Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute 17 km Hackfort, vlakbij Vorden

Wandelen

Wandelroute 17 km Hackfort, vlakbij Vorden

Een prachtige wandeling door een typisch Achterhoeks landschap. Op landgoed Hackfort vind je nog eeuwenoude en door houtwallen omgeven akkers, hakhoutbosjes, poelen en historische boerderijen. Bezoek de watermolen, de kasteeltuin en kom even heerlijk bij in de Keuken van Hackfort, een brasserie in het gerestaureerde koetshuis.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

NS station Vorden: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Neem vanuit Zutphen de N319 richting Winterswijk/Vorden. Rij in Vorden door het centrum en sla op de rotonde linksaf. Naast het NS-station is een parkeerplaats. Ook vanuit Doetinchem en Winterswijk kom je op de rotonde vlakbij station Vorden.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Vorden heeft een NS-station.

De route

 Startpunt

1Startpunt

De route start bij station Vorden, bereikbaar met trein en bus (beiden Arriva) vanuit Zutphen.

2Eiken en klimop

Via de Stationsweg loop je naar de rotonde en - rechtsaf - de Dorpsstraat in.  Het kasteel dat je vanaf de rotonde ziet liggen is kasteel Vorden. Het is in particulier bezit. De Dorpsstraat leidt je het centrum van Vorden in. Bij de kruising voorbij de kerk steek sla je linksaf de Raadhuisstraat in. Deze gaat na de beek over in de NIeuwstad. Volg de Nieuwstad met de bocht mee naar rechts. Sla na de drukkerij rechtsaf, de Pastorieweg op. Hier kom je op landgoed Hackfort. Volg vanaf hier de smalle blauwe pijltjes.Landgoed Hackfort heeft nog een aantal vochtige bossen. Op de natte plekken groeien elzen en populieren. Op verschillende plaatsen op het landgoed zijn ooit rabatten aangelegd. Met de grond die vrijkwam met het aanleggen van deze slootjes en greppels werden wallen aangelegd, waarop eiken werden geplant voor de houtoogst. Soms zie je dat die eiken flink begroeid zijn met klimop, zoals in dit deel van de wandelroute. In het najaar komen veel bijen en andere insecten snoepen van de nectar en het stuifmeel van de bloeiende klimop. In de winter zijn de zwarte bessen voedsel voor veel vogels. Er zijn ook plekken op landgoed Hackfort waar de klimop juist van de eiken wordt weggehaald. Met name langs verkeerswegen waar bomen vaak worden gecontroleerd. Door klimop zou je soms beschadigingen van de stam niet kunnen zien.
Eiken en klimop
Eiken en klimop
Eiken en klimop
Eiken en klimop
Eiken en klimop
Eiken en klimop

3Kampen of bolle akkers

Steek aan het eind  de asfaltweg over (let op, dit is een 80 km weg), dan naar rechts en na 50 meter links de klinkerweg in (De Eldersmaat). Na 200 meter vóór een bankje linksaf een zandpad op.Op landgoed Hackfort wandel je in een typisch Achterhoeks landschap. Het is kleinschalig en vol afwisseling, met weilanden, hakhoutbosjes en eikensingels die overlopen in oude essen, de zogenaamde bolle akkers. Die bolle akkers zie je langs het pad. Ze liggen veel hoger dan hun omgeving. Doordat boeren hier eeuwenlang schapenmest en heideplaggen hebben gebruikt, raakten deze akkers of essen vanzelf opgehoogd. Deze bolle akkers worden in de volksmond ook wel kampen genoemd. Ze werden vooral aangelegd op dekzandkopjes, kleine heuvels die één tot vijf meter boven het omringende gebied uitsteken. Hierdoor verlopen de perceelgrenzen soms grillig.Op de asfaltweg ga je rechtsaf en na 100 meter weer rechtsaf het zandpad op vóór het water (Veengoot). Pad vervolgen het bruggetje over. Op de klinkerweg linksaf en daarna eerste zandweg linksaf. Volg de blauwe pijltjesroute en ga na het oversteken van de Veengoot op de asfaltweg rechtsaf, de Riethuisweg in. Na de bocht naar rechts op de Riethuisweg, de brede landweg inslaan naar rechts. Op Y-splitsing links aanhouden. Voor de asfaltweg het pad schuin naar rechts volgen. Steek de Veengoot over en ga na 200 meter links een halfverharde weg op naar boerderij de Rietberg. 
Kampen of bolle akkers
Kampen of bolle akkers
Kampen of bolle akkers
Kampen of bolle akkers
Kampen of bolle akkers
Kampen of bolle akkers

