Wandelen

Winterwandelroute in de Groene Jonker

Winterwandelroute in de Groene Jonker

3.27 km

Waar

Groene Jonker

Wandelen

Winterwandelroute in de Groene Jonker

De Groene Jonker ligt vlak bij de Nieuwkoopse Plassen. Daarom scharrelen de vogels die in het plassengebied broeden en slapen hier graag hun kostje bij elkaar. Wanneer het kouder wordt, trekken vogels die van warmte houden naar het zuiden. Sommige vogels zoals ganzen en eenden overwinteren juist in Nederland. Ontdek tijdens deze wandelroute welke wintergasten er naar de Groene Jonker komen.

Word een vogelexpert!

Word een vogelexpert tijdens het wandelen door de Groene Jonker. Je hebt een flink portie geluk nodig, maar er zijn genoeg vogels te zien in dit natuurgebied! Smienten, kuifeenden en de grote zilverreiger. Voor de roerdomp heb je wel héél veel geluk en arendsogen nodig. Maar onmogelijk is het niet.

De wandelroute is gemarkeerd door rode paaltjes.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Parkeerplaats de Roerdomp: Toon op kaart

De route

 Startpunt

1Allemaal de lucht in

Als de dagen korter worden, klinkt er plots een vreemd, fluitend gebabbel over het open water van de Groene Jonker. Wie dit geluid volgt, vindt op de plassen grote groepen smienten. De opvallende eend die al van verre te horen is, komt in de winter met honderden tegelijk naar het plassengebied. Ze komen vanuit Siberië hier naartoe om de snijdende kou van het hoge noorden te ontlopen. De mannetjes zijn goed te herkennen aan de donkerbruine kopjes met de lichte vlek boven de snavel. Kom niet te dicht bij, want als één smient schrikt, gaan ze allemaal de lucht in!
Allemaal de lucht in
Allemaal de lucht in

2Snelste dier op aarde

De slechtvalk is dol op smienten en die zitten er in de Groene Jonker genoeg! Heeft de roofvogel een prooi in zijn vizier? Dan maakt hij vanaf grote hoogte een enorme duikvlucht, waarbij hij wel snelheden van 200 tot 260 per uur kan bereiken. Er zijn zelfs metingen bekend van tegen de 300 kilometer per uur! Dit maakt de slechtvalk tot de snelste dier op aarde.Het voedsel van de slechtvalk bestaat bijna alleen uit watervogels. Smienten zijn een van de favoriete vogels die de slechtvalk ‘slaat’. De duikvlucht van de slechtvalk gaat zo snel en hard dat de prooi vaak verdoofd en soms zelfs al op slag dood is.De slechtvalk houdt zich ‘in rust’ vaak op boven de wijzerplaat van de kerk in Noorden (zie onderstaande foto). Hier zit hij uit de wind te dutten. Dus wil je hem eens goed bekijken? Loop eens langs de Martinuskerk in Noorden!
Snelste dier op aarde
Snelste dier op aarde

3Opvallend kapsel

De kuifeend is een van de meest opvallende eenden die je hier ziet. Je kunt ze natuurlijk herkennen aan hun opvallende kapsel. De kuif van het mannetje is groter dan die van het vrouwtje. Het mannetje kun je herkennen aan zijn spierwitte zijkant. De kuifeend zoekt de hele dag op het water naar voedsel. Denk aan slakjes, algen, en waterplanten.Net als bij een fuut zitten de achterpoten van een kuifeend erg ver naar achterop zijn lichaam. Hij kan hierdoor slecht lopen en je zult het dus bijna nooit op het droge zien.
Opvallend kapsel

4Verscholen in het riet

Zie jij in het riet iets bewegen? Kans dat dit een roerdomp is. De roerdomp is een schuwe reigerachtige die zich door zijn camouflagekleuren enorm goed weet te verbergen. Bij gevaar neemt deze vogel zijn bekende ‘paalhouding’ aan waarbij de kop omhoog wordt gestrekt. Hierdoor is hij nauwelijks te zien in het riet. De roerdomp versterkt het effect nog eens door met zijn kop mee te bewegen met het riet.Wanneer een roerdomp in het voorjaar een nest wil maken of al een nest heeft, zal hij dat luidruchtig laten horen met zijn ‘gehoemp’. Op een indrukwekkende manier blaast de vogel een misthoornachtig geluid uit, wat op meer dan een kilometer te horen kan zijn. De roerdomp is dus vaak wel te horen, maar niet te zien.
Verscholen in het riet
Verscholen in het riet

5Waarom bevriezen de poten van eenden niet?

