Fietsen

Gazelle fietsroute door Dieren en Veluwezoom

Fietsen

Gazelle fietsroute door Dieren en Veluwezoom

Bescherm en beleef de natuur vanaf de fiets! Gazelle en boswachters van Natuurmonumenten stippelden samen deze afwisselende route uit door mooie dorpjes, langs de IJssel en door de heuvels met vergezichten van de Veluwezoom.

De route is ruim 30 km lang. Je rijdt over een vlak parcours bij de IJssel en door een heuvelig natuurgebied met een stevige klim, die wordt beloond met een adembenemend uitzicht. Er zijn voldoende fijne pauzeplekken. De route is daardoor ook zonder elektrische ondersteuning en met minder getrainde benen goed te doen. Onderweg maak je kans Schotse hooglanders, wilde zwijnen of zelfs edelherten zien. Een echte aanrader dus voor fietsliefhebbers vanaf een jaar of 12.

Kom je met de trein? Stap uit bij station Dieren, neem met je fiets de lift naar boven. Ga naar links en neem de andere lift naar beneden. Neem de Noorder Parallelweg rechtsaf; achter het Wilhelminaplein vind je de fabriek.

Kom je met de auto? Parkeer bij P+R NS Station Dieren.

Bezoekersinformatie

Bereikbaarheid

Praktisch

Verkennen

De route

 Startpunt

1Koninklijke Gazelle en Piet Pelle

Gazelle bestaat al meer dan 125 jaar. Het bedrijf is opgericht in 1892 door Willem Kölling uit Dieren, een creatieve post beheerder die het vernuft van de fiets als vervoermiddel voorzag. Sinds 1902 is de fietsfabriek gevestigd in het monumentale pand en bedrijventerrein aan de Wilhelminaweg in Dieren. In datzelfde jaar werd ook het logo en de merknaam geboren. Geïnspireerd door de natuur, tijdens een wandeling door de bossen rondom Dieren en Laag Soeren, zag Willem plotseling en reebok oversteken. De snelheid en sierlijkheid waarmee het dier zich uit de voeten maakte, brachten hem op het idee: Gazelle! Eén van de snelste antilopensoorten.

Sinds 2015 heeft Gazelle een geheel vernieuwde fabriek: Het Gazelle Innovation and Production Center. Met de langste langste lakstraat van Europa, zo'n 1,6 km! Het is de modernste fietsfabriek waar jaarlijks met veel passie zo’n 250.000 fietsen gemaakt worden. In 2022  opent het nieuwe Gazelle Experience center aangrenzend aan de fabriek haar deuren.  In het Experience Center kunnen mensen alle fietsen en e-bikes van Gazelle testen op een deels overdekte testbaan. Via een loopbrug in de fabriek kunnen mensen ook een blik werpen op het productieproces. Er komt ook een unieke expositie waarmee Gazelle een kijkje geeft in haar verleden, het heden en de toekomst van fietsen.

Veel mensen kennen  ‘Piet Pelle op zijn Gazelle’ nog. In het artistieke kunstboekje beleefde Piet Pelle de meest bijzondere avonturen op zijn fiets. Het boekje werd vanaf de jaren 30 door Gazelle-dealers meegegeven als promotiemateriaal. Piet Pelle werd een begrip in Nederland en daarbuiten en er staat sinds 1997 in Dieren een standbeeld van hem.

Fiets iets verder de Wilhelminaweg in, en je ziet het standbeeld aan de overkant van de weg staan, in de bocht naar rechts met de Spankerenseweg.

Fiets terug langs  Gazelle, steek het spoor en provinciale weg N348 over naar Dieren-Zuid, en je fiets via de Spoorstraat richting de IJssel. Sla linksaf de Prinsenstraat in en steek op de ongelijke kruising met de Zutphensestraatweg over naar de Kruisstraat en je volgt je route naar knooppunt 90.

