Wandelroute Fuut

4 km

Waar

Ossendrechtse Duinen

Wandelen

Wandelroute Fuut

Ontdek het prachtige Kleine Meer via deze wandelroute Fuut! Het Kleine Meer is in 2016 hersteld. Nu is dit ven met omringende heide, bossen en zandverstuivingen een belangrijk leefgebied voor bijzondere amfibieën, prachtige vogels en unieke planten.

De wandelroute fuut is een wandeling rondom het meer. De routebeschrijving is naast deze digitale versie ook te downloaden via de routeapp. Je kan de wandeling rondom het meer ook zonder routebeschrijving doen. Heb je onze route app al? Wandel deze route dan met de route app!

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Brabantse Wal Beheer- en recreatieschuur: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Neem met de auto vanaf de snelweg afslag 30 Hoogerheide, naar N289 richting Hoogerheide/Woensdrecht/Ossendrecht/Putte, volg borden Ossendrecht, neem vanaf de Putseweg op de rotonde de derde afslag Abdijlaan. Je vindt je bestemming rechts.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Neem vanaf het treinstation in Bergen op Zoom de bus richting Ossendrecht of Putte, bushalte Postbaan in Ossendrecht. Vanaf hier is het 1,5 km lopen naar de beheerschuur.

De route

 Startpunt

1Recreatie- en beheerschuur Brabantse Wal, Kleine Meer

Je start de wandelroute Fuut rondom het Kleine Meer bij de beheerschuur in Ossendrecht. Het Kleine Meer is in 2016 hersteld. Nu is dit ven met omringende heide, bossen en zandverstuivingen een belangrijk leefgebied voor bijzondere amfibieën, prachtige vogels en unieke planten. Ontdek dit prachtige ven via deze wandelroute Fuut.Het Kleine Meer is in 2016 hersteld. Nu is dit ven met omringende heide, bossen en zandverstuivingen een belangrijk leefgebied voor bijzondere amfibieën, prachtige vogels en unieke planten. Ontdek dit prachtige ven via deze wandelroute Fuut. Bij de beheerschuur staan informatiepanelen met meer informatie over het Kleine Meer en het Grenspark.Deze wandelroute is nog niet bewegwijzerd. Dat gebeurt later dit jaar. U kunt de route al wel wandelen aan de hand van deze routebeschrijving en door zo het pad rondom het Kleine Meer te volgen. Onderweg leest u meer over de rijke geschiedenis en bijzondere flora en fauna rondom het Kleine Meer. 

Routebeschrijving

Ga vanaf de beheerschuur rechtdoor richting de slagboom en Natuurmonumenten bord. Volg het verharde pad en loop aan het einde met de bocht mee naar links. Blijf het pad volgen tot je het infopaneel ziet dat hoort bij het volgende routepunt.

2Infopaneel Kleine Meer

Op het informatiepaneel voor je lees je alles over het Kleine Meer, het venherstel en bijzondere dieren en planten die genieten van dit ven.

Routebeschrijving

Vanaf het infopaneel volg je het pad aan je rechterzijde, rechts van het Kleine Meer. Ga vervolgens bij de T-splitsing linksaf richting knp 36. Je blijft zo langs het Kleine Meer wandelen.

3Akkertje

Aan je rechterzijde zie een klein akkertje. Deze werd tot begin jaren ’80 nog gebruikt voor agrarisch gebruik door Boer Belde die naast de beheerschuur woont. Nu is het een natuurakkertje.

Routebeschrijving

Vervolg het pad rechtdoor tot aan het volgende routepunt 'Landbouwgebied' ter hoogte van de open vlakte.

4Landbouwgebied

In de 19e eeuw werd het Kleine Meer benut voor de leemwinning. In 1912 is het landgoed verkocht aan Aimee Manceau, scheepsmakelaar vanuit landbouwgebied Steertse Heide. In 1915 wilde hij dit gebied gebruiken voor de landbouw. Hiervoor liet hij sloten aanleggen om het water af te voeren. Aan je linkerzijde zie je nog een sloot die later gedempt is om het water vast te houden. In 1919 heeft de familie Cogels het landgoed van Manceau gekocht. Deze familie heeft alles in het werk gesteld om het Kleine Meer te behouden en er geen landbouwgebied van te maken. 

Routebeschrijving

Wandel weer verder rechtdoor. Aan het einde van het pad ga je langs de slagboom. Je bent bij wandelknooppunt 36 en routepunt 'Kwekerijven'. 

5Kwekerijven

Rechts van het wandelpad zie je het Kwekerijven. Ook in droge periodes blijft er water staan in dit ven. Hierdoor blijft het onderwaterleven zich ontwikkelen en dient het als voedsel voor vogels, zoals de fuut, dodaars en mogelijk over een tijd de geoorde fuut. De dodaars is onze kleinste futensoort en is broedvogel van ondiepe en beschutte wateren met een rijke oeverbegroeiing en onderwatervegetatie. In het Kwekerijven voelt hij zich thuis. Op dit punt zie je hoe complex de natuur in elkaar zit. Het Kwekerijven houdt zijn water vast. Minder dan 50 meter naar links van het pad ligt het Kleine Meer, wat meer moeite heeft om zijn water vast te houden. Dit komt door verschil in bodemopbouw. Die van het Kwekerijven is dicht en die van het Kleine Meer open, waardoor het water makkelijk wegzuigt.

