Fietsen

Fietsroute Veluwezoom Velperwaarden

Fietsroute Veluwezoom Velperwaarden

23 km

Waar

Nationaal Park Veluwezoom

Fietsen

Fietsroute Veluwezoom Velperwaarden

Een fietstocht die glooiende heidevelden, pittoresk parkbos, weidse uiterwaarden en eeuwenoude bossen aan elkaar rijgt. Gevarieerd genieten!

De route is onderweg niet gemarkeerd. De richtingaanwijzingen vind je in onderstaande beschrijving.

Voor het huren van een - al dan niet electrische - fiets kun je terecht bij het VVV/fietsverhuur dat grenst aan het bezoekerscentrum. Reserveren kan via veluweactief.nl

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Bezoekerscentrum Veluwezoom: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Neem vanaf de A12 (Utrecht - Arnhem) ten oosten van Arnhem op het knooppunt Velperbroek de afslag Zutphen. Daarna afslag Velp. Volg verder de borden Veluwetransferium Posbank. Komende vanaf Doesburg/Dieren volg je de borden vanuit De Steeg.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Neem de trein naar Rheden. Kijk op www.ns.nl voor de actuele dienstregeling. Vanaf het station is het 10 minuten lopen. Volg de gele borden ’bezoekerscentrum’.
Neem de bus vanuit Arnhem, stap uit bij pannekoekenhuis Strijland. Vanaf daar is het ongeveer 10 minuten lopen. Volg de gele borden ’bezoekerscentrum’.

De route

 Startpunt

1Bezoekerscentrum Veluwezoom

Vanuit het Bezoekerscentrum fiets je over de Heuvenseweg richting de Schaapskooi. Je rijdt naar knooppunt 69.
Bezoekerscentrum Veluwezoom
Bezoekerscentrum Veluwezoom

2Schaapskooi

Schaapskuddes op de Veluwe kon je vroeger vaker tegen het lijf lopen. Rond 1900 graasden er volgens een officiële veetelling zeker 10.000 schapen tussen Arnhem en Dieren. Vóór de uitvinding van kunstmest waren schapen onmisbaar voor de landbouw. De dieren graasden op de heide en sliepen in de schaapskooi. De schapen stonden er op een dikke laag heideplaggen. Deze zogenaamde ‘potstal’ werd in het voorjaar leeggeschept en het mengsel van mest en plaggen uitgestrooid op de akkers. Schaapskooien waren eigenlijk primitieve ‘mestfabriekjes’.Drink- en wasplaatsNu gebruikt Natuurmonumenten de kudde bij het heidebeheer. Zonder de grazende schapen - en ook de IJslandse paarden - zou de hei snel dichtgroeien met gras en jonge boompjes.Wie goed kijkt, ziet rechts in het dal twee natuurlijke vijvers liggen. Tot in de twintigste eeuw was dit een drink- en wasplaats voor de schapen. Vóór de knip- en scheerbeurt leidde de herder de schapen hier de vijver in, om ze eens goed te wassen.Volg de harde weg tot aan het uitkijkpunt aan je rechterhand. Stap gerust even af om te genieten van het uitzicht over de Heuvense bergen.
Schaapskooi
Schaapskooi
Schaapskooi

3Uitkijkpunt Heuvense bergen

Op de Veluwezoom vind je natuurlijk geen Alpentoppen, maar voor Nederlandse begrippen is er veel reliëf. Het landschap herinnert aan de laatste twee ijstijden, ongeveer 200.000 jaar geleden. Eerst duwde het oprukkende ijspakket vanuit Scandinavië complete landmassa’s voor zich uit waardoor deze stuwwallen werden geboetseerd. Na het ijs kregen smeltwater en wind vrij spel. Het landschap werd uitgesleten en raakte volledig bedekt met zand.Enkele meters verderop bij de ANWB-paddenstoel (knooppunt 69) linksaf naar Velp. Je rijdt voorlopig in de richting van knooppunt 77.Wildsporen en vogelgeluidenHet bos en de heide zijn rijk aan dieren en planten. Soms sta je ineens oog in oog met groot wild, zoals edelherten of reeën. En misschien ontdek je langs het fietspad de wroetsporen van een zwijn? Of luister eens naar de vogelgeluiden. In de broedtijd is altijd wel het deuntje van de geelgors te horen (dat wonderlijk genoeg lijkt op de eerste noten van de vijfde symfonie van Beethoven), of het schelle miauwen van de buizerd, hoog zwevend op de thermiek in de lucht. Met zijn scherpe blik speurt deze alleseter de bodem af naar een muis, kikker, of aas.Aan het einde van het fietspad ga je verder rechtdoor over de klinkerweg.
Uitkijkpunt Heuvense bergen
Uitkijkpunt Heuvense bergen
Uitkijkpunt Heuvense bergen

