Nieuws van de boswachter

Grijze zandbij op de Kampina

20 maart 2020 | Irma de Potter

De natuur staat op springen. Er komt al een lichtgroene gloed over de takken. De wilgen bloeien en de veldleeuwerik laat hoog boven de Kampina zijn jubelende zang horen. En wie goed luistert hoort bijen zoemen, veel bijen. Het zijn de geluiden van de lente, van nieuw leven! De lente kunnen ze gelukkig niet cancellen!

Grijze zandbij

Grijze zandbijen

Al dat gezoem komt van laag bij de grond. Aan de rand van het pad en op zandplekken in de heide cruisen honderden bijen laag over de grond. Onder hen allemaal zandhoopjes met een tunnelingang. Het zijn grijze zandbijen. Zij leven niet zoals honingbijen in één nest, maar graven ieder hun eigen broedtunnel. Zoals overigens de meeste bijensoorten leven ze dus alleen. Helemaal geïsoleerd leven ze niet, want ze graven hun nesten vaak in kolonies. Op de Kampina zie je op plekken wel honderden zandhoopjes bij elkaar.

In de buurt van wilgen

Zo een nest bestaat uit een tunnel van ongeveer 50 cm diep. Aan het eind van de tunnel graaft de zandbij een stuk of 10 kamertjes, de broedcellen. Als haar nest af is, verzamelt ze in de omgeving nectar en stuifmeel. Zo vroeg in de lente bloeien er eigenlijk alleen wilgen, dus in de buurt van het nest zullen wilgen staan. Van het stuifmeel vermengd met nectar kneedt ze bolletjes, waarmee ze haar broedcellen vult.

Jaartje ondergronds

In zo een stuifmeelbolletje legt het vrouwtje een eitje. Dan zit al haar werk erop en sterft zij. De larven die uit de eitjes kruipen hebben haar zorg niet meer nodig. De stuifmeelbolletjes zijn hun voedsel. In de zomer verpopt de larve zich en overwintert in zijn cocon. Pas in het volgend voorjaar kruipt er uit die pop een volwassen bij en begint de levenscyclus weer van voor af aan.

Zorgen voor goed leefgebied

Voor alle soorten zandbijen zijn zanderige plekjes in de heide van levensbelang. Onder invloed van stikstof uit de lucht groeien die echter versneld dicht met mossen, grassen en heide. Natuurmonumenten maakt daarom verspreid in de heide van Kampina open zandplekjes door plaatselijk begroeiing weg te halen. De zandbijen maken daar dankbaar gebruik van.

Zandbijen kijken

In april kun je de grijze zandbijen ook nog zien vliegen. Wandel bijvoorbeeld de Belversvenroute die met rode pijlen is gemarkeerd. En houd de grond in de gaten!

Irma de Potter
Irma de Potter
logo