Fabriek Gazelle
Koninklijke Gazelle en Piet Pelle
Gazelle fabriek pand 1902
Koninklijke Gazelle en Piet Pelle
Piet Pelle op zijn Gazelle
Koninklijke Gazelle en Piet Pelle

2IJssel bij Dieren

Dieren, dorp aan de  IJssel met zicht op uitgestrekte uiterwaarden enerzijds, en de heuvelachtige bossen van Veluwezoom anderzijds. Eeuwenlang bleef het een kleinschalige gemeenschap met een middeleeuws jachtslot Hof te Dieren, totdat het dorp eind 19e eeuw werd ontsloten door de komst van de spoorlijn  en het Apeldoorns Kanaal. De betere bereikbaarheid zorgde voor toerisme en trok bedrijven aan. In Dieren-Zuid, het oude centrum van Dieren, is deze bloeitijd goed terug te zien aan verschillende monumentale panden.

Stap even van je fiets bij ‘Aan Het Veer’ om te genieten van het uitzicht over de IJssel. Fiets vanaf hier in de richting van knooppunt 23 en daarna knooppunt 2.

Dieren Veerpont
IJssel bij Dieren
Dieren aan de IJssel
IJssel bij Dieren

3Hof te Dieren

Landgoed Hof te Dieren was ooit een landgoed met koninklijke allure. Nu in beheer bij Stichting Twickel en een plek waar bekroonde wijn vandaan komt. Achter de oude tuinmuur van de voormalige moestuin tref je ook een sfeervolle kwekerij, gespecialiseerd in bijzondere vaste planten.

Het landgoed met middeleeuws jachtslot kwam in de 17e eeuw in handen van de Oranjes. Stadhouder-koning Willem III liet het verbouwen tot zijn favoriete jachtslot. Om zeker te zijn van wild, lieten de oranjes een uitgestrekte wildbaan afrasteren. Ook legden ze de lange kaarsrechte Koningslaan aan tussen het jachtslot Hof te Dieren en dat bij Ginkelse heide in Ede.

Fiets door richting knooppunt 2, 10 en 99 tot aan de Eikenstraat. Ga hier rechts, steek de Middachterallee over en vervolg je weg via het fietspad links naar De Steeg. Fiets bij knooppunt 83 richting knooppunt 85. Ga hier op de rotonde rechts de Schietbergseweg op, en hou bij de Y-spitsing links.

Kwekerij Hof te Dieren
Hof te Dieren
Wijngaard Hof te Dieren
Hof te Dieren
Hof te Dieren
Hof te Dieren

4Bezoekerscentrum Veluwezoom

Hier kun je terecht voor informatie over het gebied, cadeaus, routes, activiteiten e.d. Onder hetzelfde dak vind je een brasserie en een VVV met fietsverhuur. Ook vlakbij  is van alles te beleven. Aan de rechterkant zit  een educatieve tuin van het IVN  die vrij toegankelijk is. In de zomer gonst het hier van de insecten en kun je in de vijver een ringslang zien zwemmen. Aan de andere kant vind je een speeltuin, boomgaard met picknickbanken en een heerlijk terras. Bij het bezoekerscentrum starten verschillende wandelroutes.

Rijd richting knooppunt 53, en daarna richting knooppunt 69.

Bezoekerscentrum Veluwezoom
Bezoekerscentrum Veluwezoom
Boerderij De Heurne Veluwezoom
Bezoekerscentrum Veluwezoom
Speeltuin bezoekerscentrum Veluwezoom
Bezoekerscentrum Veluwezoom

5Schaapskooi

In deze zwarte houten stal met rieten dak wonen Veluwse heideschapen van de Rhedense Schaapskudde. De schapen zijn de ‘grasmaaiers’ van het heidegebied dat hierachter ligt. Ze  houden het heidegebied open. De schaapskooi dateert uit ongeveer 1870 en is nog in gebruik als potstal. Op de bodem ligt stro. De schapen grazen overdag en zijn ’s nachts in de stal. Daar laten ze hun mest achter. Het mengsel van stro en schapenpoep wordt net als vroeger gebruikt als bemesting van akkers op de schrale zandgrond.

In het vroege voorjaar krijgen de ooien  hun lammetjes. Om de kudde te steunen kun je in die periode een lammetje adopteren - én knuffelen.

Na het wildrooster wacht je een stevige klim. Neem de tijd om te genieten van dit on-Nederlandse weggetje. Onderweg zijn twee uitzichtpunten waar je een kijkje kunt nemen, bij het zigzagpad en even verder bij de Kraaijenberg. Misschien spot jij de schapen wel met hun herder op de heide.

