Wandelen

Rondom Loenen

Loenen ligt in een zacht glooiend landschap van eeuwenoude akkers, weilanden, houtsingels en boomgaarden. In het westen en zuidwesten grenst het gebied aan de hoger gelegen zandgronden van de Veluwe. Naar het oosten toe loopt het af richting de IJssel.

Deze stevige wandeling start en eindigt bij De Groote Modderkolk in Loenen. De route loopt veelal over onverharde paden, door open terrein en bos. Hij leidt je langs historische enken, een oud kerkenpad en een bijzondere natuurtuin.

Aanpassingen route vanwege coronavirus: Het startpunt van de route is vanwege het coronavirus verplaatst naar de parkeerplaats bezoekers P2 en P3. Het erf bij Open Erf de Groote Modderkolk is afgesloten. De gezondheid van de cliënten van Verdandi komt in gevaar. Met deze maatregel beschermen we de bewoners op het erf, want het is best moeilijk om afstand te houden! Ook de boerderijwinkel en theeschenkerij zijn gesloten.

Het informatiepaneel bij de ingang op het erf is wel bereikbaar.

Bezoekersinformatie

Bereikbaarheid

Praktisch

De route

 Startpunt

1De Groote Modderkolk

Open Erf De Groote Modderkolk is een biologische zorgboerderij met moestuin en potstal met brandrode runderen. Natuurmonumenten werkt op dit erf samen met jongeren met een verstandelijke beperking onder begeleiding van zorginstelling De Seizoenen en woon- en werkgemeenschap Verdandi. Daarnaast hebben de boswachters van Natuurmonumenten hier kantoor; dit is het kantoor van de beheereenheid Zuid Veluwe en IJsselvallei.

Het erf is vrij toegankelijk. Neem een kijkje bij de geiten en kippen, wandel er rustig even rond. Je kunt er producten kopen in de boerderijwinkel en er is een theeschenkerij waar je onder meer heerlijke zelfgebakken appeltaart kunt eten. Voor info over de theeschenkerij en landwinkel, bel (055) 505 3278.

Brandrode runderen

’s Winters staan de dieren in de potstal, ’s zomers begrazen ze de bloemrijke natuurgraslanden. De naam danken de runderen aan de donkere kleur van hun vacht. Het is het zeldzaam oud Nederlands runderras dat van oorsprong in deze streek voorkwam. Met een fokprogramma heeft Natuurmonumenten het ras voor uitsterven kunnen behoeden.

Sinds de zomer van 2019 is hier een Herenboerderij gestart. De brandrode runderen rondom het erf zijn nu eigendom van Herenboeren. Een Herenboerderij is een coöperatieve kleinschalige gemengde boerderij die eigendom is van 200 huishoudens (Herenboeren).

De stal is elke dag open. In de winter verblijven de runderen en de kalveren in de potstal. In de zomer grazen deze bijzondere runderen in de omgeving van het erf of op de weilanden in de IJsselvallei.

Volg de tijdelijke gewijzigde route langs achterzijde potstal en langs de boomgaard. Hier vind je hoogstamfruitbomen van oude appel-,  peren- en pruimenrassen. Bewoners verwerken de vruchten tot heerlijke producten. Te koop in de landwinkel!

Vervolg het pad naar rechts, met aan weerskanten een dubbele rij bomen; dit is een allee. Omdat de omliggende grond vroeger erg nat was ligt de weg op een dijkje.

De Groote Modderkolk
De Groote Modderkolk
De Groote Modderkolk
De Groote Modderkolk
De Groote Modderkolk
De Groote Modderkolk

2Herenboeren Groote Modderkolk

Elke week verse groenten van het seizoen, lekker fruit, eitjes en (voor wie wil) heerlijk vlees en lekkere vleeswaren. En dat ‘gewoon’ van je éigen boerderij, verzorgd door je éigen boer. Herenboeren weten dat het kan, en hoe het voelt. Zij richten in 2019 de coöperatie op, investeren in de inrichting van hun bedrijf en delen samen de kosten. Samen bepalen de huishoudens wat ze willen eten. De boer -  in dienst van de coöperatie -  verbouwt op duurzame wijze tientallen soorten groenten en fruit en verzorgt de dieren die vlees en eieren leveren.

