Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute langs een explosief verleden, bij Kaatsheuvel

Wandelroute langs een explosief verleden, bij Kaatsheuvel

2.5 km

Waar

Noord-Brabant

Wandelen

Wandelroute langs een explosief verleden, bij Kaatsheuvel

Wandel mee langs een vijftal objecten die herinneren aan het explosieve verleden van het bosgebiedje de M.A.St. Deze voormalige Munitions Ausgabe Stelle van de Duitsers is op 5 september 1944 opgeblazen. Met een smartphone kun je langs de route via QR-codes meer lezen over de bomkraters, de loopgraaf en andere nog zichtbare elementen. Kijk ook op deketsheuvel.nl voor meer informatie.

Volg de witte pijltjes tijdens je route, scan de bordjes met info onderweg.

Wandel deze route met onze route app

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Parkeerplaats Horst: Toon op kaart

De route

 Startpunt

1Start van de route

Vandaag reis je terug in de tijd, naar de Tweede Wereldoorlog. Steek de straat over en loop naar de voetgangersbrug over de N261. Aan de andere kant vind je een herdenkingsmonument in de vorm van een V2-bom. Deze route is een initiatief van de lokale heemkundekring De Ketsheuvel, waar wij als Natuurmonumenten graag aan mee hebben gewerkt. Op de website deketsheuvel.nl vind je meer historische informatie over de omgeving.

2Munitiedepot

Op het herdenkingsmonument na is er weinig dat aan het ‘explosieve’ verleden herinnert van dit gedeelte van Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen. Tenzij je weet waar je moet kijken. En dat zullen we je tijdens dit ommetje laten zien.Deze route heet officieel de M.A.St.- wandeling. Daar valt al iets uit af te lezen van deze plek. M.A.St. is namelijk een afkorting voor ‘Munition Ausgabe Stelle’. Met andere woorden, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog lag hier een munitiedepot van de Duitsers gezeten. Dit depot was meerdere voetbalvelden groot!

3Parkeerhavens

Zie je de grote, rechthoekige ‘parkeerhavens’ met zandverhogingen er om heen? Hier konden de Duitsers hun voertuigen parkeren en met camouflagenetten afdekken. De verhogingen die je aan de zijkant ziet, waren er om de banden van de voertuigen te beschermen. Bij een bombardement konden de rondvliegende scherven zo de banden niet beschadigen!Ga na dit punt linksaf, naar de bomkraters.

4Bomkraters

Rond dit pad kun je enkele grote kraters zien liggen, het gevolg van een bombardement in 1944.In de oorlog werden op tal van plekken in bossen munitiedepots aangelegd. Dit gebeurde vooral in dichtere bossen, zodat vijandelijke vliegtuigen de locaties niet konden zien en de munitie dus veilig lag, zo ook op deze plek.Hier hadden de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog munitie opgeslagen. Toen zij de oorlog dreigden te verliezen, wilden ze niet dat de munitie in de handen van de geallieerden zou vallen en daarom bliezen ze zelf alles op! Dit gebeurde op Dolle Dinsdag, 5 september 1944. In deze laan vind je verschillende kraters die nog aan die dag herinneren. De grootste vind je bijna aan het eind aan de linkerkant.

5Dood hout doet leven

Tijdens deze route speelt het oorlogsverleden van deze plek in de Loonse en Drunense Duinen de hoofdrol. Maar de natuur speelt hier uiteraard ook een belangrijke rol.Als je om je heen kijkt, zie je op diverse plekken dood hout liggen. Natuurmonumenten doet dit bewust. Dood hout is namelijk een ideale nestel- en leefplek voor kevers, spinnen, mossen, spechten en paddenstoelen.BerkenzwamKijk eens om je heen of je berkenbomen ziet staan met berkenzwammen aan de stam. De sporen van deze zwam zitten aan de onderkant en de berkenzwam groeit zo dat deze sporen met de wind kunnen meewaaien en de zwam zich zo kan verspreiden. Wist je trouwens dat berkenzwam vroeger gebruikt werd om scheermesjes te slijpen?

6Mitrailleursnest

Aan de rand van het munitiecomplex maakten de Duitsers mitrailleursnesten om het kamp te bewaken.Zo’n nest bestond uit twee grote gaten. Het ene gat was een onderkomen die aan de bovenkant werd afgeschermd met balken. Het andere gat was voor de mitrailleur bedoeld. Tussen de gaten zat een loopgraaf.Frappant detail is dat veel begrippen die bij defensie worden gebruikt, uit de natuur komen. Zoals het nest hierboven beschreven, maar een nog duidelijkere voorbeeld: het leger zelf. Dit woord komt van (hazen)leger, ofwel de ligplaats van dieren. En wat te denken van het amfibievoertuig, dat zowel op land als in het water kan 'leven'.

7Latrines

Ook in oorlogstijd ontkwam niemand aan de dagelijkse gang van zaken. Dus soldaten moesten ook naar de wc, in dit geval een latrine. Wat in dit geval overigens niets meer was dan een plank met een gat boven een diep gat in de grond. In dit gebied zijn op twee plekken oude latrines gevonden, na jaren volgelopen met water.DierenrijkOok dieren die hier in de omgeving voorkomen maken gebruik van latrines. Zo hebben konijnen vaste plekken waar ze hun keutels droppen. En ook de das gebruikt latrines. Alle familieleden van een dassenfamilie zetten zich in om, met zelf gegraven mestputjes, het territorium op strategische plekken kenbaar te maken.Dat doen ze uiteraard aan de randen van het territorium, maar ook op belangrijke plekken als bij de familieburcht, voedsel- ofwel foerageergebieden en herkenbare plekken als bij bosranden en heggen.

8Ratatatata

Het blijft boeiend en vooral ontzettend belangrijk om het oorlogsverleden niet te vergeten, maar toch zijn we blij dat het al lang achter ons ligt.Het enige geluid dat je nog zou kunnen doen denken aan de munitie die hier lag, is het snel roffelende geluid van de grote bonte specht op een boomstam. Als wij met ons hoofd zo hard zouden kloppen op een boom, zouden we direct bewusteloos raken. Spechten hebben een soort schokdempers in hun kop en merken er dus niets van. In één roffel, die meestal iets langer dan een seconde duurt, hamert de grote bonte specht wel 20 tot 30 keer op een boom! Dit roffelen doet hij in het broedseizoen.In het M.A.St-gebied kun je nog meer vogels horen. Spits je oren en dan hoor je misschien wel een goudhaan of een boomklever.Vanaf hier wandel je terug naar het monument, waar de route eindigt. We hopen dat je het een boeiende wandeling vond!
2.5 km

Wandelroute langs een explosief verleden, bij Kaatsheuvel