4Veengoot

De Veengoot is voor het grootste deel een gegraven geul, die tussen 1926 en 1940 gedeeltelijk is uitgediept en rechtgetrokken. Met dit werkverschaffingsproject werden wateroverlast en overstromingen in het gebied aangepakt. Behalve de Veengoot werd ook de Baakse Beek uitgediept. Inmiddels heeft de natuur veel te lijden van verdroging en neemt het waterschap allerlei maatregelen om het water juist langer vast te houden. Op verschillende plekken in de Veengoot zie je stuwen die moeten zorgen voor een nattere omgeving.Na de boerderij steek je weer de Veengoot over en bij de volgende boerderij hou je links aan. 
Veengoot
Veengoot

5Poelen

Aan de linkerkant van het pad zie je in het weiland een drinkpoel liggen. Vroeger waren er meer van dit soort poelen. Maar in de loop der jaren werden ze steeds vaker vervangen door weidepompen waarmee vee zelf water kan drinken. De oorspronkelijke drinkpoelen werden gedempt, vaak met huisafval. Vanaf de jaren ’80 van de vorige eeuw is een aantal poelen weer opengemaakt. Ze werden leeggeschept en het afval werd afgevoerd. Deze ontwikkeling is fijn voor amfibieën. Soorten als de bruine en groene kikker, de gewone pad en de watersalamander leggen hier hun eitjes. In het voorjaar en de zomer hoor je hier vaak weer het zachte gekwaak van padden.Pad rechts aanhouden, langs de houtwal. Landgoed Hackfort gaat hier over in landgoed Suideras. Wandel achter de boerderij langs. Na de boerderij direct rechtsaf en steek de Veengoot over. Dit pad gaat over in een breed zandpad, blijf dit volgen tot de T-splitsing. Hier kun je linksaf naar het café in Wichmond. Voor het vervolg van de route ga je rechtsaf. Over de brug met stuw rechts aanhouden. 
Poelen
Poelen

6Landgoed Suideras

Landgoed Suideras grenst al zo´n vijf eeuwen aan Hackfort. In 1662 werd het landgoed omschreven als een ‘plaisante havesaete’. Een havezate is een versterkt huis hof of hoeve. In de 17e eeuw moest je een havezate bezitten om lid te mogen worden van een ridderschap. In tegenstelling tot landgoed Hackfort, dat steeds binnen een familie is gebleven, veranderde landgoed Suideras regelmatig van eigenaar - meestal vanwege geldgebrek. Er woonden bekende geslachten zoals Van Suderaes, Van Goltstein, Van Eck, Van Heeckeren en Ruys de Beerenbrouck. Het huidige landhuis werd eind 19e eeuw gebouwd. Het is in particulier bezit van de erven Van Nispen tot Sevenaer-Ruysch de Beerenbrouck. In de directe omgeving van het huis mag je niet komen.Daar waar het pad overgaat in een klinkerweg kom je het landgoed Hackfort weer binnen. Ga net vóór de asfaltweg (Hackfortselaan) rechtsaf het pad op dat evenwijdig aan de weg loopt. Sla rechtsaf naar het pad dat langs de akker loopt, wandel vervolgens het bruggetje over en door het parkbos van Hackfort.
Landgoed Suideras
Landgoed Suideras

