Wandelroute NNN Dal van de Ruiten Aa

Ondergaande zon op de horizon bij de Ruiten Aa

56 minuten

2,79 km

Honden mogen mee mits aangelijnd, op de paden

Over de route

Met de Nationale Natuurtafel gaf Natuurmonumenten de natuur een plek aan tafel in Den Haag. Nu doen we dat hier, midden in het landschap zelf.

Ook in dit gebied speelt het Natuurnetwerk Nederland (NNN) een belangrijke rol. Door natuurgebieden met elkaar te verbinden ontstaat er ruimte voor planten en dieren, en bouwen we aan een toekomstbestendig landschap. Soms zie je al hoe dat werkt; soms is uitbreiding juist hard nodig.

Met deze wandeling laten we zien wat het NNN hier betekent — en wat er op het spel staat als het netwerk niet wordt afgemaakt. Geef de natuur de ruimte, ook hier!

Help de natuur een stem te geven en ga naar Oproep aan de politiek | Natuurmonumenten. Deze boodschappen worden later overhandigd aan de nieuwe minister voor natuur.

Waar kun je starten

Wat kom je onderweg tegen?

Vanaf de parkeerplaats bij Gasterij Natuurlijk Smeerling start de wandelroute, loop naar het verharde wandelpad en ga het klaphek door.

Strokenteelt graan nabij Vlagtwedde in het Dal van de Ruiten Aa.

1. Akkers en hooilanden

Welkom in het Dal van de Ruiten Aa, een landschap waarin de natuur nog steeds het ritme bepaalt. De flanken van het beekdal vormen een oud cultuurlandschap. Natuurmonumenten onderhoudt dit gebied samen met boeren die hier al generaties lang werken. Zij beheren hun land zoveel mogelijk natuurinclusief: zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen, en met oog voor wat de bodem en het landschap zelf kunnen dragen.

Dat zie je meteen terug. In het voorjaar kleuren de graslanden geel van de boterbloemen en bloeien klaprozen en korenbloemen langs de akkers. Door dit soort natuur te verbinden via het Natuurnetwerk Nederland (NNN) ontstaat er ruimte voor planten en dieren, en blijft het landschap toekomstbestendig.

Met deze wandeling geven we de natuur lokaal een stem. Je ziet hoe het NNN hier werkt, waar uitbreiding nodig is en waarom het belangrijk is om de natuur voldoende ruimte te geven — juist hier, midden in het landschap zelf.

Je vervolgt het wandelpad en loopt bij de kruising rechtdoor. Aan het einde ga je door het klaphek en steek je de verharde weg over. Hier vervolg je het wandelpad, aan je linkerhand verschijnt het uitkijkpunt over het Ellersinghuizerveld. Let op: je komt hier in het begrazingsgebied van de lakenvelder, een typisch ras voor deze streek. Houd je hond dus aan de lijn en houd rekening met de dieren.

Uitzicht vanaf de vlonder van het Ellersinhuizerveld

2. Ellersinghuizerveld

Natuurherstel werkt – en hier zie je dat heel duidelijk. Van het ooit uitgestrekte Bourtangermoeras is op deze plek een klein stukje teruggebracht. Door de voedselrijke bovenlaag af te graven, kreeg de oorspronkelijke natuur weer ruimte. Heide keerde terug, samen met bijzondere soorten zoals blauwe zegge en zonnedauw. Het landschap ademt weer iets van het oude moeras dat hier vroeger lag.

Toch is het gebied nog niet één geheel. Rondom liggen nog stukken die nog niet als natuur zijn ingericht. Daardoor kunnen planten en dieren zich minder makkelijk verplaatsen, vooral soorten die niet ver kunnen komen, zoals hagedissen. Ook het watersysteem heeft er last van: diepe sloten in de omliggende percelen trekken het water weg, waardoor het gebied uitdroogt en verzuurt. Stikstof uit de omgeving versterkt dat proces en zorgt voor verruiging.

Door het Natuurnetwerk Nederland hier af te maken, kunnen kleine sloten worden gedempt en worden losse deelgebieden met elkaar verbonden. De uitdaging is om de grote watergangen, die nu dwars door het gebied lopen, uiteindelijk buiten het natuurgebied om te laten lopen. Pas dan vormt dit gebied weer één geheel, met een gezond watersysteem dat tegen een stootje kan.

Loop weer terug naar de verharde weg, hier sla je vervolgens rechts. Je loopt door met aan je rechterhand het Ellersinghuizerveld. Na ruim 400 meter zit aan je linkerhand een klaphekje richting het Metbroekbos, deze ga je door en je vervolgt het wandelpad.

3. Metbroekbos

We lopen nu richting het Metbroekbos. Aan je rechterhand zie je al de eerste bomen; verderop strekt dit eeuwenoude bos zich uit. Net als het Natura 2000‑gebied het Liefstinghsbroek is het Metbroekbos een oude boskern. Omdat dit bos al zo lang bestaat, heeft zich hier een echte bosbodem kunnen ontwikkelen. Daardoor groeien er typische voorjaarsplanten zoals bosanemoon, witte klaverzuring en gewone salomonszegel.

Deze oude bossen zijn kwetsbaar. Stikstofdepositie, verdroging en inwaaiende bestrijdingsmiddelen hebben een directe invloed op de plantengroei. Organismen die de strooisellaag afbreken nemen af, waardoor oud blad zich ophoopt. Daardoor krijgen de bijzondere bosplanten minder ruimte om te wortelen en verdwijnen ze langzaam uit het landschap.

Het afronden van het Natuurnetwerk Nederland en het herstellen van de natuurlijke waterhuishouding zijn daarom ook voor dit soort oude bossen van groot belang. Zo blijven deze waardevolle bosgebieden veerkrachtig en toekomstbestendig.