Hier loop je langs de in 2020 aangeplante boomgaard en verderop de moestuin, zie je varkens genoeglijk wroeten in de wei en kippen heerlijk scharrelen.

Vervolg het pad naar rechts. Het pad wordt verderop een smal paadje en komt uit bij de N789. Ga hier links het fietspad op, aan de linkerzijde van de weg.

Herenboeren Groote Modderkolk
Herenboeren Groote Modderkolk
Herenboeren Groote Modderkolk
Herenboeren Groote Modderkolk
Herenboeren Groote Modderkolk
Herenboeren Groote Modderkolk

3Veluwse Stoomtrein Maatschappij

Het beheren van een rijdend spoorwegmuseum: dat is het doel van de Veluwse Stoomtrein Maatschappij (VSM). Een groot aantal vrijwilligers zet zich daarvoor in met veel kennis, zorg en geduld. In het emplacement in Beekbergen verzorgen ze het onderhoud van de stoom- en diesellocomotieven, rijtuigen en goederenwagons.

In de zomermaanden en op feestdagen rijden de treinen zeer regelmatig op het honderd jaar oude stoomtreinspoor tussen Apeldoorn en Dieren.

Wil je ook eens een ritje maken?  Kijk dan op www.stoomtrein.org voor de mogelijkheden. 

Steek – na ‘Bosoord’ - bij de 1e kruising met Veldhuizen en Molen-Allee, de N789 over en loop de Molen-Allee in. De weg maakt verderop een bocht naar rechts en gaat het spoor over. Asfaltweg wordt grindpad. Bij de Y-splitsing links aanhouden en volg het grindpad.

Ter hoogte van Eerbeeksedijk wordt de Molen-Allee weer een asfaltweg, vervolg de Molen-Allee. Bij de T-splitsing zie je rechts – klein stukje de Molen-Allee oplopen – de sprengenviaduct.

Veluwse Stoomtrein Maatschappij
Veluwse Stoomtrein Maatschappij

4Sprengenviaduct

Sprengen zijn beken die zijn uitgegraven vanuit een natuurlijke grondwaterbron. Hun belangrijkste doel was het creëren van waterkracht voor het aandrijven van watermolens, wasserijen en papierfabrieken.

De Strobroekse Beek - een van de sprengen die je hier ziet - dreef een wolmolen aan. Kasteel ter Horst, een houtmolen en de Loenense IJsbaan kregen hun water ook uit deze sprengen.

Het bijzondere aan sprengbeken is dat ze grondwater vervoeren in plaats van oppervlaktewater. Grondwater heeft een constante temperatuur en samenstelling. In sprengbeken leven dan ook bijzondere soorten planten en dieren.

Loop terug naar de T-splitsing en vervolg de route via de Slatsdijk. Na huisnummer 12 gaat de Slatsdijk over in een grindpad. Deze komt uit op de Koedijk. Ga hier rechts en steek iets verderop de N876 over en ga hier links. Neem de 1e weg rechts, De Laak. Ga na de bocht 1e weg links, verderop gaat deze over in een grindpad en vervolg dit pad tot vlak voorbij de bosrand. De dassenburcht ligt aan de linkerzijde van het pad.

Sprengenviaduct
Sprengenviaduct

5Dassenburcht

Op het eerste gezicht zul je niet zien dat onder dit bosje een dassenburcht ligt. Gezien het grote aantal 'pijpen' (gangen, deze burcht heeft er minstens 15) gaat het hier zelfs om een zogenaamde hoofdburcht.

Grote burchten als deze zijn vaak al generaties lang in gebruik. Bijburchten zijn kleiner en worden vaak tijdelijk bewoond. Bijvoorbeeld door lastige, net uit het moedernest verbannen jonge heren.

Vervolg het pad, bij de Y-splitsing links aanhouden. Na het hoge klaphek, zie je rechts binnen de omheining een gebouw tussen bomen staan, het columbarium Groenouwe.

Dassenburcht
Dassenburcht
Dassenburcht
Dassenburcht

6Columbarium Groenouwe

Het gebouw dat je hier rechts tussen de bomen ziet is een columbarium, een urnenmuur. Het dateert nog uit de tijd dat hier het landgoed lag van de familie Broese van Groenouwe.