7Dorsmolenhuisje

Direct naast de parkeerplaats zie je een gebouwtje. Dit is een zogenaamd dorsmolenhuisje. Het werd gebouwd in opdracht van de ‘Coöperatieve Vereeniging Onderlinge Stoomdorserij Hackfort en Omstreken’. De gemeenschappelijk dorsmolen werd hier gestald. In de nazomer trokken de machinist, in de volksmond 'dorskeerl' genoemd, en de inlegger met de dorsmachine langs de boerderijen om het geoogste graan te dorsen. Natuurmonumenten restaureerde de schuur met steun van de Maatschappij voor den Werkenden Stand Amsterdam. Op zondag kun je een kijkje nemen in de schuur. De dorsmolen die er nu staat opgesteld heeft Natuurmonumenten te leen van het Frysk Lanbou Museum. (De dorsmolen op de foto is ook niet de dorsmolen van Hackfort)
Dorsmolenhuisje
Dorsmolenhuisje
Dorsmolenhuisje
Dorsmolenhuisje
Dorsmolenhuisje
Dorsmolenhuisje

8Watermolen

De watermolen van Hackfort is uit 1700. De molen is iedere zaterdag in bedrijf dankzij een groep vrijwillige molenaars. Meestal wordt er graan gemalen, maar de molenaars kunnen de molen ook ombouwen tot zaagmolen. De molen wordt aangedreven door het water uit de Baakse beek. De molen stond jarenlang stil. Het gebouw en het rad waren in slechte staat. Bovendien was het waterniveau van de Baakse Beek te laag om de molen aan te kunnen drijven. In 1981 werd Natuurmonumenten eigenaar van de molen. Maar het duurde nog tot 1998 voordat de molen een nieuw rad en nieuwe molenstenen kreeg en weer in bedrijf kwam. Het waterschap Rijn en IJssel plaatste een stuw waardoor het waterpeil in de Baakse Beek steeg en de molen weer kon draaien.
Watermolen
Watermolen
Watermolen
Watermolen
Watermolen
Watermolen

9Kasteel en Koetshuis

Links zie je het indrukwekkende kasteel Hackfort. Twee stoere torens herinneren aan de burcht die landdrost Gerrit van Hackfort in de veertiende eeuw liet bouwen, compleet met voorburcht en slotgracht. Het huidige kasteel is later gebouwd. In het gebouw rechts van het kasteel waren vroeger de tuinmanswoning, oranjerie en het koetshuis. Eeuwenlang is het kasteel in bezit geweest van de adellijke families Van Hackfort en Van Westerholt. Hun portretten sieren de muren van de concertkamer van het kasteel. De laatste telgen uit de adellijke families waren Arend en zijn vier zusters. Ze bleven alle vijf kinderloos. Toen de laatste barones in 1981 overleed, kreeg Natuurmonumenten het landgoed. Baron Arend had bepaald dat het landgoed met al zijn landerijen en boerderijen één geheel moest blijven. Eén zaal in het kasteel moest beschikbaar blijven voor culturele evenementen voor de bevolking van Vorden. Dat gebeurt in de huidige Van Westerholtzaal. Natuurmonumenten gebruikt de zaal regelmatig voor concerten, verhuur en lezingen. De rest van het kasteel is particulier bewoond. Daar kun je dan ook niet komen.In het koetshuis vind je Brasserie de Keuken van Hackfort. Binnen of buiten op het terras kun je er terecht voor een heerlijke maaltijd of tussendoortje. Veel van de producten die worden gebruikt in de keuken komen vers uit de naastgelegen moestuin, de Hof van Hackfort. Puur genieten dus! De historische moestuin leverde ooit de groenten, fruit en bloemen voor de adellijke kasteelbewoners. Natuurmonumenten heeft de tuin weer in haar oude glorie hersteld. Er groeien weer oude groentensoorten zoals aardpeer, snijbiet en kardoen. Ook vind je er een rijke verzameling aan keukenkruiden en kleurige bloemen. Een groep vrijwilligers onderhoudt de Hof van Hackfort en is op woensdagen aanwezig om tekst en uitleg te geven. Daar hoef je als bezoeker echter niet op te wachten, want je kunt de prachtig aangelegde tuin elke dag bezoeken. Loop je iets verder dan zie je achter de herstelde tuinschuur het vijvertheater liggen, geschikt voor zomerse openluchtconcerten. 
Kasteel en Koetshuis
Kasteel en Koetshuis
Kasteel en Koetshuis
Kasteel en Koetshuis
Kasteel en Koetshuis
Kasteel en Koetshuis