Heb jij al koude voeten gekregen van deze winterwandeling? Eenden, meeuwen en andere vogels kunnen urenlang op het ijs staan of in het koude water in een wak liggen zonder dat hun poten bevriezen. Maar hoe kan dat eigenlijk? Deze vogels hebben een warmteregelaar ingebouwd die werkt volgens het tegenstroomprincipe. Slagaders en aders blijken in de poten tegen elkaar te liggen. Het naar de voet stromende bloed geeft een deel van de warmte af aan het terugstromende koude bloed. Hiernaast zitten veel vogels afwisselend op één poot, waarbij de tweede poot tussen de isolerende veren wordt gestopt.Ook blijkt uit onderzoek dat (in dit geval) een meeuw de normale lichaamstemperatuur van 38 graden had, maar langs de poten naar beneden werd de temperatuur steeds lager:Bij de voet 8 gradenTussen de zwemvliezen 5 gradenOp het raakvlak met het ijs 0 graden
Waarom bevriezen de poten van eenden niet?

6Genadeloze jager

Als het kouder wordt, beginnen de purperreigers aan de 4000 km lange tocht naar Afrika om daar de winter door te komen. Hun neefje de zilverreiger komt juist naar Nederland om te overwinteren. Ze zijn veel rond het plassengebied te zien; vooral in weilanden langs een sloot. Door zijn hagelwitte verschijning is de zilverreiger al van veraf te herkennen.De zilverreiger is een gracieuze vogel met een prachtig uiterlijk. Vooral in de groene weilanden valt de zilverreiger erg op. Hier zoekt hij in ondiep water en sloten naar voedsel. Het is een genadeloze jager. Stil wacht hij op zijn prooi. Als deze eenmaal dichtbij is, spiest hij de prooi aan zijn dolkvormige snavel.Rond de Nieuwkoopse Plassen zijn meerdere slaapplekken van de grote zilverreigers bekend. De grote zilverreiger zoekt overdag in zijn eentje naar eten, maar slaapt samen met soortgenoten. Rond de schemering vliegen ze naar hun slaapplek toe. Vanaf de Hogedijk, gelegen aan de Groene Jonker, zie je tijdens de schemering de zilverreigers overvliegen.
Genadeloze jager
Genadeloze jager

7Overwinteren in onze delta

Verschillende soorten ganzen, zoals de brandgans, komen uit het hoge noorden naar de delta van Nederland om hier de winter door te brengen. De vogels vliegen in de kenmerkende V-formatie naar hun bestemming. Soms zijn er groepen van wel meer dan honderd ganzen te zien!Kolganzen komen helemaal van de toendra’s van Groenland en Rusland hierheen om te overwinteren in onze natuurgebieden. Daar mogen we best trots op zijn. Van alle Europese landen is Nederland een onmisbare schakel in het leven van de gans. Onze meren, rivieren, plassen en moerassen zijn ideaal om uit te rusten en liggen vaak vlakbij graslanden waar ze hun eten bij elkaar scharrelen.
Overwinteren in onze delta
Overwinteren in onze delta

8Eindpunt

Dit is het einde van deze wandelroute. Wil je even opwarmen na deze winterwandeling? Ga eens langs bij het Bezoekerscentrum Nieuwkoopse Plassen in Nieuwkoop. Aan het bezoekerscentrum ligt Restaurant Tijsterman waar je een warm kopje koffie of thee kunt drinken.
3.27 km

Winterwandelroute in de Groene Jonker