Toen Wolter Broese, voormalig suikerrietteler in Nederlands Indië, met zijn grote gezin naar Nederland emigreerde liet hij hier voor hen een familiehotel bouwen. Zijn zoon Dolf was bouwkundig ingenieur en maakte het ontwerp.

In 1945 verwoestte een grote brand het landhuis. De resten werden later gesloopt. Het columbarium is nog altijd intact.

Ga bij einde pad op 4-sprong rechtsaf. Iets verderop loop je weer langs de omheining en zie je het columbarium weer staan.

Na het wildrooster op de T-splitsing ga je linksaf, de Imbosweg. Ga ongeveer 30 meter na huisnummer 57 (linkerzijde Imbosweg) rechts het zandpad in en volg het pad via het hoge klaphek. Het pad maakt een bocht naar rechts en komt uit op een asfaltweg, Dalenk. Ga hier links.

Ga het 1e grindpad rechts - Bruisbeek - dit is in de bocht naar links van Dalenk. Negeer zijpad rechts. ‘De Uitkijk’ ligt iets verderop, 1e huis links van het pad.

Columbarium Groenouwe
Columbarium Groenouwe
Columbarium Groenouwe
Columbarium Groenouwe

7The Sound of Music

Wie de film en musical ‘The Sound of Music’ kent, herkent waarschijnlijk ook de naam van de familie die hierin de hoofdrol spelen: von Trapp. De fenomenale en succesvolle Broadway-musical is gebaseerd op het boek The Story of the Trapp Family Singers.

Wist je dat de Oostenrijkse familie von Trapp, op de vlucht voor de nazi’s en op doorreis naar de Verenigde Staten, tijdelijk in Loenen woonde? Vlak voor de oorlog uitbrak woonden ze in het huis ‘De Uitkijk’. En bijna iedere ochtend gingen ze, in hun Oostenrijkse kleren, naar de Katholieke kerk. Hier traden ze ook op, maar dan met wat serieuze liederen.

Vervolg de Bruisbeek, vlak voor 1e afslag links - bij het bankje - heb je goed zicht op Zutphen.

The Sound of Music
The Sound of Music

8Uitzicht op Zutphen

In de verte kun je de torens zien die de skyline van Hanzestad Zutphen tekenen: de hoogste toren van de Walburgiskerk, de vierkante Wijnhuistoren en de spitse van de Sint Janskerk. Hemelsbreed ongeveer 10 kilometer.

Vanaf het bankje, hier aan de Bruisbeek, is het mogelijk nog langer te genieten van dit vergezicht over de IJsselvallei.

Vervolg de Bruisbeek rechtdoor en ga na huisnummer 45 bij bordje ‘doodlopende weg’ op 3-sprong links.

Vervolg de weg en ga op 2e Y-splitsing rechts het fietspad op. Ga op 1e kruising links het grindpad op. En bij T-splitsing met asfaltweg rechts, Droefakkers. Ga tegenover huisnummer 41 linksaf het grindpad op.

Steek de doorgaande weg over waar de bebouwde kom van Loenen begint, Groenendaalseweg, en ga op de parallelweg rechts. Neem vlak hierna het 1e paadje links. Je loopt hier tussen akker en weiland, verderop loop je langs een singel. Steek het kruisende bredere zandpad over, Loener Schepersweg, en vervolg verderop het pad naar links.

Uitzicht op Zutphen
Uitzicht op Zutphen

9Harmanahof

Loop iets verder door op het pad en je komt bij de Harmanahof, een prachtige natuurtuin die geheel is afgestemd op insecten. De beplanting is zo gekozen dat deze maximaal profijt biedt voor bijen, vlinders en hommels. In het insectenhotel huizen verschillende soorten solitaire bijen. Zoals de tronkenbij, die haar eitjes legt in de kleine gaatjes die in de toren zijn geboord.

Oorspronkelijk was deze vlindertuin eigendom van Harmana Kolkmeijer. Toen Hermana in 1996 overleed liet ze de tuin na aan Natuurmonumenten, die hem in bruikleen gaf aan het IVN. IVN Eerbeek ontwikkelde de tuin verder en zorgt voor dit bijzondere leefgebied van talrijke insecten, vlinders en amfibieën.

