Fietsen

Fietsroute landgoederen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland | Zuid

Fietsroute landgoederen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland | Zuid

16.05 km

Waar

Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Fietsen

Fietsroute landgoederen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland | Zuid

Fiets door de duinen en landgoederen in het zuidelijke deel van Nationaal Park Zuid-Kennemerland.

Fietstocht door de duinen van Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Een golvend landschap met meertjes, valleien, bos en strand en zee. Je komt langs de landgoederen Koningshof en Elswout. Eindig je tocht met een frisse duik in 't Wed of bij Duincafé De Kennemerduinen.

De route is bewegwijzerd met bordjes van het fietsknooppuntennetwerk.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Bezoekerscentrum De Kennemerduinen: Toon op kaart

Aanrijdroute openbaar vervoer

Openbaar vervoer
Op loopafstand van NS-stations Santpoort-Noord, Santpoort-Zuid, Bloemendaal en OVerveen.

De route

 Startpunt

1Bezoekerscentrum De Kennemerduinen

De cultuurhistorie begint al hier. Het ontwerp van het bezoekerscentrum is gebaseerd op vondsten van een langwerpige Vroegmiddeleeuwse duinboerderij uit circa 650 jaar na Chr. In 2003 vond men deze resten ten noorden van het Vogelmeer, in duingebied Groot Olmen. Daarvoor was het leven, werken en wonen van mensen in dit gebied in deze periode nog onbekend. Een maquette van de boerderij is te zien in het centrum.Sla rechtsaf richting knooppunt 18 en fiets daarna verder naar knooppunt 37.

2Wisentpad

Misschien kruist hier een wisent het fietspad! Sinds 2007 leeft binnen de 300 hectare van het duingebied Kraanvlak een grote kudde wisenten. Gemoedelijk, bedaard, knabbelend. Het grootste deel van hun menu is gras, bast van kardinaalsmuts en eikels. Door hun vraatgedrag creëren ze open plekken, waar nieuw grasland, jonge struikjes en boompjes zich ontwikkelen. Om de wisenten te kunnen volgen, dragen ze een GPS-systeem. Vervolg je route naar knooppunt 37.

3Duinpiepers en zeedorpenlandschap

Links van het fietspad kun je met een arendsblik rechthoekige, omwalde historische aardappelakkertjes zien liggen: duinpiepervelden. De Zandvoortse Aardappeltelers Vereniging houdt ze in ere: zij telen elk jaar speciale duinaardappelrassen.Door de groei van nederzettingen en agrarisch gebruik van het gebied na 1500, raakten de voedselarme duinen steeds verder verarmd. Zo ontstond een specifiek landschapstype: het zeedorpenlandschap. Met een bijzondere, kruidenrijke vegetatie, waaronder oorsilene, grote tijm en blauwe bremraap. Zandvoort, Noordwijk en Egmond zijn bekende dorpen in het landschap.    Rond 1900 begon de duinwaterwinning. Hierdoor verdween het agrarisch gebruik voor een groot deel.Vervolg je route richting knooppunt 37.

4Duindoorn

Op dit deel van de fietsroute tref je zeker de duindoorn aan. Eén van de meest kenmerkende struiken in het Nationaal Park. Je herkent ze aan de dichte groeiwijze met dunne takken en smalle langwerpige grijsgroene bladeren. De fel oranje bessen kan je eten…als je van zuur houdt! Ze zitten in ieder geval vol vitamine C.Aan de wortels van de duindoorn zitten kleine knolletjes. Hierin leeft een bacterie die stikstof uit de grond bindt aan de wortels. Zo gedijt deze struik prima in voedselarm duinzand. Veel vlindersoorten gebruiken de duindoorn als waardplant. De bastaardsatijnvlinder, de tweestreepvoorjaarsuil, de appelglasvlinder, het groentje en micronachtvlinder zetten er hun eitjes op af en de rupsen eten de blaadjes.Vervolg je route naar knooppunt 37 (Visserspad).

5Visserspad

In dit mulle zand liggen lange en barre blootsvoetse tochten van vislopers. Van de vroege middeleeuwen tot begin vorige eeuw liepen de vrouwen van Zandvoortse vissers over dit Visserspad. Met manden en emmers vol verse vis op weg naar de vismarkt in Bloemendaal en Haarlem.Bij de kousenpaal van de oude herberg, nu restaurant ‘Kraantje Lek’, werden de kousen en leren muiltjes weer aangetrokken. Op de terugweg rustten de vislopers uit bij café ’t Wapen van Kennemerland. De visemmers en -manden liet men buiten. De vislucht die de omgeving teisterde, bezorgde het café de bijnaam: ‘De Stinkende Emmer’. Het café is er nog steeds!Tegenover de poort van Elswout, langs het Duinvlietpad, staat het beeld van een Zandvoortse visloper op een stapel stinkende visemmers.Vervolg je route naar knooppunt 77 (Natuurbrug).

