gewone tapuit, die zeker zo zeldzaam is, laat zich geregeld in dit deel zien. Bij de kruising met het fietspad ga je linksaf over het zandpad naast het fietspad. Na ongeveer een kilometer ga je rechtsaf. Volg de witte paaltjes van Natuurmonumenten (stap niet over op de witte route van SBB) rond het Smitsveen.
    Kijk uit naar een tapuit

    4Oude jeneverbessen

    In deze hoek staan veel jeneverbessen. De grillig gevormde struikjes mogen dan niet al te hoog zijn, oud zijn ze wel. De meeste zijn tegen de honderd jaar. Ze zijn rond 1900 ontsproten toen de begrazing door schapen sterk afnam.
    Oude jeneverbessen

    5Grafheuvels

    Waar de witte wandelroute bij het raster komt zie je links een vreemde bult. Het is een grafheuvel uit de bronstijd, die ruim 3000 jaar geleden is opgeworpen voor de doden. Aan de rechterkant ligt een tweede grafheuvel verscholen tussen het groen. Waar de witte wandelroute weer op de zandweg komt kun je rechtsaf even heen en weer naar de tweede schaapskooi  van het Dwingelderveld wandelen.
    Grafheuvels

    6Een tweede kooi

    Na een geldinzamelingsactie kon Natuurmonumenten in 1989 een eigen kooi openen: ‘Achter ’t Zaand’. Een tweede schaapskudde was hard nodig om de heide te onderhouden. Ook hiervandaan vertrekken elke dag zo’n 250 Drentse heideschapen om de grassen tussen de heideplanten vandaan te plukken. Om echt goed te gedijen kan de heide nog wel tien keer zoveel grazers gebruiken. Voor 1900 struinden er op de gezamenlijke heidevelden soms wel 8000 schapen rond. Vanaf de schaapskooi ga je linksaf en volg je het zandpad alsmaar rechtdoor in de richting Uffelte. Na ongeveer 3 km, langs de Radiosterrenwacht (7) en de Davidshoeve (8), zie je links de Davidsplassen schitteren.
    Een tweede kooi

    7Veenplassen

    Bij de Davidsplassen is in 1995 een groot natuurherstelproject uitgevoerd. De plassen zelf zijn daarbij uitgebaggerd en grote stukken van de vergraste heide eromheen zijn afgeplagd. Op enkele stroken langs het wandelpad kun je zien dat daarop weer vochtige heideplanten als dopheide, zonnedauw en klokjesgentiaan floreren. Struikheide groeit op de drogere delen. Aan de rechterkant van het wandelpad kun je tussen de met bomen en struiken begroeide wal iets van de boomheide zien: de geleidelijke overgang van bos naar heide. In dit halfopen gebied voelt een aantal bijzondere planten en dieren zich thuis, waaronder boompieper, geelgors en boomleeuwerik. Als de Davidsplassen zo’n beetje uit het zicht verdwijnen wijst een bord naar links in de richting van de observatiehut.
    Veenplassen

    8Uitkijkhut Davidsplassen

    Volg dit wandelpad tot je bij de kijkhut komt (links aanhouden). Vooral in de nazomer en de herfst strijken veel trekvogels in dit waterrijke deel neer. In de winter nemen eenden en ganzen bezit van het water. Het informatiebord in de hut toont welke soorten je allemaal bij de Davidsplassen kunt zien. Je verlaat de kijkhut weer via het smalle paadje. Aan het eind ga je links. Je volgt het wandelpad dat een bocht naar rechts maakt. Twintig meter voor een slagboom buigt het wandelpad weer naar links. Bij de volgende splitsing opnieuw linksaf langs een houten vangkraal voor het vee (rechterhand). Tenslotte bij de driesprong voor de derde keer links. Verderop langs een slagboom zie je het water van het Drostenveen en kom je bij een witte paaltjesroute.
    Uitkijkhut Davidsplassen

    9Drostenveen

    Vennen worden in Drenthe venen genoemd. Het Drostenveen is een van de mooiste plassen in het Nationaal Park. Vanaf de hoge rand heb je een goede kans om bijzondere vogelsoorten te ontdekken. In de zomer zweven er bijna altijd libellen boven het water. En af en toe scheert er een boomvalk uit het bos die zo’n libelle probeert te verschalken. Je volgt de witte paaltjes tot je op het fietspad komt. Hier ga je rechtsaf, richting ‘Theehuis’. Bij de kruising met een geasfalteerd fietspad ga je rechtdoor. Spoedig daarna kom je weer op de witte wandelroute. Vanaf dit punt kun je de witte wandelroute even heen en weer volgen naar rechts tot het Theehuys Anserdennen, ongeveer 500 meter. Ook kun je gelijk de witte wandelroute naar links vervolgen naar het bezoekerscentrum.
    Nationaal Park Dwingelderveld

    Wat wij hier doen

    Open, afwisselende heide

    Heide is in het verleden ontstaan door boskap en begrazing met enorm veel schapen en koeien. Zouden we niets doen, dan zou de heide heel snel weer bos worden. We vinden de heide, met de planten en dieren die alleen daar kunnen leven, zo bijzonder dat we alles in het werk stellen om het te behouden. Dat doen we in het Nationaal Park Dwingelderveld samen met de boswachters van Staatsbosbeheer. We plaggen regelmatig de heide, zodat er weer jonge struiken gaan groeien. De Drentse heideschapen van onze herder Johan Coelingh zijn dagelijks op de heide te vinden; de schapen grazen het gras tussen de heidestruiken weg. Zij krijgen daarbij hulp van geiten en heidekoeien, een oud ras dat goed kan overleven op de heide. Zo houden we het landschap open, kunnen jonge heideplanten ontkiemen en zijn planten als klokjesgentiaan en zonnedauw van een toekomst verzekerd. Vlinders, libellen, reptielen, amfibieën en vogels behouden de ruimte die ze verdienen.

    13 km

      Wandelroute Nationaal Park Dwingelderveld