4Landgoed Beekhuizen

Het landgoed Beekhuizen werd in 1682 gekocht door Alexander van Spaen. Zijn nazaat Johan Frederik Willem (1746-1827) veranderde het gebied in een echt romantisch lustoord: het ‘Gelders Arcadië’. Hij wilde dat wandelaar hierin eindeloos kon dwalen, zich verwonderen over de schoonheid van het landschap, en de tijd vergeten. Van Spaen haalde inspiratie uit zijn reizen naar Italië, Zwitserland en Frankrijk. Daarna legde hij op Beekhuizen vijvers en watervallen aan. Met rotspartijen en mooie doorkijkjes om bij weg te dromen. Hij liet er ook tekstborden plaatsen van moderne en klassieke schrijvers, zoals Vergilius en Petrarca.De grote vijver is rond 1800 uitgegraven en rondom beplant met parkachtige bomen en struiken met geurende bloesem van roos, jasmijn, acacia en sering.Aan het einde van de weg sla je linksaf, en op de eerste kruising opnieuw naar links de Beekhuizenseweg op.Ga bij de rotonde driekwart rond. Dan direct rechts de beukenlaan in, met na een paar honderd meter aan je linker hand zicht op kasteel Biljoen.Kasteel BiljoenKasteel Biljoen hoorde oorspronkelijk bij Landgoed Beekhuizen. De grote zaal is beroemd om zijn stucwerk, naar prenten van de Italiaanse kunstenaar Piranesi. Vooral zijn ‘Vedute di Roma’: stadsgezichten op Rome. Van Spaen kocht ze in het atelier van de kunstenaar zelf. Het kasteel wordt bewoond, en is daarom niet toegankelijk voor publiek.Volg de weg, die ook Biljoen heet. Bij de Y-splitsing links aanhouden. Helemaal aan het einde ga je nu linksaf onder het viaduct door (A348), en meteen weer naar links. Volg vanaf hier de ANWB-paddenstoelen richting Rheden.Of volg eerst knooppunt 78 en daarna knooppunt 80.
Landgoed Beekhuizen
Landgoed Beekhuizen
Landgoed Beekhuizen

5Velperwaarden

Je komt nu in een onvervalst rivierenlandschap: de uiterwaarden van de IJssel. Dit natuurgebied is nog jong. Maar de oeverwal heeft zich nu al ontwikkeld tot een zogenoemd stroomdalgrasland waar zeldzame planten als kleine pimpernel, echt walstro, klein vlooienkruid, bevertjes en varkenskarwijkervel groeien.De Velperwaarden zijn een rijke broedplaats voor veel vogels. In het gras broeden patrijzen, kieviten, grutto's en wulpen. Wie een verrekijker bij zich heeft, heeft in het voorjaar grote kans om deze bijzondere weidevogels te spotten. Om hun kuikens te beschermen maait Natuurmonumenten pas laat in het seizoen het gras. In de meidoorn- en sleedoornhagen nestellen de grasmus en heggenmus. Vanuit de lucht jagen rans- en steenuilen op muizen. Misschien heb je geluk er een te zien, want overdag slapen deze uilen vaak in de holen en nissen van de ruïne van de oude steenfabriek.Hierna volg je een paar kilometer de stroom van de IJssel. Dan linksaf onder het viaduct door richting Rheden. Neem vervolgens de eerste weg rechts: de Laakweg. Rechts blijven aanhouden en bij de T-splitsing ook naar rechts de Schaarweg op. Je steekt het spoor over, en slaat aan het einde opnieuw rechtsaf naar de Hoofdstraat.Bij de stoplichten in De Steeg ga je rechtsaf (knooppunt 83). Dan de derde straat links de Oversteeg in. Rijd over de parkeerplaats van kasteel Middachten en vervolg je weg links langs de tuinmuur van het kasteel.
Velperwaarden
Velperwaarden
Velperwaarden

6Landgoed Middachten

Kasteel Middachten staat in de top 100 van Unesco-monumenten in Nederland. Oorspronkelijk was Middachten een versterkt woonhuis, met dikke muren zodat de bewoners zich veilig konden voelen. Zijn huidige uiterlijk kreeg het kasteel eind 17e eeuw. Wat opvalt is de zandstenen pronkgevel aan de voorzijde met het wapen, gedragen door een olifant.De bekendste bewoners waren misschien wel de familie Bentinck. Schrijfster Hella Haasse schreef over gravin Charlotte Sophie van Aldenburg Bentinck in ‘Mevrouw Bentinck’.Het kasteel had vroeger uitgebreide landerijen. Sommige gebouwen kun je nog altijd herkennen aan de kleurstelling: rood/wit. Let maar eens op de luiken van nabije boerderijen of het vakwerk van het oude postkantoor in De Steeg (Hoofdstraat 21).TuinenDe beroemde tuinen van Versailles (Lodewijk XIV) zijn inspiratiebron geweest voor die van Middachten. Naar Frans voorbeeld kregen ze keurig geschoren hagen, in geometrische vormen gesnoeide bomen, rechte lanen en spiegelende grachten. Later volgde aanpassingen naar de mode van de Engelse landschapstuin. Met glooiende grasvelden en meer natuurlijk groeiende bosjes erin. Je kunt de tuinen - met oranjerie, rozentuin en kruidentuin - zomers bezoeken, of tijdens de kerstmarkt en het lichtfestijn voor kerst. Meer informatie vind je hier.Je komt langs de voorgevel van kasteel Middachten en gaat daarna aan het einde met de bocht mee naar links, door het Kooibos. Rijd deze weg uit tot aan de hoofdweg, de Middacherallee.Steek hier de weg over. Als het erg druk is, kun je er ook voor kiezen verderop bij de 50km-zone over te steken (kruispunt Eikenstraat-Zutphensestraatweg). Volg het fietspad naar links tot aan de stoplichten in De Steeg (knooppunt 83). Sla hier rechtsaf naar Het Asselt. Houd nu alsmaar de richting Posbank aan (knooppunt 63).
Landgoed Middachten
Landgoed Middachten
Landgoed Middachten

