Nieuws van de boswachter

Succesvol Actieprogramma Nitraatrichtlijn vereist grootschalige transitie landbouw

26 oktober 2021 | Roos Kooiman

Landelijke natuurorganisaties spreken hun zorgen uit over het nieuwe mestbeleid van het ministerie van Landbouw (LNV). Het zal er niet toe zal leiden dat ons water in 2027 schoon is en voldoet aan de Europese waterdoelen.

Lionserpolder

Alleen een grootschalige duurzame transitie van de landbouw kan daarvoor zorgen. Dit schrijven Natuurmonumenten, LandschappenNL, Vogelbescherming Nederland en de Natuur en Milieufederaties in hun reactie op het voorgestelde 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn van het ministerie van LNV. Schoon water is essentieel voor onze natuur en het bevorderen van de biodiversiteit. Maar schoon en voldoende water is zoveel meer; het is ook de basis voor drinkwater, de landbouw en de industrie.

Verbeteren waterkwaliteit 

Het doel van het mestbeleid is om de waterkwaliteit te verbeteren door te voorkomen dat de meststof nitraat in het oppervlakte- en grondwater terechtkomt. De natuurorganisaties steunen de toegenomen ambitie en de voorgestelde verplichte maatregelen in het Actieprogramma, maar geven aan dat alleen met een snelle omschakeling van intensieve naar extensieve landbouw de Europese waterdoelen op tijd gehaald kunnen worden. Teo Wams, directeur Natuurmonumenten: “Tien jaar lang is geprobeerd met vrijwillige maatregelen ons water schoner te krijgen. Dat is niet gelukt. Op Europese kaarten kleurt Nederland rood vanwege de slechte waterkwaliteit. Nederland scoorde in 2019 zelfs het slechtste van alle Europese landen. Slechts 1 procent van al onze Nederlandse wateren krijgt de status ‘goed’. Dat is dramatisch voor onze kwetsbare natuur. Een overschot aan meststoffen zorgt voor te voedselrijk water waardoor kwetsbare planten en dieren doodgaan”.

Extra maatregelen nodig

Ook zijn verplichte bufferstroken langs water een voorwaarde om te zorgen dat er minder vervuilende stoffen in het water komen. Daarnaast roepen de organisaties op om meer samenhang aan te brengen met ander beleid. Maatregelen die stikstof tegengaan, natuurontwikkeling bevorderen en water de ruimte geven dragen namelijk ook bij aan schoner water. Tot slot willen de organisaties meer controle op mestfraude onder andere door het fijnmaziger meten van concentraties nitraat in sloten.

Gebrek aan vooruitgang

Met het nieuwe Actieprogramma wil het ministerie van LNV aan de Europese Commissie weer toestemming vragen om meer mest in onze bodem te brengen (zogenaamde ‘derogatie’). Het is zeer sterk de vraag of die derogatie nogmaals verleend gaat worden. Vanuit Europa komen kritische geluiden over de Nederlandse waterkwaliteit en het gebrek aan vooruitgang daarvan. De Eurocommissaris van Milieu heeft al aangegeven dat de maatregelen die het ministerie  in het Actieprogramma voorstelt geen blijk geven van de urgentie en de ernst van het waterprobleem in Nederland.

De natuurorganisaties stellen dat het volledig behouden van de derogatie leidt tot minder economische prikkels om de landbouw te extensiveren. Het staat daarmee herstel van de natuur en biodiversiteit in de weg. Minder derogatie mag echter niet leiden tot meer gebruik van kunstmest, dit is namelijk ook schadelijk voor het water. Alleen een algehele vermindering van het gebruik van meststoffen kan de druk op de waterkwaliteit verminderen.

Lees de hele reactie

Klik hier voor de volledige zienswijze die Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland, LandschappenNL en de Natuur en Milieufederaties hebben ingediend.

Rooi Kooiman
Roos Kooiman

Persvoorlichter Midden (NH - Utr - Fl)

logo