Nieuws van de boswachter

Plagen in je tuin bestrijden

04 juni 2020 | Mathiska Lont

Hoe voorkom je dat bladluizen, slakken en eikenprocessierupsen uitgroeien tot een plaag? Dat doe je door hun natuurlijke vijanden een handje te helpen. Ga bijvoorbeeld de luizen te lijf met lieveheersbeestjes. Boswachter Mathiska geeft tips over 3 lastpakken in je tuin.

Zevenstippelig lieveheersbeestje

Bladluizen

Heb je je best gedaan om je tuin mooi in te richten met allemaal bloemen en struiken, krijg je last van bladluis. Bladluizen hebben een uiterst ingewikkelde levenscyclus met vliegende en vleugelloze generaties. Ook kunnen vrouwtjes zonder mannetjes voor nageslacht zorgen en zich zo razendsnel voortplanten. Per jaar kun je zo wel 15 generaties bladluis op je plant hebben. Bladluizen boren met hun snuit in de stengel, blad of bloemknop van een plant of struik en drinken daar direct uit de sapstroom. Dat sap is al een beetje zoetig, maar de ontlasting van bladluizen is ronduit mierenzoet! Dit noemen we honingdauw. Mieren zijn er gek op. Ze melken de bladluizen door over hun kontjes te aaien. Ze zijn er zelfs zo gek op dat ze de bladluizen verdedigen tegen aanvallers.

Hoe ga je bladluizen te lijf? Help hun natuurlijke vijanden:

1. Wees lief voor lieveheersbeestjes

De larve van het lieveheersbeestje eet gemiddeld 600 bladluizen, maar een volwassen exemplaar kan er wel 100 per dag opeten. Op je plant speelt zich dus een kleine oorlog af met als resultaat dat de kolonie bladluizen niet enorm uitdijt. Bij de betere tuincentra kun je potjes met larven van lieveheersbeestjes kopen, maar je kunt ze natuurlijk ook in je tuin gaan zoeken en bij de bladluizen neerzetten.

    Zevenstippelig lieveheersbeestje en luizen

    2. Koester oorwormen

    Oorwormen hebben een slechte naam en er zijn weinig mensen die van ze houden. Toch zijn het hele nuttige insecten, die dol zijn op bladluizen. Ook de wollige bloedluis (vaak als plaag op appels) is niet veilig voor deze rover. Oorwormen overwinteren in de grond, maar zoeken bij warm weer een nieuwe nestplaats.

    Help ze door een nepnest te maken:

    • Neem een hand vol stro en bind het vast met een stuk touw.
    • Zorg ervoor dat je 2 lange uiteinden hebt zodat je dit door het gat van een aardewerken pot kan doen.
    • Trek alles aan en hang het ondersteboven op.
    • Eerst wat lager bij de grond zodat ze er goed in kunnen kruipen. Later in het seizoen hang je het nest wat hoger op zodat de oorwormen goed bij de bladluizen kunnen komen.
    Hotel voor oorwurmen

    Slakken

    Na een flinke regenbui komen uit alle hoeken en gaten opeens weer slakken tevoorschijn op zoek naar eten. Het zijn echt de opruimers van de natuur en zetten heel wat plantaardig materiaal om in voedingstoffen voor je planten. Heel nuttig als het om oude plantenresten gaat zijn ze nuttig. Maar als ze je nieuwe planten opeten is dat vooral zonde.

    Zo houd je slakken onder de duim:

    1. Maak een smidse voor de zanglijster

    De zanglijster lust graag slakken. Leg op een beschutte plek een stoeptegel neer. Die gebruikt de zanglijster om slakken op stuk te slaan. Rond de ‘smidse’ ligt na een tijdje een flinke bult slakkenhuisjes. Ook merels en andere lijsters lusten slakken, maar ze gebruiken geen stenen om ze kapot te slaan.