10Graan, bloemen en vogels

Twee van de historische Achterhoekse boerderijen op het landoed werden verbouwd tot woonboerderij voor zorginstelling Urtica de Vijfsprong uit Vorden: ’t Hofhuis in 2006 en boerderij Hoogkamp in 2008. Urtica de Vijfsprong en andere biologische boerderijen verbouwen graansoorten als gerst, haver en rogge op een aantal akkers in de buurt van Hackfort. Ze doen dat op een natuurvriendelijke manier. Daardoor zie je ‘s zomers klaprozen, korenbloemen, kamille en akkerviooltjes de akkers opfleuren. Ook akkervogels zijn hier weer volop. Je ziet en hoort hier soorten zoals de geelgors, groenling en soms patrijzen. De geelgors is er het hele jaar door en broedt in de omgeving. Hij is herkenbaar aan het deuntje dat wel wat lijkt op de eerste tonen van de “Vijfde van Beethoven”.Vanaf de watermolen de blauwe pijlen volgend steek je na het kasteel een asfaltweg over. Volg even verderop het wandelpad dat evenwijdig aan de Kruisdijk loopt, ga daarna links een bospad in dat weer overgaat in een klinkerweg. Ga hier rechtdoor (Weidemanweg). 
Graan, bloemen en vogels
Graan, bloemen en vogels
Graan, bloemen en vogels
Graan, bloemen en vogels
Graan, bloemen en vogels
Graan, bloemen en vogels

11Weilanden

Deze weilanden worden op een natuurvriendelijke manier beheerd. Elk detail is belangrijk!. Zo zul je hier weinig creosoot-palen tegenkomen, hekpalen die met een teerproduct zijn behandeld. De rasterpalen rondom deze weilanden zijn vaak gemaakt van onbehandeld hardhout uit de omgeving, zoals eiken- of kastanjehout. De palen hebben ook een functie als nestelplaats voor wilde bijen en wespen. Zij leggen hun eitjes in scheuren, spleten en oude boorgangen van kevers. Bij de graslandpercelen die Natuurmonumenten beheert komt de opbrengst van het gewas op de tweede plaats. Bestrijdingsmiddelen worden niet gebruikt en de bemesting is beperkt. Zo ontstaan hooilanden vol bloemen, die vlinders en andere insecten aantrekken.Volg de Weidemanweg tot aan de asfaltweg, dan rechtsaf (Hoekendaalseweg). Bij de splitsing rechts aanhouden. Eerste zijweg linksaf de Strodijk op. Na 600 meter de voorrangsweg oversteken (let weer op, 80 km weg). Bij de volgende grote kruising (Zutphenseweg) naar rechts. Je komt nu weer in het centrum van Vorden. 
Weilanden
Weilanden
Weilanden
Weilanden
Weilanden
Weilanden

12Eindpunt

Je bent bijna aan het einde van de wandeling gekomen. Je kunt even op adem komen bij een van de horeca-gelegenheden waar de tocht je nog langs voert. Wil je terug naar het station, sla dan vóór de VVV linksaf.Wij hopen dat je een plezierige wandeling hebt gehad en zien je graag terug in een van onze natuurgebieden.
Eindpunt
Eindpunt
Eindpunt
Eindpunt
17.45 km

Wandelroute 17 km Hackfort, vlakbij Vorden