Rijd richting knooppunt 69, dan richting 66.

Schaapskooi met schaapsscheerders
Schaapskooi
Schaapskudde met herderin
Schaapskooi
Lammetje knuffelen op Veluwezoom
Schaapskooi

6Zijpenberg

Aan het eind van de klim ben je op de Zijpenberg. De naam komt van ‘sijpelen’, en daaraan is niets gelogen: even verderop is een natuurlijke bron en daar sijpelt het water letterlijk uit de grond. Het uitzicht vanaf de Zijpenberg is fenomenaal . Er staat ook een bankje. Is dat bezet? Geen nood, iets verderop ligt parkeerplaats De Driesprong, daar staan een paar picknickbanken – ook mét uitzicht.

Rijd richting knooppunt 66-65-25.

Kleine vuurvlinder op struikheide
Zijpenberg
Zijpenberg uitzicht
Zijpenberg
Zijpenberg picknicken
Zijpenberg

7Beroemde bank en panorama

Bij Paviljoen de Posbank kun je terecht voor een hapje en een drankje. Deze plek is erg geliefd vanwege het monument met uitzichtpunt. Parkeer je fiets even en wandel naar het beroemde uitzichtpunt. Daar vind je ook de bank waar deze plek naar vernoemd is: de op 90 meter hoogte gelegen Pos-bank. Die werd opgericht ter ere van het zilveren jubileum van G.J. Pos, als voorzitter van de ANWB, in 1918. Vanaf deze plek kun je bij helder weer wel 20 km ver kijken!

Rijd richting knooppunt 63.

Posbank ANWB wijzer
Beroemde bank en panorama
Posbank historisch beeld
Beroemde bank en panorama
Posbank uitzicht
Beroemde bank en panorama

8Onzalige Bossen

De ‘Onzalige Bossen’, het prikkelt je verbeelding van een uitgestrekt wild woud waar struikrovers zich schuil houden.  Deels klopt dat ook, het is een van de oudste bosgebieden op de Veluwe, waar in het verleden eiken selectief werden gekapt voor geriefhout of voor de leerlooierijen. Een andere verklaring voor de naam die meer gangbaar is, is dat ‘onzalig’ of ‘on-saelig’ een verbastering is van armzalig. Dat de arme bodem alleen geschikt zou zijn voor bosbouw en niet voor landbouw.

Edelhert Onzalige bossen
Onzalige Bossen
Wild zwijn Onzale Bossen
Onzalige Bossen

9Lappendekken

In het verleden lag hier de kostgrond van De Steegse bevolking. Ieder had hier een lapje grond om zijn voedsel op te telen, waardoor deze kleine akkers samen het beeld opriep van een lappendeken.

Onderweg heb je kans op het zien van wilde zwijnen, reeën en edelherten.  En in de omgeving van de Lappendeken zie je bijna altijd wroetsporen van wilde zwijnen. Geniet hier van het zicht over het glooiende velden, ontdek wild in de bosrand of maak hier een glijvlucht met tokkelbaan in de natuurspeeltuin.

Fiets richting knooppunt 74.

Lappendeken
Lappendekken

10Carolinahoeve – heerlijke pleisterplaats

In het midden van deze charmante open plek ligt de Carolinahoeve, een boerderij met een rijke geschiedenis. In 1765 liet koning Willem IV een hoeve bouwen langs de Koningsweg en gaf deze de naam van zijn dochter: Carolina. De huidige Carolinahoeve dateert van rond 1900. In die tijd konden mensen er voor het eerst terecht voor een eenvoudige maaltijd. Later konden ze ook blijven slapen.

Natuurmonumenten verwierf de hoeve in 1911. Van 1978 tot 2020 runde de familie Just de la Paisières er een pannenkoekenhuis. Na een verbouwing gaat de Carolinahoeve naar verwachting zomer 2021 weer open. 

In de directe omgeving van de Carolinahoeve lopen vaak Schotse hooglanders. Bedenk dat je te gast bent in het leefgebied van deze runderen. Hou altijd voldoende afstand en aai of voer ze niet.