Routebeschrijving

Vanaf het Kwekerijven rechtdoor het pad volgen tot aan het bord van Natuurmonumenten aan je linkerzijde. Hier ga je linksaf het smalle pad en de dam op richting het volgende routepunt 'Zakputten'.

6Zakputten

Je loopt hier nu over een grote dam. Dit was voor het venherstel van het Kleine Meer een heel smal dammetje dat regelmatig doorbrak door onder andere het gegraaf van Konijnen en het water. Natuurmonumenten heeft deze verbreed. Aan je rechterzijde zie je een een restant van waar vroeger een grote zakput lag. Deze was bedoeld om het water door de leemlaag af te voeren voor de landbouw.  Links van het pad zie je een dijkje. In 1960 is dit dijkje aangelegd door de familie Cogels. Dit om de voorkomen dat het water uit het Kleine Meer weg liep richting de zakput.

Routebeschrijving

De dam gaat over in een smal pad. Volg dit pad richting routepunt 7. Uitzicht Kleine Meer. 

7Uitzicht Kleine Meer

Vanaf dit punt heb je een prachtig zicht op het Kleine Meer. Met het venherstel en toekomstig beheer willen we het ven meer watervoerend krijgen. Als er meer water is, voelen sommige bijzondere planten en dieren zich hier beter thuis. Denk aan het oeverkruid, de zonnedauw, rugstreeppad en de geoorde fuut. Lees hier meer over op het infopaneel. Vroeger waren er in het Kleine Meer vele watervogels, waaronder geoorde futen en een meeuwenkolonie. Het oeverkruid groeit op de kale vlaktes van het Kleine Meer. Deze plant staat hoog op de lijst van bedreigde plantensoorten. In de winter staat hij graag helemaal onder water en in de zomer heeft hij graag natte voeten.

Routebeschrijving

Wandel verder rechtdoor. Aan het einde bij de T-splitsing rechtsaf het pad blijven volgen. Verderop bij de T-splitsing linksaf het bos in. 

8Kraters

Rondom het Kleine Meer en op de Brabantse Wal is er veel gevochten tijdens de Slag om de Schelde: één van de grootste militaire operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bij deze operatie hadden geallieerden als doel om de Westerschelde, de toegangsweg naar Antwerpen, te veroveren op de Duitsers. De Antwerpse havens waren cruciaal voor de toevoer van troepen en materiaal. Bij deze strijd is de Brabantse Wal betrokken. Het glooiende landschap, wat vooral in ons natuurgebied de Noordpolder van Ossendrecht goed zichtbaar is, heeft het verloop van de slag mede beïnvloed. Aan je rechterzijde en een stukje verderop links van je zie je relicten uit de Tweede Wereldoorlog: kraters van een vliegtuigbom (diepe kuilen). In het Kleine Meer zijn meerdere kraters. Tijdens het venherstel zijn er duizenden stuks niet ontplofte munitie gevonden (blindgangers). Deze zijn verwijderd. Lees hierover meer op het infopaneel.

Routebeschrijving

Wandel verder op het pad door het bos. Aan het einde van het bos heeft u weer goed zicht op het Kleine Meer aan je linkerzijde. Loop verder door op het pad tot aan het volgende routepunt  'Leemputten' bij het bankje.

9Leemputten

Aan je rechterzijde zie je de leemputten: vennen die ontstaan zijn door de leemwinning in de 19e eeuw. Dit zijn rijke vennen waar bijzondere dieren voorkomen. Zoals de medicinale bloedzuiger die vroeger voor aderlatingen werd gebruikt. De rugstreeppad en kamsalamander zijn medebewoners van deze vennen. De kamsalamander is de grootste salamander die hier voorkomt en de rugstreeppad de meest luidruchtigste. Je kan niet om zijn gekwaak heen, zeker niet als hij indruk wil maken op het vrouwtje.

Routebeschrijving

Volg weer verder het pad. Ga voorbij het infopaneel bij de T-splitsing rechtsaf richting routepunt 10. Granaatven. 

10Granaatven

Aan je linkerzijde zie je het Granaatven. Dit ven dankt zijn naam aan de granaten uit de Tweede Wereldoorlog die tijdens het venherstel zijn gevonden. Het ven is ontstaan door de leemwinning in de 19e eeuw. Het leem won men om er steen van te bakken.

Routebeschrijving

Wandel verder en ga met de bocht mee naar rechts tot aan het volgende routepunt 'Veldoven'.

11Veldoven

Het leem werd tot steen gebakken in veldovens. Aan je linkerzijde op de akker heeft een kleine veldoven gestaan in de 19e eeuw. Een eenvoudige, kleine oven waarin het leem tot steen werd gebakken.

Routebeschrijving

Wandel verder op het verharde pad terug aan het start- en eindpunt bij de beheerschuur. 

4 km

Wandelroute Fuut