Volg het pad door de Harmanatuin en waar je links het houten gebouwtje ziet, volg je het pad naar rechts. Volg het pad na de Harmanatuin naar rechts tussen de glooiende graanakkers en het weiland. Het pad buigt 2x naar links, 1x rechts.

Je komt uit op een breder grindpad. Vanaf hier heb je een mooi overzicht over de glooiende graanakkers van de Loenense Enk en het pittoreske kerkje van Loenen.

Harmanahof
Harmanahof
Harmanahof
Harmanahof
Harmanahof
Harmanahof

10Bloemrijke akkers

Je staat hier op de Loenense Enk. Enkgronden zijn de akkers en graslanden die door de boeren tot in de 19e eeuw in gemeenschappelijk eigendom werden gebruikt. Natuurmonumenten teelt er nu verschillende soorten biologische granen.

Tussen het graan groeien geurige akkerkruiden en kleurrijke planten als korenbloem, kamille en klaproos. Vanaf ongeveer half juli kleurt het graan goudgeel. Eind juli / begin augustus worden de akkers geoogst.

Ga op dit grindpad rechts en steek verderop de N786 over. Vervolg je weg door het steegje. Op eind van steegje links, Derk Mulderweg, en in de bocht links het steegje in. Je komt uit op een fietspad en ga hier rechtsaf. Bij einde fietspad in bocht Leeuwenbergweg, ga gelijk naar links grindpad op. Verderop wordt dit een smal pad: kerkepad.

Bloemrijke akkers
Bloemrijke akkers
Bloemrijke akkers
Bloemrijke akkers
Bloemrijke akkers
Bloemrijke akkers

11Kerkepad

Vroeger had niet ieder dorp een eigen kerk, kerkgangers moesten daarom soms vele kilometers lopen om ter kerke te kunnen gaan. Om de mensen tegemoet te komen was wettelijk wel geregeld dat ze hiervoor de kortste weg mochten nemen. Zo ontstonden kerkenpaden – rechte paden die vaak dwars door weilanden en bossen liepen.

Het pad dat hier vanaf de katholieke kerk naar de Vrijenbergweg loopt is zo’n oud kerkepad.

In de loop der tijd zijn veel kerkepaden verdwenen. Inmiddels waardeert men de cultuurhistorische waarde er van en worden de paden weer regelmatig in ere hersteld.

Volg het pad rechtdoor tussen de weilanden. Verderop maakt het pad een bocht naar links. Bij de T-splitsing rechts. Hier zie je rechts de gedenksteen van Robert Eltin.

Kerkepad
Kerkepad

12Gedenksteen

Het stenen monumentje geeft de plaats aan waar Robert Etlin, een Franse vliegenier, in de Tweede Wereldoorlog neerstortte met zijn toestel. Elk jaar rond 21 maart leggen de leerlingen van groep 7 en 8 van basisschool De Poort een krans en herdenken Robert Etlin. In Parijs, de geboortestad van Etlin, is in het twaalfde arrondissement een straat naar hem vernoemd.

Vanaf hier heb je een schitterend uitzicht over het 'esdorpenlandschap' oftewel de enk. Enkgronden zijn arme gronden die van oudsher jaarlijks door bemesting met een mengeling van heideplaggen en schapenmest enkele millimeters hoger werden. Hierdoor heeft de natuurlijke bolling van het landschap in de loop der tijd nog meer reliëf gekregen.

Het pad komt uit op de Vrijenbergweg, ga hier rechts. Iets verderop zie links De Groote Modderkolk liggen waar de wandeling begon.

We hopen dat je fijn gewandeld hebt. Je kunt hier nog wat drinken of even rondkijken op het erf. Meer leuke routes vind je in elders op deze site en in de gratis NatuurRoutes app van Natuurmonumenten.

Gedenksteen
Gedenksteen
Gedenksteen
Gedenksteen
Gedenksteen
Gedenksteen
logo

Ook zo genoten van deze route? Help de natuur. Ga naar nm.nl/nieuwlid.