Rijd verder richting knooppunt 74-61-98; daarna richting knooppunt 21.

Carolinahoeve historisch beeld
Carolinahoeve – heerlijke pleisterplaats
Carolinahoeve Schotse hooglanders
Carolinahoeve – heerlijke pleisterplaats

11Priesnitz – een typisch torentje

Van afstand lijkt het net een kapelletje met een hoge torenspits. Het wonderlijke witte torentje op de Soerense enk is gebouwd rond 1860 ter ere van vier water-geneeskundigen, van wie Priesnitz er één is. In het nabijgelegen badhuis kon men koudwatertherapie volgen naar hun ideeën. Een andere naam voor het monument is ‘Torentje van Jut’, naar de bedenker Jut van Breukelerwaard.

De Amsterdamse bankier kocht in 1848 Landgoed Laag-Soeren. Hij leed aan jicht, een pijnlijke reumatische aandoening. Toen hij in een Duits kuuroord ontdekte dat koudwaterbehandeling verlichting bood, besloot hij in Laag-Soeren een watergeneeskrachtig centrum op te zetten: ‘Bethesda’. Vanuit de Soerense Beek  liet hij een waterleiding aanleggen. Zo stroomde het zuivere water, met een constante temperatuur van 10 ̊C, rechtstreeks van de sprengen naar zijn badhuis. Het badhuis werd bekend als eerste kuuroord in Nederland.

Fiets door richting knooppunt 21, daarna naar 94 en 34.

Edelherten bij Priesnitzmonument
Priesnitz – een typisch torentje
Soeria heren- en damesweide luchtfoto badhuis Bethesda
Priesnitz – een typisch torentje
Soeria koudwaterbehandeling badhuis Bethesda
Priesnitz – een typisch torentje

12Soerense Broek – IJsselvallei met bijzondere natuur

Na de ophaalbrug over het Apeldoorns Kanaal krijg je links gelijk  een mooi zicht op het Soerense Broek. In dit natte beekdal met vochtige schrale graslanden en struweel leven veel bijzondere planten en dieren. Aan de noordzijde kronkelt de Soerense Beek door het gebied –  diezelfde spreng als bij het badhuis ‘Bethesda’. Vanaf de Broekdijk zie je fraaie landschapsbeelden, alsof je door een schilderij fietst.

Soerense Broek is een natuurgebied in ontwikkeling. Bloemrijk dankzij het schone kwelwater dat hier aan de oppervlakte komt. Karakteristieke planten als dopheide, echte koekoeksbloem en rietorchis zijn terug. Maar ook het zeldzame teer guichelheil en het zeer zeldzame vetblad, een insectenetende plant van moerassige heide. 

Het schone water trekt ook veel libellen en vogels, zoals de zeldzame grauwe klauwier. Het mannetje is goed te herkennen aan zijn zwarte masker.

Fiets na knooppunt 34 verder over de Broekdijk, na een recht stuk ga je met de flauwe bocht naar rechts en daarna eerste afslag rechts. Volg deze Bockhorstweg tussen de landerijen door tot in het dorp Spankeren en ga nog vóór het spoor rechtsaf de Dorpsweg in. Bij het pittoreske dorpskerkje met middeleeuwse toren sla je links de Overweg in, passeer het spoor, steek voorzichtig de Zutphensestraatweg over, rechtsaf en rij over het fietspad langs de Zutphensestraatweg in de richting van knooppunt 90, tot in Dieren. 

In Dieren buig je bij kruising met de Kruisstraat rechtsaf de Prinsenstraat in en direct daarna weer rechts de Spoorstraat in. Steek de provinciale weg N348 en het spoor over en je bent weer terug op de Wilhelminaweg en bij de Koninklijke Gazelle.

Soerense Broek
Soerense Broek – IJsselvallei met bijzondere natuur
Grauwe klauwier Soerense Broek
Soerense Broek – IJsselvallei met bijzondere natuur
Weidebeekjuffer Soerense Broek
Soerense Broek – IJsselvallei met bijzondere natuur
logo

Ook zo genoten van deze route? Help de natuur. Ga naar nm.nl/nieuwlid.