Nieuws van de boswachter

Snoeken uitgezet ter bescherming van onderwaterleven in Oisterwijks ven

15 december 2021 | Annette den Dulk

Het onderwaterleven in de Oisterwijkse vennen wordt bedreigd door een alles verslindende vis: de zonnebaars. Oorspronkelijk komt de zonnebaars uit Noord-Amerika, maar door dumping van aquarium- en vijverafval is de soort in de vennen terecht gekomen. En dat hij zich daar wel thuis voelt, blijkt uit de enorme toename van deze soort. Niet alleen hier, maar in heel Europa zorgt zijn opmars voor een achteruitgang van het inheemse onderwaterleven. Zo eet de zonnebaars alles kleiner dan zijn eigen formaat. De larven van de ‘tengere pantserjuffer’, een zeldzame libellensoort die zijn eitjes afzet in de vennen, zijn voor de zonnebaars een makkelijke prooi. De soort dreigt hierdoor te verdwijnen. Alle hoop is nu gevestigd op de snoek: het geheime wapen in de strijd tegen de invasie van zonnebaarzen.

snoeken uitzetten

Laura van Veenhuisen, onderzoeker bij Stichting Bargerveen, legt uit: “De snoek is een natuurlijke vijand van de zonnebaars. Wij hebben onderzoek gedaan waaruit blijkt dat de snoek de toename van de zonnebaars kan onderdrukken. De populatie nam zelfs permanent af met meer dan 90%. We gaan nu op grotere schaal kijken of de overbevolking aan zonnebaarzen te bestrijden is met het uitzetten van snoeken. Dat doen we op verschillende locaties in Nederland en één van die locaties is het Van Esschenven in Oisterwijk.” De snoek jaagt dus op de zonnebaars en levert zo een bijdrage aan het terugbrengen en laag houden van het aantal zonnebaarzen in het ven. Hoeveel snoeken nodig zijn om de zonnebaarzen terug te dringen, is bepaald op basis van het aantal zonnebaarzen in het Van Esschenven.

Niet zomaar een snoek…

“De snoeken die we uitzetten moeten wel aan een aantal voorwaarden voldoen”, vervolgt Laura, “we halen ze bijvoorbeeld bij een kweker en niet bij een visser. Zo sluiten we uit dat de snoeken per ongeluk ziekten met zich meebrengen. Daarnaast moeten de snoeken langer dan 20 cm zijn, omdat ze anders zelf ten prooi vallen aan de zonnebaars, die zelf maximaal 20 cm wordt. Een andere voorwaarde is de leeftijd van de snoek: kleine snoeken eten vooral andere dingen dan vis.” Voor het uitzetten is iedere snoek opgemeten en daarna vrijgelaten in het ven. De komende zeven jaar vindt minimaal twee keer per jaar monitoring plaats van de visstand in het ven.

Mede mogelijk gemaakt door

Stichting Bargerveen werkt in dit project samen met Bosgroep Zuid Nederland en valt onder LIFE Resilias: een programma met de bewuste keuze om de invasieve soort niet eindeloos te bestrijden, maar met een systeemgerichte aanpak effectief en efficiënt beheersbaar te maken. LIFE Resilias is mogelijk dankzij financiering van het Europese LIFE-programma en verschillende sponsoren. Voor dit project is Natuurmonumenten benaderd om in één van de vennen te onderzoeken of de zonnebaars op deze manier te bestrijden is. Boswachter Annette was aanwezig bij het uitzetten van de snoeken.

Zonnebaars van dichtbij

Ben je nieuwsgierig hoe een zonnebaars eruit ziet? In het bezoekerscentrum aan de Van Tienhovenlaan in Oisterwijk zwemmen ze in het aquarium. Kom gerust een kijkje nemen!

Annette den Dulk
Annette den Dulk
logo