Wandelroute dwars door het Geuldal

2 uur

6 km

Honden mogen mee mits aangelijnd, op de paden

Over de route

Maak een wandeling dwars door het Geuldal en over de hellingen, geniet van hoogteverschillen en de variatie aan natuur en cultuur in dit markante heuvellandschap.

Tijdens deze 6 kilometer lange wandelroute kom je allerlei bijzonder planten en dieren tegen. Met een beetje geluk spot je in de hagen een hazelmuis. Dit zeldzame beestje komt alleen nog in Duitsland en België voor en in dit zuidoostelijke deel van Limburg.

Als onderdeel van het Zuid-Limburgse heuvelland werd het Geuldal miljoenen jaren geleden gevormd, toen de Maas en haar zijriviertjes zich insneden in de omhoog gekomen zeebodem. Later ontstond een typisch, kleinschalig landschap met hagen en bloeiende hooilanden, houtwallen en hellingbossen, holle wegen en hoogstamboomgaarden. De steeds wisselende panorama’s, de slingerende rivier, de charmante vakwerkhuizen: dit landschap verveelt geen moment.

De route is in het veld niet bewegwijzerd.

Waar kun je starten

Wat kom je onderweg tegen?

1. Epen: hart van het Bovenste Geuldal

Over een paar honderd meter wandelen we het dorpje Epen uit, het Geuldal in. Maar eerst kom je nog langs de kerk van Epen. Net als bij veel plaatsen, vormde de kerk de oudste plek waar het dorp omheen is gebouwd. De onderkant van de kerk is opgetrokken uit zandsteen uit het carboon-tijdperk (300 miljoen jaar geleden). Die zandsteen werd gewonnen in een van de vele groeven hier in de buurt. Het Geuldal is de enige plek in Nederland waar dit oude gesteente aan de oppervlakte komt. De steensoort werd ook vaak als basis gebruikt bij de bouw van vakwerkhuizen. De zandsteen neemt nauwelijks water op en beschermt de muren zo tegen vocht.

2. Het landschap

Schuren en schaven

Het Zuid-Limburgse landschap ontstond voornamelijk door erosie, uitslijten van een hoogvlakte. Deze hoogte is nog een uitloper van de Ardennen. Die erosie zorgde voor het dalenlandschap, dat dus anders is ontstaan dan de heuvellandschappen, zoals Sint-Jansberg of de Veluwe. Die werden gevormd door gigantische gletsjers in de voorlaatste ijstijd, die de grond omhoog stuwden.

Ploeterende boeren

De ontginning door mensen begon vaak in de dalen. Daar was het makkelijk boeren. De meeste dorpen liggen dan ook beschut in het dal. Pas later trok men de heuvels in voor de landbouw. En de steile hellingen bleven een stap te ver om planten te verbouwen. Daar vind je dus nog steeds mooie bossen.

Landhuis

Wanneer je iets naar linksvoren, naar de bosrand op de helling kijkt, dan zie je in het bos huize Emmaus liggen. Dit is gebouwd door de Paters van Wittem. Het landhuis was bestemd als ontspanningsoord voor de priesterstudenten. Het is gebouwd in 1904 en in 1905 geopend. Nu is het een vergaderlocatie.

3. Bronbeken

De Mässel is een van de 26 bronbeken die in de Geul uitmonden. Het beekje geeft de grens aan tussen Gemeenten Vaals en Gulpen-Wittem.

Romeinse resten

De grond is sterk ijzerhoudend, wat je soms ziet aan de kleur van water in de omgeving. Dat is een onderdeel van de natuurlijke bodemprocessen. Hier in de buurt zijn zogenaamde ijzerslakken gevonden. Dat zijn resten van het smelten van ijzer. Deze zijn afkomstig van ijzersmelterijen uit de Romeinse tijd.