7Het Asselt

Vroeger bestond het grootste deel van Veluwezoom uit woeste gronden. Hier groeide vooral heide. Bossen troffen we vooral aan bij landgoederen, zoals bij Beekhuizen (dat hoorde bij kasteel Biljoen) en ook hier in het Asselt (vroeger eigendom van kasteel Middachten). Het bos vormde het decor van jachtpartijen die de kasteelheren organiseerden, of dienden voor de productie van (eikenhak)hout. Sinds 1920 is het bos helemaal overgelaten aan de natuur. Het bos staat hier op eigen benen.Het Asselt lijkt op een echt ‘oerbos’. Met omgevallen bomen en in de zomer manshoge adelaarsvarens. Omgevallen bomen zijn soms prachtig begroeid met zachte dekentjes van mos, en diverse soorten paddenstoelen. De vele holletjes en gaten in het dode hout bieden volop gelegenheid voor spechten, mezen en boomklevers om nesten in te maken. Rondom vinden ze voedsel voor het oppikken. Want het dode hout trekt ook insecten aan die op het menukaart van deze vogels staan.Blijf het fietspad volgen richting Posbank. Je rijdt alsmaar rechtdoor en na het veerooster sla je linksaf.Of houd eerst knooppunt 65 aan, maar voordat je het knooppunt bereikt, na het veerooster, linksaf naar de Posbank.
Het Asselt
Het Asselt
Het Asselt

8Posbank

Je komt hier uit bij de Posbank: een stenen bank die in 1918 is geplaatst, met rondom een prachtig uitzicht. Je kijkt hier kilometers ver over het Herikhuizerveld, dat in het nazomer dieppaars kleurt en heerlijk zoet ruikt, door de bloeiende heide. Ook zie je vanaf hier het lager gelegen IJsseldal liggen. Het monument op de top is opgericht ter ere van G.A. Pos. Hij was directeur van de ANWB en stond bekend om zijn bevlogenheid. Hij wilde alle Nederlanders de schoonheid van hun eigen land laten ervaren. Sindsdien wordt het omliggende gebied ook wel ’Posbank’ genoemd.PaviljoenAan de overkant van de weg vind je het bijzondere ontwerp van Paviljoen De Posbank. Het gebouw van architect Mastenbroek is met duurzame materialen gebouwd: de dragende constructie van boomstammen, blankhouten kozijnen en een plafond met houten lamellen voor een betere akoestiek. Bij de exploitatie wordt ook aan duurzaamheid gedacht. Zo spoelt het toilet door met regenwater. Het gras op het dak en veel isolatie zorgen voor een laag energieverbruik.Neem bij het Posbank Paviljoen het fietspad links naar boven. Je rijdt hier langs het terras en het standbeeld van prinses Beatrix op de fiets. Dan vervolg je de route over de weg naar beneden, richting Rheden (voorlopig richting knooppunt 85). Na 1,5 km sla je rechtsaf richting het Bezoekerscentrum.
Posbank
Posbank
Posbank

9Eindpunt

Je komt weer uit bij het Bezoekerscentrum Veluwezoom. Na afloop kun je terecht in de brasserie voor een kopje koffie, of om even rond te kijken in het bezoekerscentrum.Voor kinderen is er een leuke educatieve speelplek (met ‘zwijnenkuil’) en buiten een avontuurlijke speeltuin.
Eindpunt
Nationaal Park Veluwezoom

Wat wij hier doen

Wat doen wij hier

Natuurmonumenten houdt Nationaal Park Veluwezoom al ruim honderd jaar in topconditie. We zetten runderen, paarden en schapen in om heide en stuifzandgebieden open te houden. In het bos krijgen inheemse bomen de ruimte. Op landgoederen onderhouden we lanen, weides en waterpartijen. Zo creëren we ideale omstandigheden voor onze planten en dieren. De komende jaren besteden we aandacht aan de wegen en paden van de Veluwezoom. Zo blijft dit drukbezochte natuurgebied in de toekomst goed toegankelijk voor verschillende gebruikersgroepen. De natuur staat hierbij voorop, want natuur beschermen is en blijft ons belangrijkste doel.

Word lid
23 km

Fietsroute Veluwezoom Velperwaarden