    2. Een rommelhoekje voor egels

    Een egel kan heel wat slakken verorberen. Je krijgt ze in je tuin door wat rommelhoekjes te maken waar ze overdag kunnen slapen. Slakken verstoppen zich ook graag in dit soort bulten als het warm is. Egels hebben meestal wel een groter territorium dan jouw tuin. Maak dus wat gaten onderin je schutting zodat ze naar de tuin van de buren kunnen. En als je dan ook nog een schaaltje met water voor de egels neerzet dan doen zij de rest.

      Egel

      3. Bescherm je planten 

      Strooi wat koffieprut of vermalen eierschalen rondom aangevreten planten. Daar houden slakken niet van. Gebruik in elk geval geen slakkengif. Je roeit misschien tijdelijk één soort uit, maar ook de van nature voorkomende ‘hulptroepen’. Het is een kwestie van leren vertrouwen op de kracht van de natuur en soms ook wat schade aan je planten te accepteren.

      Witgerande tuinslak

      Witgerande tuinslak

      Eikenprocessierups

      Een van de lastigste plaaginsecten op dit moment is wel de eikenprocessierups. Ze wonen met zijn alle in een veilig nest en gaan elke avond in processie op zoek naar voedsel, eikenblad. In Nederland houden we nogal van bomenlanen, vaak van eiken. Onder de bomen wordt verwoed gemaaid en er is dan ook weinig ondergroei. Voor de rupsen is dit een lopend buffet. Ze marcheren zo van de ene naar de andere boom. Wie of wat houdt ze tegen?

      Er zijn gelukkig genoeg dieren die wel een hapje rups lusten. Door de natuurlijke vijanden een handje te helpen, kunnen zij hun werk doen en de eikenprocessierups belagen. Zo help je de vijand:

      1. Maak het vogels naar de zin

      Vogels als de koolmees, mus, spreeuw of kauw voeren hun jongen met rupsen. Als zij een nest van de eikenprocessierups vinden, kunnen zij die helemaal leegeten. Heb je dus last van deze rupsen in je tuin of woonomgeving, zorg dan goed voor deze vogels en hang nestkasten op en gebruik nooit gif. De jonge vogels krijgen dan te veel gif binnen en gaan dood. Ook tape blijkt niet de oplossing. Daar blijft van alles aan vastplakken. Niet alleen de rupsen, maar ook vogels, vleermuizen en andere insecten en die bestrijden juist de eikenprocessierups.

      2. Zet bloemen rond eikenbomen

      Er zijn ook insecten die het hebben voorzien op rupsen. Sluipwespen en -vliegen leggen hun eitjes in rupsen. De larve die uit het eitje komt, eet de rups van binnen op. Op deze manier kan de rups nooit verpoppen, vlinder worden en zich voortplanten.Volwassen sluipwespen en -vliegenleven van nectar en hebben dus bloemen nodig. Maai daarom niet rond de eikenboom zodat de natuurlijke vijanden voedsel en beschutting hebben. Dan kunnen zij hun werk doen!

      Wordt er in jouw buurt rigoureus gemaaid? Plaats dan een maai-me-nietje om de bermbewoners te beschermen.

      3. Geef vleermuizen een onderkomen

      Ook de vleermuis is een natuurlijke bestrijder van de eikenprocessierups. Zij jagen op de vlinders en helpen zo mee de plaag onder controle te krijgen. Hang een vleermuizenkastje op zodat hij een plek heeft om overdag te schuilen.

      Koolmees

      Meer planten en dieren in je tuin?

      Wij kunnen niet zonder natuur. En de natuur kan niet zonder ons. Geef dieren en planten meer ruimte. Ga voor groei, begin in je eigen tuin of op je balkon. Zet je tuin in bloei met de tuintips van Mathiska uit de actiekrant.

      Vraag de gratis actiekrant aan

      Nog meer tips voor je tuin

      Mathiska Lont
      Mathiska Lont
      logo