6Natuurbrug Zandpoort

De natuurbrug Zandpoort verbindt Nationaal Park Zuid-Kennemerland met de Amsterdamse Waterleidingduinen. Planten en dieren, zoals de duinroos, egels, hagedissen en rugstreeppadden krijgen zo een groter leefgebied. Met meer mogelijkheden tot voortplanting en verspreiding! De brug verbindt ook verschillende landschapstypen met elkaar. Het opnieuw verbinden van natuurgebieden is van essentieel belang om de kwaliteit van natuurgebieden te verhogen. Ecoducten over de Zeeweg in Bloemendaal en over het spoor tussen Zandvoort en Haarlem zijn klaar in 2016. Met de drie bruggen ontstaat er een aaneengesloten duingebied van meer dan 7000 hectare. Ruim baan voor plant en dier!Ga bij knooppunt 77 linksaf en sla na ongeveer 500 meter linksaf (Westerduinweg). Op kruising linksaf (Bentveldsweg). Na 400 meter op kruising linksaf (Bentveldweg).

7Koningshof

Dit duingebied is het landgoed Koningshof. De naam is vermoedelijk afkomstig van Jan Koning. Hij had hier in 1745 een kleine boerderij. Door zandverstuivingen stoof de boerderij onder, waardoor hij in 1762 de boerderij moest verlaten. Het huidige landgoed Koningshof dateert uit 1898. Een steile, hoge binnenduinrand kenmerkt het gebied. Het zand stoof in de 19e eeuw nog tot hier; daarna werd deze binnenduinrand vastgelegd.Voor een bezoekje aan Koningshof ga je op de kruising linksaf (Duinlustweg). Voor het vervolgen van je route ga je op de kruising rechtdoor (Zijweg). Op de T-splitsing ga je linksaf (Elswoutslaan).

8Landgoed Elswout

Landgoed Elswout is in 1634 aangelegd in de Franse stijl, à la de tuinen van Versailles: strakke lijnen en veel symmetrie. Dit raakte vanaf de 18de eeuw uit de mode. De Engelse landschapsstijl deed zijn intrede op het landgoed; slingerpaadjes, heuvels, doorkijkjes en waterpartijen met kronkelende oevers zorgden voor meer romantiek. Met een prachtige oranjerie en een folly (een grappig bouwwerkje zonder specifieke functie).In het voorjaar is het landgoed rijk aan bloeiende stinsenplanten. Voorjaarszonnebloemen, Italiaanse aronskelken, blauwe en gele bosanemonen zorgen voor kleur en geur. Vroeger nam men deze planten mee uit o.a. de Alpen, Afrika en Rusland om landgoederen mee op te sieren.Vervolg je route richting knooppunt 21. Sla linksaf (Duinlustweg) richting knooppunt 19.

9Brouwerskolk

Met het schone duinwater is het prima bier maken! Er werd een heuse vaart gegraven om zes brouwerijen in Haarlem van het schone water te voorzien. De Brouwerskolk is in de 17e eeuw gegraven voor zandwinning en is nu een klein bosmeertje.Vervolg je route richting knooppunt 19 bij Bezoekerscentrum De Kennemerduinen. Je bent weer terug bij het startpunt van de route.  
Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Wat wij hier doen

Stuivende duinen

In het Nationaal Park Zuid-Kennemerland zorgt Natuurmonumenten er samen met de andere beheerders voor dat de wind vrij spel houdt in het duin. Dat eeuwenoude spel is door luchtvervuiling verstoord. Snelgroeiende grassen krijgen hierdoor de overhand, ten koste van allerlei bijzondere duinplanten en dieren. Om weer openheid te scheppen helpen Schotse hooglanders, konikpaarden en shetlandpony’s mee. Met hun graaswerk en zware hoeven creëren ze openheid. Kom je een grote grazer tegen? Houd dan afstand, en voer of aai ze niet. In grote delen van het gebied hebben we vegetatie verwijderd. Zo kan het zand weer stuiven. In de zeereep zijn sleuven gegraven waar de wind vanaf het strand doorheen kan waaien, met prachtige nieuwe stuifduinen als resultaat. Stuivende duinen brengen leven in het duin. Het kalkrijke zand helpt duinbloemen, en daarmee insecten en vogels.

Help mee de duinen te beschermen
16.05 km

Fietsroute landgoederen in Nationaal Park Zuid-Kennemerland | Zuid