Landgoed De Braak is een bijzonder stukje natuur en geschiedenis aan de rand van Paterswolde. Tijdens deze wandelroute van 2,5 kilometer ontdek je een parkbos vol kronkelende paden, vijvers, monumentale bomen en historische zichtlijnen.
Onderweg wandel je door een landschap dat bijna tweehonderd jaar geleden werd ontworpen door landschapsarchitect Lucas Pieters Roodbaard. In het voorjaar kleuren sneeuwklokjes, bosanemonen en narcissen het landgoed, terwijl eeuwenoude eiken en beuken herinneren aan het rijke verleden van De Braak. Extra bijzonder: dit was in 1920 het allereerste landgoed dat Natuurmonumenten aankocht.
Praktische informatie
Bereikbaar met openbaar vervoer
Bereikbaar met openbaar vervoer
Je reist naar NS station Groningen Centraal. Vanaf daar neem je bus 9 en stap je uit bij bushalte Vennerstraat, Paterswolde (ong. 22 min). In 6 minuten loop je naar het startpunt van de route.
Welkom op landgoed De Braak. Waar de naam De Braak precies vandaan komt, is niet zeker. Rond 1700 was het landgoed in bezit van Luitenant ter Voet van Schelfhorst en zijn vrouw Fräulein Von Braake. Mogelijk is het landgoed naar haar vernoemd. Een andere verklaring is dat de naam is afgeleid van het woord broek, een oude benaming voor drassig of moerassig land.
Je wandeling begint bij de monumentale toegangspoort. Het sierlijke hek in neo-renaissancestijl vormt al sinds 1856 de entree van het landgoed en geldt als een van de mooiste landgoedhekken van Nederland. Ook de historische kiosk naast het hek heeft een bijzonder verhaal. Na plaatsing op de Braak in 1919 werd de kiosk rond 1960 als uitgiftepunt buiten gebruik gesteld, raakte in verval en kreeg in 1964 een nieuw leven in een particuliere tuin. Gelukkig is de kiosk in 2006 teruggekomen op De Braak.
Vanaf hier wandel je over de statige oprijlaan het landgoed op.
2. Een vijver vol leven
De vijver lijkt misschien natuurlijk gevormd, maar maakt deel uit van het oorspronkelijke ontwerp van het landgoed door landschapsarchitect Lucas Pieters Roodbaard. Bij de aanleg werd het vrijgekomen zand gebruikt om de heuvels rondom het water op te werpen. Daardoor ontstond het parkachtige landschap dat je vandaag de dag nog steeds ziet.
Onder het wateroppervlak en langs de oevers bruist het van het leven. De vijvers vormen een belangrijke kraamkamer voor padden die ieder voorjaar vanuit de omliggende natuurgebieden naar De Braak trekken om zich voort te planten.
3. Vermaak op De Braak
Aan het einde van de negentiende eeuw veranderde industrieel Jan Evert Scholten het landgoed in een populaire bestemming voor dagjesmensen. Hij liet onder meer een doolhof, een kettingbrug en een berceau aanleggen. Bezoekers betaalden tien cent entree, waarvan de opbrengst naar goede doelen ging, waaronder het W.A. Scholten Kinderziekenhuis in Groningen.
Het doolhof dat je vandaag ziet, werd in 1986 door Natuurmonumenten hersteld. Even verderop voert de route je onder het berceau door: een bijzondere groene tunnel van beuken waarvan de takken boven je hoofd in elkaar zijn gevlochten.
Ook passeer je de voormalige hertenkamp. Hier leefden jarenlang edelherten en later damherten, die een geliefde attractie vormden voor bezoekers van het landgoed.